51 jaar geleden: Waarom Israël in juni 1967 Judea & Samaria terugpakte op Jordanië

Omtrent de oorzaken van de inname van Judea & Samaria en de Oude Stad Jeruzalem door Israël in juni 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog, circuleren nogal wat Wild-Westverhalen, fabels en mythes, die voornamelijk door Palestijnen en Arabieren worden verspreid, en gretig worden overgenomen door zelfbenoemde  ‘nieuwe historici’ met in hun zog links-antisemitische en anti-Zionistische ‘vredesbewegingen’ alsmede de vele ngo’s, verspreid in Europa en de rest van de wereld.

Gewoonlijk wordt beweerd dat Israël Judea & Samaria veroverde in een voorbedachte daad om haar territorium uit te breiden. Het tegendeel is waar. Israël is enkel die gebieden binnengedrongen nadat Jordanië bij herhaling Israël’s oproepen negeerde om zich buiten de oorlog te houden, en in plaats daarvan intensief Israëlische burgerdoelwitten bombardeerde.

Het binnentrekken van het Israëlische leger van de West Bank in 1967 was de facto een daad van zelfverdediging. De aanwezigheid van Israël in Judea & Samaria als resultaat kwam inderdaad niet door Israëlische agressie maar door de Jordaanse agressie.

Weken van troepenopbouw langsheen de grenzen met Israël en de Arabische oorlogspropaganda die steeds feller en agressiever werden blijkt onder meer uit cartoons zoals deze afkomstig uit de Libanese krant Al Jarida, Beiroet, 31 mei 1967, zes dagen vooraleer Israël de eerste slag zal uitdelen om te voorkomen dat het zelf vernietigd zou worden.  Op het plaatje: “De monden van de kanonnen van acht Arabische landen gericht op Israël: Soedan, Algerije, Verenigde Arabische Republiek [tijdelijke unie van Egypte waar Syrië korte tijd deel van uitmaakte], Saoedi-Arabië, Jordanië, Irak, Syrië en Libanon.”[bron]

Judea & Samaria 1949 – 1967
Na de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog tegen verscheidene Arabische staten (1948-1949) kwam de West Bank en Oost-Jeruzalem volledig onder controle van Jordanië [toen nog Cisjordanië geheten].

In 1950 annexeerde Jordanië de West Bank en Oost-Jeruzalem, dat vanaf dan Jordaans territorium werd. Enkel Groot-Brittannië en haar toenmalige Britse kolonie Pakistan (dominion) erkenden deze annexatie [in 1988 zal Jordanië definitief afzien van haar claims op de West Bank en deze wegschenken aan de PLO van Yasser Arafat, die althans volgens Jordanië en het gros van de Arabische landen “de enige wettige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk” was.]

Voor 1967 infiltreerden Palestijnse terroristen vanuit de West Bank Israël en voerden ontelbare aanslagen uit op willekeurig gekozen burgers en burgerdoelwitten. Ondanks deze aanvallen, is Israël nooit permanent de Westbank binnen getrokken uit veiligheidsoverwegingen, laat staan om expansionistische ambities te vervullen.  (Het klopt dat een anti-terroristische operatie, die in november 1966 werd uitgevoerd op het dorpje Samu op de West Bank, tot controversie leidde en dat zowel in Israël als daarbuiten).

Militaire opbouw naar de Zesdaagse Oorlog
Israel’s oorlog tegen Egypte en Syrië in juni 1967 was de culminatie van vele jaren spanningen, inbegrepen de voortdurende beschietingen door Syrië met granaten van Israëlische burgerdoelwitten in Galilea en meedogenloze terroristische aanslagen tegen Israëlische burgers door Palestijnse groepen die opereerden vanuit Syrië.

