Oostenrijkse kanselier erkent 73 jaar later de medeplichtigheid van zijn land in de Holocaust

Plaatje hierboven: Op 13 maart 1938 annexeerde Adolf Hitler zijn geboorteland Oostenrijk bij het Duitse Derde Rijk

“Oostenrijk negeerde zijn rol in de Holocaust decennia lang en schuwde de rol van ‘dader’ in de genocide,” zei de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz tijdens een bezoek tijdens zijn bezoek aan Jeruzalem deze week. Kurz, die op 31-jarige leeftijd ooit de jongste kanselier van Oostenrijk werd in december vorig jaar, begon zijn reis naar Israël op zondag met een bezoek aan het Yad Vashem Holocaust-monument in Jeruzalem, evenals een bezoek aan de westelijke muur in de oude stad.

Op maandag sprak Kurz op een bijeenkomst van de Amerikaanse Joodse Commissie in Jeruzalem, en besprak de betrokkenheid van zijn land bij de Holocaust en de daaropvolgende weigering door leiders om de Oostenrijkse rol in de genocide aan te pakken. “Gedenken betekent ook de waarheid erkennen. In die tijd steunden veel Oostenrijkers het systeem dat meer dan zes miljoen Joden uit heel Europa en daarbuiten doodde. Onder hen 60.000 mede-Oostenrijkse Joodse burgers alleen al in Oostenrijk,” zei Kurz.

Oostenrijk, erkende Kurz, was niet alleen het slachtoffer van het Duitse expansionisme, maar was zelf ook een dader. Het duurde lang voordat Oostenrijk eerlijk was over zijn verleden. We hebben ons gerealiseerd dat Oostenrijk niet alleen een slachtoffer was, maar ook een dader.”

Wenen, maart 1938. Oostenrijkse daders en omstaanders amuseren zich met Joden de straatstenen te laten poetsen. Eind jaren dertig woonden er ongeveer 300.000 Joden in Oostenrijk, de meeste in Wenen. Na de Anschluss met nazi-Duitsland emigreerde het grootste deel van de gemeenschap of werd het gedood in de Holocaust. De huidige Oostenrijkse Joodse bevolking is ca. 9.000 [beeldbron: JVL]

“Oostenrijk zag zichzelf als het eerste slachtoffer van de nazi’s,” vervolgde Kurz. “Dat geldt voor al diegenen die hebben gevochten in het verzet, die we niet genoeg kunnen bedanken. Maar degenen die in maart 1933 in Wenen in grote aantallen bijeenkwamen, waren geen slachtoffers … degenen die toekeken en deelnamen, toen hun buren werden beroofd, uit hun huizen gedreven en vermoord – waren geen slachtoffers. En degenen die de vreselijke massamoord op Joden hebben gepleegd, waren helemaal geen slachtoffers.”

In maart 1938 vielen Duitse troepen Oostenrijk binnen, een deel van wat bekend werd als de Anschluss, of de eenwording van de twee landen. Gesteund door de nazi-partij in Oostenrijk en een aanzienlijk deel van de Oostenrijkse bevolking, ontmoetten Duitse troepen geen weerstand, nadat de Oostenrijkse regering haar leger had bevolen de Wehrmacht niet te confronteren.

Na de invasie hield Duitsland toezicht op een referendum in Oostenrijk over de kwestie van de eenwording. De resulterende 99,8% stemde voor de geratificeerde Duitse invasie in het recht na het feit. Terwijl veel Oostenrijkers de Anschluss hadden gesteund, won de slogan “Oostenrijk, het eerste slachtoffer van de nazi’s” later aan populariteit en werd het een krachtig excuusverhaal in het naoorlogse Oostenrijk.

