The Tower in Londen en Jodenvervolging in het middeleeuwse Engeland

Gisteren kon iedereen zich vergapen aan het prachtige middeleeuwse Windsor Castle dat het decor vormde waar prins Harry en Hollywoodactrice Meghan Markle elkaar het JA-woord gaven en zich voortaan Hertog en Hertogin van Sussex mogen noemen. Uit dezelfde bouwperiode dateert ook The Tower of London met in het midden de beruchte White Tower (plaatje hierboven).

Eeuwenlang heeft de Tower of London een verborgen Joodse geschiedenis gehad die slechts door weinigen is gekend. Tot op de dag van vandaag wordt het verhaal verteld over een fort, een paleis, evenals een plaats van rechtspraak, marteling, opsluiting en ondergang tijdens het middeleeuwse Groot-Brittannië.

De geschiedenis van de Joden in Engeland gaat terug tot het bewind van Willem de Veroveraar. Het eerste schriftelijke verslag van de Joodse nederzetting in Engeland dateert van 1070. De Joodse nederzetting ging door tot het Edict van Uitwijzing van Koning Edward I in 1290.

Na de verdrijving in 1290 was er geen Joodse gemeenschap meer in Engeland, afgezien van individuen die het Jodendom in het geheim beoefenden, tot aan aan het regime van Oliver Cromwell. Terwijl Cromwell nooit officieel Joden toeliet tot Engeland, werd een kleine kolonie Sefardische Joden die in Londen woonden in 1656 geïdentificeerd en zij mochten blijven.

Nieuw onderzoek heeft echter aangetoond dat de Tower of London diende als een toevluchtsoord voor de Joodse gemeenschap tijdens gewelddadige pogroms, evenals hun gevangenis toen ze weigerden belastingen te betalen en zelfs als hun vertrekhaven van waaruit de Joden uit Engeland werden verdreven in het jaar 1290.

De informatie die eerder deze maand in de Tower werd gepresenteerd in een lezing met als titel ‘Nieuwe perspectieven op The Tower en de middeleeuwse Joodse gemeenschap’, laat zien hoe de Joden een veel diepere band met het monument hadden dan tot nog toe bekend was.

De curator van de collecties in The Tower, Sally Dixon-Smith van Historic Royal Palaces – een onafhankelijke liefdadigheidsinstelling die enkele van de niet-bewoonde koninklijke paleizen in het Verenigd Koninkrijk beheert – heeft drie maanden besteed aan het analyseren van schatkistocumenten, waarbij gekeken werd naar de verbanden tussen de Joodse gemeenschap en de structuur.

Richard Leeuwenhart
Sally Dixon-Smith ontdekte dat de vroege Joodse inwoners van Londen hun toevlucht zochten in The Tower tijdens de bijzonder gewelddadige pogroms in 1189, 1264 en 1272.

In september 1189, toen koning Richard I (ook bekend als Richard Leeuwenhart) werd gekroond, braken er antisemitische rellen uit nadat Joodse hoogwaardigheidsbekleders probeerden giften te brengen aan de koning ter gelegenheid van zijn kroning.

Joden die aanwezig waren werden beroofd en geslagen, want valse geruchten verspreidden zich als een lopend vuurtje dat de nieuwe koning Joden haatte. Een aanzienlijk aantal Joden werd vermoord en hun goederen geplunderd, waarbij ook veel Joodse huizen werden afgebrand. Dit leidde ertoe dat veel van de overgebleven Joden in Londen hun toevlucht zochten in The Tower of London.

Ondanks de geruchten was het Koning Richard I die aanvankelijk de Joden uitnodigde en het was zijn voorganger – Willem de Veroveraar – die een groep Joodse kooplieden uit Normandië uitnodigde om zich in Londen te vestigen en de Kroon bij te staan ​​in financiële aangelegenheden. De Joden die zich op dat moment vestigden kregen koninklijke bescherming.

