Egypte vreest overslaan van Hamas’ ‘Terugkeer Mars’ naar eigen grens met Gaza

De Egyptische regering maakt zich ernstig zorgen dat de vele incidenten tijdens de door Hamas georganiseerde ‘Mars van de Terugkeer’ aan het veiligheidshekken tussen Gaza en Israël, mogelijk kunnen overslaan naar de grens van Gaza met Egypte en aldus zouden trachten het Egyptische territorium illegaal en met geweld binnen te dringen.

Een Palestijnse veiligheidsagent houdt de wacht terwijl een Egyptische soldaat (op de achtergrond) een wachttoren aan de Egyptische kant bemant, aan de grensovergang van Rafah in het zuiden van de Gazastrook, 26 oktober 2014 [beeldbron: Abed Rahim Khatib/Flash90]

Hamas heeft een Egyptisch voorstel voor Hamas afgewezen om de spanningen in Gaza te kalmeren in ruil voor het regelmatig openen van de  grensovergang te Rafah door Egypte. Egypte is bezorgd over de ontwikkelingen in de ‘Terugkeer’ -campagne van Hamas in de Gazastrook en de gevolgen hiervan voor de situatie in Egypte.

Er zijn slechts drie weken verstreken sinds het begin van de Hamas-campagne, en er is nog een volle maand te gaan waarin een aantal datums zijn om te herdenken. Elk jubileum biedt de Hamas-campagne de trigger voor explosieve gewelddaden en Palestijnse slachtoffers. Tegen deze achtergrond opent de Arabische Liga op 15 april ’18 de Arabische top in Dharan, Saoedi-Arabië.

De Al-Khaleej online website meldde op 9 april dat Egypte van plan was de grensovergang bij Rafah voor het verkeer in beide richtingen te openen voor een periode van vier dagen als een gebaar naar het leiderschap van Hamas en om de spanningen in Gaza na de ‘Terugkeermars’ te verminderen.

Rafah, Gaza, woensdag 23 januari 2008. De terreurgroep Hamas vernielde een deel van de veiligheidsmuur tussen Gaza en Egypte waarna duizenden Palestijnen, waaronder ook vele honderden terroristen, over de grens stapten en Egypte illegaal binnentrokken [beeldbron: Kevin Frayer/AP]

Wat veroorzaakt de Egyptische vrees?
De Egyptische regering herinnert zich nog steeds heel goed wat er gebeurde toen tienduizenden inwoners van Gaza tien jaar geleden door het grenshekken braken en het Egyptische territorium binnendrongen (plaatje hierboven).

In januari 2008 braken gewapende Hamas-activisten door de grensafsluiting tussen Gaza en Egypte en honderdduizenden Palestijnen uit Gaza stroomden in die week naar de Sinaï om voedsel en andere basisproducten te verkrijgen. De Egyptische politie was genoodzaakt waterkanonnen in te zetten en knuppels tegen de Palestijnen te gebruiken om de massa’s die de grens overstaken te stoppen en terug naar Gaza te drijven. Tijdens deze evenementen raakten ongeveer 40 Egyptische beveiligingsagenten gewond.

Die aanval van 2008 op het Egyptische hekken was een initiatief van Hamas om het Israëlische embargo tegen Gaza te versoepelen en Egypte te dwingen regelmatig de grensovergang van Rafiah te openen. Uiteindelijk werd Egypte gedwongen de massale infiltratie van Gaza op zijn grondgebied te verwerken. Nadat de Gazanen enkele dagen hadden doorgebracht met het opslaan van voedsel, gas en andere basisproducten, bereikte Egypte een overeenkomst met Hamas over de terugkeer van de Gazanen naar de Strook.

Als de ‘Terugkeer’ campagne van Hamas aan de grens met Israël mislukt en niet leidt tot een versoepeling van de sluiting van de Gazastrook door Israël, kan dit scenario worden herhaald. Om deze reden is Egypte bevreesd en probeert het een oplossing te vinden vooraleer de situatie in de Gazastrook uit de hand loopt vanwege de huidige ernstige humanitaire crisis.

Egypte zou het moeilijk vinden om nog een dergelijke massa evenement te stoppen en het is redelijk om aan te nemen dat het Egyptische politieke echelon in een dergelijke situatie het leger van het land zou bevelen om niet het vuur te openen tegen de Gazaanse massa’s die het Sinaï-gebied zouden willen binnengaan.

De nieuwe zwaarbewaakte Egyptische veiligheidszone aan de grens met Gaza op 24 december 2014 waaraan tot op vandaag nog wordt verder gewerkt. Vooraan Egypte, op de achtergrond Rafah in Gaza [beeldbron: JFJFP]

Vandaag is er een bufferzone tussen Egypte en Gaza die Egypte in november 2017 heeft ingesteld, toen het aan de Egyptische zijde een gebied van 1.500 meter breed en 10 kilometer lang ontruimde om te voorkomen dat terroristen en wapens van de Gazastrook naar het Sinaï-gebied werden overgebracht. Aan de kant van Gaza heeft Hamas-leider Yihya Sinwar ook een buffer opgezet om zijn voornemen te bewijzen om de smokkel vanuit Gaza van wapens en salafistische terroristen te blokkeren.

Het Egyptische leger voert een grote militaire campagne in Noord-Sinaï tegen de Sinaï-tak van IS. Het vreest dat een schending van de grensafscheiding tussen Gaza en Sinai terroristen van de Gaza-salafistische organisaties en wapens in de Sinai zal infiltreren om ISIS in het gebied te helpen.