De onmiddellijke oorzaken die leidden tot deze oorlog bestond uit verschillende stappen die werden genomen onder aanvoering van de Egyptische president Gamel-Abdel Nasser, in mei 1967:

  • hij eiste de terugtrekking van de VN-vredestroepen uit de Sinaïwoestijn (de VN gaf hier aan toe en trok zich terug). Deze vredestroepen waren daar tot dan gestationeerd kort na de Suez-oorlog in 1956 en deed dienst als buffer tussen Egypte en Israël;
  • hij beval de blokkade van de Straat van Tiran, waardoor geen schepen meer de haven van Eilat in Zuid-Israël konden binnen varen; en
  • hij beval een massief Egyptisch leger om vooruitgeschoven posities in te nemen in de Sinaïwoestijn begeleid van opruiende taal tegen Israël – “we weten dat de sluiting van de Straat van Tiran oorlog betekent met Israël… Als de oorlog zal komen zal die totaal zijn en het doel zal de vernietiging van Israël zijn…”

Israël beschouwde al deze acties als een voorspel tot oorlog. Diplomatie om de oorlog nog af te wenden had gefaald. Tegen 4 juni confronteerde gecombineerde Arabische legers Israël met een strijdmacht van 900 gevechtsvliegtuigen, 5.000 tanks en meer dan 500.000 soldaten. De oorlog tussen Egypte en Israël brak uit op 5 juni 1967.

Narkis-Dayan-Rabin-1967-JerusalemJeruzalem, 7 juni 1967. Minister van Defensie Mosje Dayan (m.), Stafchef van het Leger Yitzhak Rabin (r.) en Commandant van Jeruzalem Uzinarkis (l.)  betreden de Oude Stad via de Leeuwenpoort

Moshe Dayan: geen oorlog met Jordanië
Dagen vooraleer de oorlog uitbrak sloten Jordanië en Egypte een wederzijdse defensieovereenkomst af en Jordanië verleende de toelating aan duizenden Irakese soldaten om haar territorium te betreden (Irak en Israël grenzen niet aan elkaar). Abdul Rahman Arif, de toenmalige president van Irak, sprak voor de radio op 1 juni 1967: “ons doel is duidelijk – om Israël van de kaart te vegen…” [‘The existence of Israel is an error which we must put right. This is our opportunity to wipe out the disgrace which is Israel which has been with us since 1948. Our goal is clear- to wipe Israel off the map‘]

De pas benoemde minister van Defensie, Moshe Dayan, die de vijandelijkheden wenste te beperken tot Egypte, beval het Israëlische leger om geen tweede front te openen met Jordanië in de West Bank aan de vooravond van de oorlog. Op 3 juni gaf hij zijn instructies aan het hoofd van het Centrale Commando van het Israëlische leger: “Doe niets dat Israël kan verwikkelen in een strijd met de Jordaniërs…” (Oren blz. 155)

Israël waarschuwt Jordanië
De oorlog brak uit op 5 juni wanneer Israël de militaire opbouw van Egypte beantwoordde met een verrassingsaanval op de luchtmacht van Egypte, waarbij op slechts enkele uren tijd, bijna de volledige luchtvloot op de grond werd vernietigd.

Diezelfde ochtend zond Israël via het Staatsdepartement van de Verenigde Staten, de Verenigde Naties en het Britse kantoor voor buitenlandse zaken, een boodschap naar de Jordaanse Koning Hoessein dat, ondanks het uitbreken van de oorlog, het de West Bank niet zal aanvallen zolang Jordanië de rust zal bewaren aan dat front.