Ondanks de gebruikelijke gewoonte om Joden (en vrouwen) te beletten kroningsceremoniën bij te wonen, had Richard I zijn Joodse onderdanen aangemoedigd om aanwezig te zijn en werd hij boos door de pogroms die waren uitgebroken, hoewel hij niet meer dan enkele overtreders kon straffen, vanwege hun grote aantal en de aanzienlijke sociale status die een aantal van hen genoten.

Als gevolg daarvan werd de Tower of London in 1216 een plaats van preventieve bescherming en veiligheid voor de Joden tijdens de kroning van Koning Hendrik III vanwege de angst voor verdere slachtpartijen. Tijdens een van de meer bloedige pogroms op het einde van de 13de eeuw, verbleven er enkele maanden Joden in The Tower en trachtten zij vanaf hier de Joodse gemeenschap opnieuw op te bouwen.

“The Tower zou op bredere schaal moeten worden erkend als een belangrijke plaats in het middeleeuwse Joodse erfgoed van Engeland,” zei Dixon-Smith. “De middeleeuwse Joodse geschiedenis en de geschiedenis en ontwikkeling van The Tower zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden … De positie van de Joodse gemeenschap staat centraal in elk begrip” van het middeleeuwse Engeland.

Joden en de Britse Kroon
Tijdens het einde van 12de en de 13de eeuw kwamen Joodse Londenaren ook naar de toren om gerechtigheid te zoeken. “Koninklijke ‘eigendom’ van Joden betekende dat de Kroon The Tower en zijn ambtenaren gebruikte om directe controle over hen uit te oefenen,” legde Dixon-Smith uit.

“Joden werden beschouwd als koninklijk bezit … ze vielen onder de directe jurisdictie van de ordehandhavers.” Om deze reden had de Joodse gemeenschap bevoorrechte toegang tot de koninklijke hoven die zich in de toren bevonden – alle zaken met betrekking tot de Joden of hun eigendom werden hier behandeld .

In 1238, toen sheriffs in Londen enkele moorden op Joden aan het onderzoeken waren, maakten ze duidelijk dat deze gevallen rechtstreeks door het koninklijke Hof in The Tower moesten behandeld worden, wat wijst op de waarde die de Kroon destijds hechtte aan Joodse levens.

Maar tegelijkertijd werden in deze periode Joden en christenen apart belast “en de koninklijke bescherming en de toegang tot het koninklijk Hof hadden een prijs,” legde Dixon-Smith uit. Joden werden zwaarder belast en een groot deel van het geld dat ze verzamelden ging naar een enorme uitbreiding van The Tower, inclusief het graven van de gracht en het bouwen van de Verraderspoort (Traitors’ Gate).

Eenderde van de rijkdom van een Jood kon op elk moment worden afgenomen en degenen die niet konden of wilden betalen werden opgesloten in The Tower, zei Dixon-Smith, wat betekent dat talloze Joden in de loop van de tijd daar werden opgesloten. Volgens Dixon-Smith tijdens een belegering van The Tower of London in 1267, verdedigden de Joden de Tower of London tegen rebellen in de nasleep van een burgeroorlog.

De rebellen waren boos over een vredesproces dat in die tijd plaatsvond tussen de koning en zijn baronnen. “Naast zijn mannen en het garnizoen van The Tower vochten de Joden in Londen voor de toren. Deze mannen kregen hun eigen battlement toegewezen [het te verdedigen gebied van het torenskasteel], dat zich ten westen of ten noordwesten van het kasteel bevond,” zei ze.

In 1264 hadden dezelfde rebellen de Joden aangevallen en een pogrom geleid, die ze “de vernietiging van het Jodendom van de koning” noemden. Tijdens deze pogrom vluchtten de Joden maandenlang naar The Tower en dat was een deel van de reden waarom ze hun belangen hadden gevestigd in het beschermen van The Tower en zijn kasteel.

