40 jaar vrede met Egypte: is de oorlog voorbij?

Plaatje hierboven: Washington, 26 maart 1979. De Egyptische president Anwar Sadat, de Amerikaanse president Jimmy Carter en de Israëlische premier Menachem Begin bezegelen officieel het vredesverdrag tussen Egypte en Israël dat eerder op 17 september 1978 werd beklonken tijdens de Camp David Akkoorden  [beeldbron: AP/Bob Daugherty]

Veertig jaar formele vrede met Egypte heeft de Egyptisch-Israëlische samenwerking tegen terrorisme opgevoerd. De formele vrede moet het straatniveau van Cairo echter nog bereiken.

17 september 2018 markeerde het 40-jarig jubileum sinds het Egyptisch-Israëlische vredesakkoord in Camp David. Dit dramatische moment in de moderne Israëlische geschiedenis gaf de Joodse staat zijn eerste vredesakkoord met een Arabische buurstaat.

Wat betekent de formele vrede met Egypte voor Israël vandaag en wat zijn de vooruitzichten voor de toekomst?

De toenmalige Egyptische president Anwar Sadat lanceerde de Yom Kippur-oorlog in 1973 om het Egyptische moreel te verhogen. Terwijl de oorlog aanvankelijk goed begonnen was voor Egypte, eindigde die met Israëlische troepen die zich op ongeveer 100 km van Cairo bevonden en het Egyptische leger omsingelden.

Het complete onvermogen om Israël en de Amerikaanse hulp te verslaan overtuigde Sadat uiteindelijk ervan dat een vredesovereenkomst met Israël in het belang van Egypte was.

Er is veel gebeurd sinds Sadat 40 jaar geleden vrede sloot met de Israëlische premier Menachem Begin. Jarenlang genoot de Joodse staat relatief rust langsheen de Egyptisch-Israëlische grens. In de afgelopen jaren is deze relatieve vrede echter op de proef gesteld door islamistische terroristische groeperingen die opereren op het steeds wetteloze Sinaï-schiereiland.

Terwijl het grootste deel van het terrorisme zich richtte op Egypte, is ook Israël getroffen, wat heeft geleid tot een dramatisch toegenomen samenwerking tussen Egypte en Israël op het gebied van inlichtingenuitwisseling en samenwerking tegen terrorisme.

Ondanks 40 jaar formele vrede, zijn de betrekkingen van Jeruzalem met Cairo grotendeels beperkt tot de seculiere politieke leiding onder leiding van de huidige Egyptische president Abdel el-Sisi. Daarentegen wordt op straatniveau de Egyptisch-Israëlische vrede veel minder gevoeld.

Egypte is een land van contrasten. Terwijl Israëlische toeristen steeds Egyptische toeristenoorden blijven bezoeken en een belangrijke bron van inkomsten voor Egypte blijven, blijft een groot deel van de Egyptische bevolking negatief tegenover Israël.

Aan de ene kant waardeert het seculiere politieke leiderschap intelligentie en militaire relaties met Israël als belangrijke componenten van zijn oorlog tegen de radicale islam. Aan de andere kant floreert antisemitisme in de Egyptische media en literatuur.

Beruchte antisemitische boeken zoals Hitler’s Mein Kampf en De Protocollen van de Wijzen van Zion zijn bestsellers. Egypte heeft ook verschillende royale tv-series geproduceerd met duidelijke antisemitische motieven.

Is de oorlog voorbij?
Wat veel gewone Egyptenaren betreft, is de oorlog met Israël nooit echt geëindigd. Egyptische mensen die proberen contact te maken met Israël worden vaak gezien als “verraders”.

Veel van het verzet tegen genormaliseerde banden met de Israëlische samenleving komt van de Egyptische culturele en intellectuele elite. Dit staat in schril contrast met andere voormalige vijanden, zoals Frankrijk en Duitsland, die vandaag nauwe banden hebben. Beide landen zijn vreedzame en geavanceerde Europese democratieën. De situatie in het Midden-Oosten is echter complexer.

Terwijl Israël een geavanceerde democratie is, blijft Egypte despotisch en grotendeels onderontwikkeld. Analfabetisme blijft een ernstig probleem in Egypte, vooral op het platteland en in de sloppenwijken. Veel van de negatieve gevoelens jegens de Joodse staat zijn gebaseerd op onwetendheid en diepgewortelde anti-Joodse mythen.

Hoewel de politieke en commerciële banden van Jeruzalem met Egypte waarschijnlijk zullen blijven groeien, beperken de enorme ongelijkheden tussen de landen de draagwijdte van de bilaterale betrekkingen ernstig.

tahrirEr mag dan al 40 jaar ‘vrede’ zijn tussen Egypte en Israël, maar die is blijkbaar nog niet doorgedrongen tot op de straat, getuige dit plaatje van het Vrijdaggebed op het Tahrirplein in mei 2011. In de Egyptische hoofdstad Caïro is dan de zogeheten revolutie uitgebroken die de Moslim Broederschap aan de macht zal brengen. Rechts is een lappenpop met Davidster opgehangen die het toekomstige lot van aartsvijand Israël moet voorstellen en die een nieuwe golf Jodenhaat en Israëlhaat inluidde die vanaf het begin van de ‘Arabische Lente’ het Midden-Oosten zal overspoelen. Die ‘lente’ keerde snel om in een regelrechte nachtmerrie … niét voor Israël maar voor de moslimwereld zelves.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Daniel Krygier “40 Years of Peace with Egypt: Has the War Ended?” van 21 september 2018 op de site van United With Israel

Advertenties

2 gedachtes over “40 jaar vrede met Egypte: is de oorlog voorbij?

Reacties zijn gesloten.