Hoe Aharon Aaronsohn en zijn zus Sarah in 1917 de Turkse bezetters saboteerden

Een uur en 70 km ten noorden van Tel Aviv, op weg naar Haifa op Snelweg 2, vind je het pastorale stadje Zikhron Ya’akov. De schilderachtige omgeving en pittoreske woningen vormen een verrassende achtergrond van een leven dat botanische ontdekkingen voortbracht en een spionage netwerk tijdens WWI, die hier samenkomen in deze prachtige Israëlische stad.

Zikhron was een van de eerste Joodse nederzettingen van de Halutzim in het land, gesticht in 1882 door Baron Edmond James de Rothschild (1845-1934), die een stevige supporter was van het Zionisme. Hij stichtte deze stad ter ere van zijn vader, James Mayer de Rothschild (1792-1868). In 2016 had het een bevolking van 22.660 mensen.

Tussen 1915 en 1917 tijdens WO I vanuit hun huis in Zikhron Ya’akov creëerden Aharon Aaronsohn en zijn zus Sarah Aaronsohn (plaatje bovenaan) een Joods spionagenetwerk bekend als N.I.L.I. – een afkorting voor ‘Netsah Yisrael Lo Yeshaker’, wat betekent ‘De Eeuwige van Israël zal niet liegen’. De groep koos de zijde van de Britten tegen de Turken die destijds het Heilige land bezetten. De kerngroep bestond uit de familie Aaronsohn : Sarah, Aharon, Alex, Rivka, haar verloofde Avshalom Feinberg en Yosef Lishansky.

In 1915, voordat Avshalom Feinberg toetrad tot de groep, werd hij ten onrechte door de Turken gearresteerd. Toen in die tijd een sprinkhanenplaag het Land van Israël binnenviel, werd Aharon Aaronsohn, een wereldberoemde landbouwingenieur, benaderd door de Turken om het probleem aan te pakken. Hij ging akkoord op voorwaarde dat Feinberg zijn assistent werd. De Turken zijn daarom toegetreden tot zijn verzoek en Feinberg werd vrijgelaten uit de gevangenis.

De Turken wendden zich tot Aaronsohn sinds hij specimens wilde hybride tarwe ontdekte in Rosh Pinah, een stad in Opper Galilea nabij Safad. De ontdekking maakte hem beroemd bij botanici over de hele wereld. Het specimen wordt door velen beschouwd als gerelateerd aan de hybride Emer-tarwe die eerst in het Midden-Oosten werd geteeld en de basis is van de landbouw.

Zoals voorspeld door Aaronsohn zorgde de ontdekking voor een revolutie in de productie van gekweekte tarwe. Deze ontdekking stelde mensen in staat tarwe in een aangewezen gebied te laten groeien en maakte het voor hen niet nodig om op zoek te gaan naar wilde tarwe, waardoor massaproductie en het oogsten van een basisvoedsel mogelijk was.

Aarosohn’s status als een wereldberoemde landbouwingenieur, geoloog en botanicus, stelde hem in staat zich vrij en onverdacht door Europa, de VS en het Midden-Oosten te begeven. Als gevolg daarvan had hij de leiding over operaties in het buitenland. Vanwege zijn achtergrond was hij in staat om waterbronnen in de Negev-woestijn in kaart te brengen die verborgen waren en zwaar bewaakt door de Turken.

Vanuit Caïro kwam hij in het geheim in contact met de Britten. Het was echter pas nadat hij in Londen aankwam en in staat was om de diplomaat Sir Mark Sykes te ontmoeten dat de Britten de groep volledig wisten te realiseren. De groep ondervond veel tegenstand van zowel de lokale bevolking als van de Zionistische leiders, die zich ertegen verzetten dat de groep hun activiteiten niet samen met hen coördineerde.

De zuster van Aharon, Sarah Aaronsohn (1890-1917), die toezicht hield op de operaties in het Land van Israël, was getuige van de Turkse genocidale massamoord op de Armeniërs tijdens hun terugkeer uit Constantinopel. Nieuws van het bloedbad maakte de lokale bevolking zenuwachtig. Ze vreesden dat een Turkse overwinning hen hetzelfde lot zou ondergaan als dat van de Armeniërs.

Aanvankelijk werd informatie doorgegeven van de oevers van Atlit naar en van het stoomboot ‘Managem’ die zich op zwemafstand van de kustlijn bevond. Vanwege de aanwezigheid van Duitse onderzeeërs in het gebied, werd in plaats daarvan besloten om postduiven te gebruiken om informatie over te brengen.

Tragisch genoeg werd een van deze duiven betrapt bij een Turks gouverneurshuis in Caesaria en de boodschap werd gedecodeerd. Dit resulteerde in september 1917 in massale arrestaties van de groep, die vervolgens genadeloos werden gemarteld. De Turken martelden Sarah Aaronsohn een aantal dagen maar konden haar niet breken. Ze besloten toen om haar naar Damascus te sturen voor verder verhoor en marteling.

Voorafgaand aan haar vertrek vroeg ze of ze naar haar huis in Zikhron Ya’akov kon gaan om een bad te nemen en zichzelf wat te fatsoeneren waarin de Turken toestemden. Terwijl ze in huis was slaagde ze erin zelfmoord te plegen door een pistool te gebruiken dat in het huis verborgen was. Tragisch genoeg stierf deze 27-jarige mooie vrouw niet onmiddellijk maar leed nog een aantal dagen tot de dood eindelijk haar pijn verlichtte.

door Daniel Seaman

Plaatje hieronder: Poort naar de buurt van de oprichter. Een leven dat botanische ontdekkingen voortbracht en een spionage netwerk tijdens WWI komen samen in deze prachtige Israëlische stad [beeldbron: Dr. Avishai Teicher/Wikicommons]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Daniel Seaman “Israeli Attractions: Zichron Ya’acov, Where Wild Wheat and Espionage Converged” van vrijdag 8 juni 2018 op de site van MIDA

♦ naar een artikel van Clive Irving “The Beauty Who Led Israel’s First Spy Ring” van 17 juni 2017 op de site van The Daily Beast

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.