Plaatje hierboven: Jodenvervolging in het middeleeuwse Londen. Tekening afkomstig van het manuscript The Chronicles of Offa waarin Joden in Engeland worden afgebeeld die worden afgeranseld [beeldbron: 17c American Woman]

Pogrom van 1278 en deportatie
De Joden werden gezien als agenten van de koning tijdens onstabiele periodes en in opstand tegen de koninklijke troon gedurende deze tijd. Dientengevolge lagen ze continu onder vuur. Nadat koning Hendrik III in 1272 stierf, bestaat er een verslag van ten minste één Jood die uit voorzorg een toevlucht zocht in The Tower.

Later in de 13de eeuw verslechterde echter de relatie tussen de Joden en de Kroon en begon na verloop van tijd te vervallen. Koning Edward I probeerde verschillende ‘experimentele’ anti-Joodse wetten door te voeren, maar de meeste mislukten. Vanaf dit punt was het duidelijk dat de waarde van de Joodse gemeenschap voor de koninklijke schatkist aanzienlijk was afgenomen.

Tijdens een beruchte bloedsprookje – die feitelijk plaatsvond onder het bewind van koning Hendrik III in 1255-91, werden Joodse mannen opgesloten in The Tower.

Onder koning Edward I evolueerde de toren steeds meer naar een plaats van opsluiting voor de Joden. In 1278, tijdens het coin-clipping schandaal – waar wat zilver werd afgesneden van de rand van munten – werden 600 Joodse gezinshoofden, van wie de meesten onschuldig waren, gevangen gezet in The Tower, waarvan er ongeveer 300 in 1279 werden geëxecuteerd door ophanging.

In juli 1290, toen de algemene verdrijving van Joden door Edward I op 1 november was bevolen, diende The Tower als vertrekpunt voor Joden die via de rivier de Theems Engeland verlieten. Alsof dat niet erg genoeg was, werden de verbannen Joden door de commissaris van The Tower een deportatiebelasting in rekening gebracht. Vanaf dat moment mochten Joden niet langer in Engeland wonen tot 1650, onder Oliver Cromwell.

Nooit vergeten
Na de publicatie van dit onderzoek heeft Rupert Gavin, de voorzitter van de Historic Royal Palaces, aangekondigd dat de Tower of London zal worden beschouwd als ‘een belangrijke site’ in de middeleeuwse Joodse geschiedenis van Engeland en de organisatie zal de onlangs ontdekte Joodse banden met The Tower opnemen in enkele van zijn rondleidingen en in zijn schooleducatieprogramma.

“Schoolkinderen uit het hele land kunnen inzicht krijgen in hoe een minderheidsgroep zo productief werkte in het middeleeuwse Engeland, dat volgens mij veel lessen biedt voor de manier waarop we vandaag als samenleving werken,” zei Gavin. Hij zei dat hij ook naar opties voor een “levende belichaming van de Joodse aanwezigheid” in The Tower keek.

“Dit is een belangrijk academisch werk, maar het is ook praktisch. Bij het vertellen van het verhaal van The Tower hebben we de neiging om dit belangrijke deel te vergeten en te negeren,” zei Gavin. “Het belang van het werk is dat dit ons nu in staat stelt om terug te gaan naar ons kernverhaal, dat alles rondom dit gebouw informeert.”


Bronnen:

♦ naar een artikel van Ilanit Chernick “The Tower of London and the Jews” van 19 mei 2018 op de site van The Jerusalem Post

♦ naar een artikel van Mudlark “Today in London’s anti-semitic history: attacks on Jews follow king Richard I’s coronation, 1189” van 3 september 2017 op de site van Past Tense

♦ naar een artikelHistory of the Jews in England” op Wikipedia

♦ naar een artikelFleeing to America – Persecution – Jews by English” van 20 september 2017 op de site van 17C American Woman

♦ naar een artikel van Robin R. Mundill “The Jews in England, 1272-1290” van 7 september 2012 op de site van Medievalists.net

Advertenties