Enkele beruchte nazis afkomstig uit Oostenrijk of ermee gelieerd:

  • Adolf Hitler, Reichsführer en oprichter van het Derde Rijk, geboren in Linz Oostenrijk. Wilde de wereld veroveren en een 1000-jarig Arisch rijk stichten. Op 12 maart 1938 annexeerde hij Oostenrijk bij Duitsland. Hitler is de eindverantwoordelijke voor de moord op 6 miljoen Joden. Twaalf jaar later, na de val van zijn ‘Reich’, pleegde hij samen met zijn minnares Eva Braun op 30 april 1945 zelfmoord in de bunker van Berlijn.
  • Arthur Seyss-Inquart, geboren Oostenrijker, diende tijdens het Derde Rijk in het Generaal Gouvernment van Polen en als Reichskommissar in de Nederlanden. Hij was verantwoordelijk voor de deportatie van 140.000 Nederlandse Joden naar de doodskampen. Slechts 30.000 van hen zullen overleven. Na berechtiging in Nuerenberg werd hij op 16 oktober 1946 opgehangen.
  • Adolf Eichmann, geen geboren Oostenrijker maar een Duitser, verhuisde met zijn familie in 1914 op 8-jarige leeftijd naar Oostenrijk, waarna hij werkte als een reizende olieverkoper vanaf 1927 en vervoegde er zowel de nazi-partij als de SS in 1932. Na bijna 20 jaar in Oostenrijk keerde hij in 1933 terug naar Duitsland. Eichman werd berucht als “de man die de treinen liet rijden” naar de doodskampen in het Oosten. Na de Duitse nederlaag in 1945 vluchtte Eichmann terug naar Oostenrijk waar hij woonde tot 1950 toen hij naar Argentinië vluchtte. In 1960 werd hij door de Israêlische Mossad opgepakt, naar Israël gebracht en berecht en op 1 juni 1962 opgehangen in Ramla, Israël.
  • Ernst Kaltenbrunner, geboren Oostenrijker, volgde in januari 1943 de SS’r Reinhard Heydrich op en leidde tot mei 1945 het Reichssicherheitshauptamt (RSHA) bestaande uit de Gestapo, Kripo en SD, de geheime diensten van de nazis. Na de oorlog werd hij gearresteerd en na berechtiging in Nuerenberg werd hij op 16 oktober 1946 opgehangen.
  • Franz Stangl, was een in Oostenrijk geboren politieman die medewerker werd van het T-4 euthanasieprogramma en een SS-commandant in nazi-Duitsland. Hij was de commandant van de vernietigingskampen Sobibór en Treblinka tijdens de Operatie Reinhard-fase van de Holocaust. Hij werkte voor Volkswagen do Brasil en werd in 1967 in Brazilië gearresteerd, uitgeleverd aan West-Duitsland en berecht voor de massamoord op 900.000 mensen. In 1970 werd hij schuldig bevonden en veroordeeld tot de maximale straf, levenslange gevangenisstraf. Hij stierf zes maanden later aan hartfalen.
  • Kurt Waldheim, geboren Oostenrijker, was de vierde secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 1972 tot 1981 en de negende president van Oostenrijk van 1986 tot 1992. Terwijl hij in 1986 opnieuw voor president ging, volgde de onthulling van zijn militaire dienst in Thessaloniki, Griekenland, als een inlichtingenofficier en Oberleutnant in de Duitse Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Waldheim ontkende oorlogsmisdaden maar volgens Eli Rosenbaum heeft Waldheim in 1944 een pakket antisemitische propagandafolders goedgekeurd om achter de Sovjetlinies te worden gepubliceerd, waarvan er een eindigde: “Genoeg van de Joodse oorlog, doodt de Joden, kom langs.” Waldheim werd tijdens zijn ambtstermijn als president (1986-1992) officieel persona non grata geacht door de Verenigde Staten.

Bronnen:

♦ naar een artikel van David Rosenberg “Austria: We took too long to admit our role in Holocaust” van dinsdag 12 juni 2018 op de site van Arutz Sheva

Advertenties

2 gedachtes over “Oostenrijkse kanselier erkent 73 jaar later de medeplichtigheid van zijn land in de Holocaust

Reacties zijn gesloten.