Het lijden van de inwoners van de Gazastrook ten gevolge van de voortdurende sluiting en de verzegeling van de Rafiah-grensovergang op de meeste dagen van het jaar zou de Moslim Broederschap, de grootste oppositiebeweging in Egypte, kunnen ophitsen wat resulteert in een bedreiging voor de stabiliteit van de regering.

Hamas speelt dubbelspel. Het kan opnieuw de grensafrastering met Egypte doorbreken om de opening van de Rafiah-overgang te beveiligen en de Egyptische regering ertoe brengen een akkoord te bereiken over de permanente heropening van de grens als middel om de sluiting te versoepelen.

Als de Palestijnse massa’s de grensafrastering met Egypte doorbreekt, kan dit ook Israël treffen. Terroristen uit de Sinaï kunnen de Gazastrook bereiken met grote hoeveelheden wapens allerhande, zoals geavanceerde anti-tank en luchtafweerraketten, en vanaf daar terreuraanslagen uitvoeren tegen Israël.

Het initiatief van Egypte om tot een overeenkomst met Hamas te komen
Er wordt geloofd dat het bezoek van vorige week van de nieuwe Egyptische inlichtingendienst generaal-majoor Abbas Kamal aan de Palestijnse Autoriteit, zijn ontmoeting met P.A. hoofd Mahmoud Abbas en zijn ontmoeting met hoofd van het veiligheidsagentschap van Israël, Nadav Argaman, een oplossing moesten vinden die de golf van geweld en spanningen in Gaza zou verminderen.

De krant Al-Araby al-Jadeed berichtte op 9 april dat een Israëlische veiligheidsdelegatie Egypte bezocht en met de Egyptische inlichtingendienst manieren heeft besproken om de terugkeermarsen in te dammen. De leden van de Israëlische delegatie waarschuwden dat aanhoudende protesten aan de grens met Gaza kunnen leiden tot een nieuwe oorlog.

Egypte, Israël en Saoedi-Arabië vrezen voor een sociale explosie in Gaza en de Palestijnse woede zal de komende weken ook naar de Egyptische grens worden gericht. Dit maakt het voor Egypte en het internationale publiek moeilijk om zaken te regelen, vooral na de recente overwinning van president Sisi en de nieuwe presidentstermijn na de verkiezingen in maart 2018.

Al-Khaleej online berichtte op 7 april dat Egypte samen met Saoedi-Arabië onderhandelt om Hamas te overtuigen en onder druk te zetten om de terugkeercampagne te stoppen voordat het tot gevaarlijke ontwikkelingen leidt die uit de hand kunnen lopen. Volgens het rapport verwart de Terugkeermars de Arabische regimes, die de behandeling van het Palestijnse probleem hebben opgegeven en proberen de atmosfeer te verbeteren voordat de Amerikaanse ‘deal van de eeuw’ wordt aangekondigd.

Egypte heeft een delegatie van het Hamas-leiderschap uitgenodigd voor gesprekken in Caïro. De leiders van Hamas hebben de uitnodiging echter afgewezen vanwege de recente ontwikkelingen in Gaza. Om deze reden werd de Egyptische inlichtingencommandant voor besprekingen naar Ramallah en Tel Aviv gestuurd. De belangrijkste hefboom die Egypte tot zijn beschikking heeft om druk uit te oefenen op Hamas, is de Rafiah grensovergang, de enige uitweg vanuit Gaza naar de Arabische wereld. Egypte heeft aangeboden om de grens op regelmatige basis te openen in ruil indien Hamas terug rust brengt in het gebied.

Volgens een rapport van 7 april over het Al-Quds-kanaal, dat zich identificeert met Hamas, wees Hamas het aanbod van Egypte af. Het voelt dat het ongekende prestaties heeft behaald met de Terugkeer-campagne en dat het deze citroen tot de laatste druppel moet uitpersen.

Het Hamas-leiderschap is er zeker van dat de beweging wordt versterkt met deze Terugkeer-campagne. Dit zal de terreurgroep ook in een sterkere positie plaatsen ten opzichte van de Egyptische regering. Daarom heeft het geen haast om enig begrip te bereiken met Egypte. Vanuit het oogpunt van Hamas is het nog te vroeg en zal het wachten tot het juiste moment waarop het de volledige oogst van politiek fruit uit Egypte kan oogsten.


Een terugblik naar de Egyptische bezetting van Gaza [1948-1967]. Op het plaatje: Arabische vluchtelingen opgesloten in een vluchtelingenkamp in Gaza. Martha Gellhorn schreef over die Egyptische bezetting in Atlantic Monthly in oktober 1961: “De Gazastrook is geen afschuwelijk oord, noch een zichtbare ramp. Het is erger. Het is een gevangenis.” [orig.: “The Gaza Strip is not a hell-hole, not a visible disaster. It is worse. It is a jail.“] Bron foto: Crethi Plethi ‘Arab Refugees’


Bronnen:

♦ naar een artikel van Yoni Ben Menachem “Why Egypt Is Concerned about Gaza” van 12 april 2018 op de site van JCPA- Jerusalem Center for Public Affairs

Gerelateerd op deze blog:

♦ “De brutale en genocidale bezetting van Gaza door… Egypte [1948-1967]” van 17 juli 2011 [lezen]

Advertenties