De bal ligt in het kamp van Hamas: ‘Wat wordt het nu, oorlog of vrede met Israël?’

Plaatje hierboven: Persconferentie van dertien-in-een-dozijn terreurorganisaties in Gaza op 30 mei 2018, herkenbaar aan de respectievelijke kleuren van hun hoofdbanden, letterlijk een boosaardige Palestijnse ‘regenboog’ van terreur tegen Israël [beeldbron: Qassam Brigades/Hamas]

Het mortiergeschut ​​van deze week op Zuid-Israël en de daarop volgende zware afranseling van Hamas door de IDF, is de ernstigste escalatie van de veiligheid aan de grens tussen Israël en Gaza sinds ‘Operation Protective Edge’ in de zomer van 2014.

Hoewel Israëlische defensieofficials geloven dat zowel Israël als Hamas, dat de Gazastrook bestuurt, nog steeds een volledig militair conflict kunnen vermijden, zeggen ze in feite beiden hetzelfde met name dat de keuze van wat er daarna gebeurt in de handen ligt van Hamas.

Deze escalatie gebeurde niet van de ene dag op de andere. Het begon met de mislukking van de zogenaamde ‘Miljoen Mensen Mars’ die Hamas twee weken geleden op de grens wilde lanceren om ‘Nakba Dag’ [*] te herdenken.

[*] Nakba Dag, ter nagedachtenis aan wat de Palestijnen een ‘catastrofe’ heten, verwijst expliciet naar hun eigen foute keuzes die ze maakten, nadat op 14 mei 1948 Israël werd heropgericht en gerestaureerd, te kiezen voor verzet en gewapende terreur eerder dan om samen te werken en te leven in een geest van acceptatie en vrede met de kersverse Joodse staat. Die foute keuzes, destijds ingegeven door hun vermeende “broeders en vrienden” in de Arabische buurlanden, achtervolgt hen al meer dan zeventig jaren. Dàt is waarover verstandige Palestijnen  zouden moeten treuren op Nakba Dag.

Dat ‘miljoen mannen’ werden uiteindelijk slechts enkele duizenden en eindigden met enkele tientallen dodelijke slachtoffers en honderden gewonden. Sindsdien is de campagne van Hamas van relschoppen en geweld aan de grens met Israël zienderogen afgenomen.

Israëlische beschietingen als reactie op een van deze aanvallen hebben drie militanten van Islamitische Jihad gedood. De terroristische groep eiste de verantwoordelijkheid op voor het salvo van dinsdagochtend, onder het mom van vergelding, maar Hamas gaf er wel groen licht voor. Hamas gokte dat Israël naar gewoonte een gematigd antwoord zou monteren en dat dit de huidige ronde zou beëindigen. Dit is de reden waarom zijn Qassam Brigadisten aanvankelijk niet betrokken waren in de vuurgevechten.

Maar het liep helemaal niet zoals Hamas had verwacht. In plaats daarvan haalde Israël zijn groot arsenaal te boven en beukte medogenloos in op de stellingen van Hamas en Islamitische Jihad, beschoot tientallen terreurcentra en wapenopslagplaatsen en vernietigde een Hamas-terreurtunnel in het zuiden van Gaza. Hamas werd onder druk gezet om te reageren, zowel door zijn eigen leden als door de andere terroristische groeperingen in Gaza, en in een poging om de controle te behouden, besloot het om zich bij de vuurgolf aan te sluiten.

Eén defensieambtenaar noemde het het ‘Fatah-syndroom’, en zei dat de grootste angst van Hamas zou bewaarheid worden indien zij, net zoals hun rivaliserende factie Fatah, niets zouden doen om deel te nemen aan de gemeenschappelijke Palestijnse strijd. Toch heeft Hamas zijn milities duidelijk gemaakt dat hun strijd beperkt moest blijven tot de Israëlische gemeenschappen nabij de grens en dat ze de grotere Israëlische steden, zoals Ashdod, Beersheva en zelfs Tel Aviv moesten ontzien.

Israëlische defensiespecialisten debatteerden onderling over de intensiteit van de reactie van Israël, maar algemeen werd aangenomen dat beslissende actie nodig was om Hamas duidelijk te maken dat er een rode lijn was overschreden. Vanuit het oogpunt van de publieke diplomatie plaatste Israël de verantwoordelijkheid voor de escalatie in het zuiden bij Hamas en Iran, die de terreurorganisatie sponsort en tot actie aanzet. Islamitische Jihad werd ook in mindere mate veroordeeld, ondanks zijn directe betrokkenheid.

Israël was voorzichtig en probeerde het maken van Palestijnse slachtoffers zo veel mogelijk te vermijden.‎ Het Israëlische antwoord was vooral bedoeld om Hamas de nodige speelruimte te geven om de situatie in toom te houden voordat deze uit de hand zou lopen. Natuurlijk stond het Israelische leger paraat voor het geval dat dit toch zou gebeuren, maar het verkiest nog steeds een brede militaire campagne te vermijden, indien mogelijk.

Egypte en Qatar speelden hun gebruikelijke rol van pappen en nathouden en te bemiddelen tussen de strijdende partijen maar zonder veel resultaat. De beslissing waarheen dit verdergaat ligt volledig bij Hamas. Als het een klein antwoord krijgt op de Israëlische luchtaanvallen in Gaza, zal Israël zich kunnen terugtrekken. Maar als de mortier- en raketsalvo’s doorgaan, zal de IDF met geweld represailles nemen, en de situatie kan vandaar erg snel en gemakkelijk verslechteren.

De heersende opvatting in Israël is dat Hamas geen interesse heeft in een dergelijke escalatie, maar haar gedrag is momenteel verward en grillig, wat een recept is voor fouten. Zelfs als een escalatie wordt vermeden, is dit nauwelijks het einde van het verhaal. Gaza staat aan de rand van een uitbarsting om verschillende redenen, met name de erbarmelijke economische en humanitaire situatie, gekoppeld aan toenemende politieke en politieke frustratie. Gezien het feit dat Hamas niet in staat is om Gazanen oplossingen te bieden, kan het twee wegen inslaan: een staakt-het-vuren of een oorlog. Beide opties liggen nog steeds op tafel.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Yoav Limor “The choice rests with Hamas: War or peace?” van 30 mei 2018 op de site van The Jewish News Syndicate (JNS)

Advertenties