Jordanië valt Israël aan
Jordanië negeerde de oproep van Israël om het conflict te mijden. Die ochtend ontving Koning Hoessein foute informatie uit Egypte waarin de Egyptische verliezen werden ontkend en gesproken werd van een massieve en succesvolle Egyptische aanval op Israël. Gesterkt door deze informatie lanceerde Jordanië onmiddellijk een reeks van verscheidene aanvallen op Israël:

  • buitenwijken van Tel Aviv, enkel bewoond door burgers, werden beschoten door de artillerie;
  • het grootste militaire vliegveld van Israël, Ramat David, werd met granaten bestookt;
  • Jordaanse gevechtsvliegtuigen vielen de steden Netanya en Kfar Sava aan in centraal-Israël;
  • duizenden mortier granaten regenden neer op West-Jeruzalem en raakten willekeurige burgerdoelwitten, waaronder het Hadassah Hospitaal en de Kerk van de Berg Zion;
  • het parlementsgebouw (de Knesset) en het kantoor van de Eerste-Minister, beide gelegen in het door Israël gecontroleerde West-Jeruzalem, werden onder vuur genomen;
  • 20 Israëli’s kwamen om tijdens deze aanvallen; 1000 werden gewond. 900 gebouwen in West-Jeruzalem werden beschadigd.

“Jeruzalem is volledig opgeslokt in de oorlog…” rapporteerde de Britse Consul-Generaal die ochtend. Dit alles gebeurde allemaal vooraleer Israël militair reageerde tegen Jordanië, en noch voor het de West Bank was binnen getrokken.

Geconfronteerd met deze intensieve bombardementen moest Israël wel reageren en opende aanvallen op Jordaanse vliegvelden en op Jordaanse strijdkrachten in het noorden van de West Bank en in de buitenwijken van Jeruzalem. Aldus werd Israël gedwongen om een tweede front te openen, terwijl het nog vocht tegen het Egyptische leger in de Sinaïwoestijn.

Na drie dagen van hevige gevechten tussen Israël en Jordanië, veroverde Israël de West Bank en Oost-Jeruzalem (inbegrepen de Oude Stad). Het vernietigde grotendeels het Jordaanse leger en haar luchtmacht en dreef wat overbleef van het Jordaanse leger vanuit de West Bank terug over de Jordaan naar de Oost Bank. Duizenden Palestijnen op de West Bank kwamen onder controle van het Israëlische leger.

Conclusie
Israël’s intrede op de Westelijke Jordaanoever in juni 1967 was geen onderdeel van een voorbedacht Israëlisch plan voor territoriale expansie. Integendeel: Israëls eigen Minister van Defensie had het leger bevolen niet tegen de Jordaniërs te vechten en niet de West Bank binnen te trekken.

Die houding zal enkel veranderen wanneer Jordanië de oproepen van Israël om vijandelijkheden te vermijden van zich afwierp en prompt begon met Israëlische doelen intensief te bombarderen.

Het binnentrekken van het Israëlische leger van de West Bank in 1967 was de facto een daad van zelfverdediging. De aanwezigheid van Israël in de West Bank als resultaat kwam inderdaad niet door Israëlische agressie maar door de Jordaanse agressie.

Deze videoclip toont de eerste beelden direct na het einde van de Zesdaagse Oorlog op 10 juni 1967. Deze beelden werden gemaakt door de Israëlische cineast Raphaël Goldberg. Tot einde mei was 1967 was Jeruzalem een verdeelde stad. Onmiddellijk na het einde van de gevechten begon Goldberg te filmen. Beelden zijn te zien onder meer van de Graftombe van Aartsmoeder Rachel, de verovering van Jericho en de Grot van de Patriarchen. Raphaël legt met zijn camera ook de evacuatie van de plaza voor Westelijke Muur [Klaagmuur] vast, plus de oorlogslegers en een rist brigade bataljons. Raphaël filmt ook hoe Anwar Alhatib, de gouverneur van Jeruzalem, wordt meegenomen voor ondervraging.


Bronnen:

♦ naar een artikel1967: why Israel entered the West Bank” van 21 oktober 2004 op de site van Beyond Images

♦ naar het boek van Michael B. Oren “Six Days of War: June 1967 and the Making of the Modern Middle East” (2002)

Advertenties

Een gedachte over “51 jaar geleden: Waarom Israël in juni 1967 Judea & Samaria terugpakte op Jordanië

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.