‘Finis Germania’: het verontrustende in vraag stellen van een taboe, het Derde Rijk

De emoties liepen hoog op in de culturele diensten van de Duitse kranten toen, in juni 2017, een extreem-rechts boek op de lijst van de beste essays verscheen, een lijst die elke maand door gerenommeerde media wordt gepubliceerd volgens de aanbevelingen van een onafhankelijke jury.

De opwinding groeide toen bekend werd dat de journalist van Der Spiegel Johannes Saltzwedel juist in de jury zetelde toen hij als een cavalier seul het boek ‘Finis Germania’ [*] op de lijst plaatste. Saltzwedel legde uit dat hij “in alle geweten voor de discussie een zeer provocerend boek had willen voorstellen”.

[*] ‘Finis Germania’ is een verzameling geschriften over de Duitse politieke cultuur van de Duitse historicus Rolf Peter Sieferle dat postuum in 2017 werd gepubliceerd. Volgens de Amerikaanse schrijver Christopher Caldwell werd het boek door het “Duitse literaire establishment unaniem veroordeeld’ als “zijnde een extremistisch tractaat”, maar het werd desondanks toch een bestseller.

Vanuit dit oogpunt, is het een onbetwistbaar succes: als dat niet zo was geweest, zou bijna iedereen die geïnteresseerd is in commentaren en polemieken die de historicus en filosoof van de Duitse cultuur Rolf Peter Sieferle, overleden in 2016, had samengesteld in een honderdtal pagina’s. In meer onschuldige delen van zijn tractaat, neemt Sieferle de pretentieuze inhoud op de korrel van de “conservatieve revolutie”, minachting voor de “massa”, verheerlijking van de “grote individuen” en verzet hij zich tegen “de oriëntatie algemeen welzijn” en het “atomistisch en individualistisch universalisme”.

Het minder onschuldige deel van zijn verhandeling herschrijft de geschiedenis door het jargon van antisemitisme over te nemen: Sieferle noemt Adolf Hitler een “grote persoonlijkheid” en de “laatste held”. Over de nazi’s zei hij dat ze zeker fout zaten in het “vervuilen [van het ideaal] met onvoorstelbare wreedheden”, maar het waren nog steeds Joden die de echte misdaad tegen de menselijkheid hebben begaan door Christus te kruisigen.

Terwijl we op de Joden scholden omdat ze Jezus hebben vermoord, schrijft hij, “werden ze ondergebracht in de nissen van de samenleving waar ze beroepen uitoefenen zoals woekeraars en handelaren”, het “volk van de nazi’s was gekozen als een negatieve tegenvaller van het uitverkoren volk” en “moet voor altijd verdwijnen van het oppervlak van de werkelijke geschiedenis”. De “zwervende Nazi” heeft volgens hem de “rondzwervende Jood” en het “anti-Germanisme”, antisemitisme vervangen .

Het is geen toeval dat Sieferle door zijn titel ‘Finis Germania’ (letterlijk: “Stop Duitsland”), een antisemitische klassieker evoceert met name “De overwinning van het Jodendom op het Germanisme” van Wilhelm Marr, uitgegeven in 1879, die eindigt met de uitroep “Finis Germaniae! Vae victis!

Dat dit boek in 2017 in de lijst van de beste Duitse essays stond, was inderdaad een schandaal – de leiders van deze lijst uitten hun bedenkingen bij deze verschijning, net als de andere leden van de jury, die kort daarna werd ontbonden. Maar wat gebeurde er daarna?

Hoewel het literaire establisment het boek van Sieferle bijna unaniem veroordeelde als een extreem-rechtse tekst, tastten lezers overweldigend in hun portemonnee om het aan te kopen: in juli 2017 klom het boek naar de 6de plaats op de lijst van bestsellers van Der Spiegel. Volgens de informatie van de uitgeverij had het boek een tijd lang 250 verkochte exemplaren per uur bereikt – de smaak van de zonde had de “politiek correcte” literaire critici verslagen.

Maar dat was niet alles. Op die datum besloot het redactieteam van Der Spiegel om het boek uit te sluiten van de lijst met bestsellers, ongeacht het daadwerkelijke verkoopniveau, om verdere verspreiding niet aan te moedigen. Maar door dat te doen, oogstte het tijdschrift, dat adverteert onder de slogan “Wees niet bang voor de waarheid”, verontwaardiging en spot. Het blad werd bekritiseerd voor het verbergen van de onaangename waarheid van de massale verkoop van een boek dat als rechts werd beoordeeld.

De censuur die Der Spiegel beoefent, laat zien hoe gedestabiliseerd de Duitse media-elite is door deze nieuwe politieke realiteit die tot uiting komt in het succes van het nationalistische Alternative für Deutschland. De AfD, die afgelopen september de derde macht in de Bondsdag werd, heeft ervoor gekozen om het centrale thema van Sieferle – het debat over het Derde Rijk – te benadrukken.

“We hebben het recht om trots te zijn op de prestaties van Duitse soldaten in beide wereldoorlogen,” zei AfD-leider Alexander Gauland in september 2017. Eerder had zijn partijgenoot Björn Höcke opgeroepen tot het maken van een “bocht van 180 graden  op het gebied van de geheugenpolitiek”.

Dergelijke opmerkingen zijn symptomatisch. Ze tonen aan dat de sociale consensus die de herinnering aan de nazi-misdaden levend houdt, ten onder gaat. Deze erosie heeft niet alleen betrekking op leden van het intellectuele milieu, zoals Sieferle en Saltzwedel; het beïnvloedt ook de jongste generaties. Volgens een onderzoek van de Bertelsmann Foundation wil 67% van de Duitsers onder de 40 jaar “eindelijk komaf maken met de gebeurtenissen uit het verleden.”

We hebben zeker een fout gemaakt bij het adviseren van een twijfelachtig essay dat deze trend alleen maar versterkte. Maar om het boek van Sieferle uit de bestsellerlijst van Der Spiegel te verwijderen, was niet alleen een vergissing, maar ook domheid. Men elimineert geen deplorabele sociale realiteit door het te retoucheren; we moeten het confronteren. En we wachten nog steeds op het grote maatschappelijke debat waarin we de redenen bespreken waarom standpunten zoals die van Sieferle niet kunnen worden besproken.

door Matthias Küntzel


Over het boek van Matthias Küntzel

De verontrustende link tussen islamisme en nazisme aan de wortel van internationaal terrorisme, met een voorwoord door Pierre-André Taguieff en een voorwoord door Boualem Sansal. Jihad is niet alleen de islam, maar de motor van een gewelddadig islamitisch fundamentalisme dat terrein wint over de hele wereld, Syrië en Irak natuurlijk, maar ook in Nigeria, Somalië, Libië en als de onlangs gezien in Tunesië.

Voor degenen die denken dat de islam zich voedt met de tragedie van het Palestijnse volk, laat dit boek zien dat deze bewering wordt tegengesproken door de geschiedenis van de radicale islam, de gewelddadige anti-Joodse retoriek die voorafging aan de oprichting van de Joodse staat. De grootmoefti van Jeruzalem, Haj Amin al-Husseini, Hitler’s vriend en islamitisch-nationalistische ideoloog, die vele radicale bewegingen in het Midden-Oosten heeft geïnspireerd, heeft vanaf het begin antisemitisme tot hoeksteen gemaakt van zijn intellectuele en religieuze constructie. Zijn invloed heeft die van de Moslim Broederschap overschreden waarvan de stichter, Hassan al-Banna, de jihad plaatste in het hart van zijn politieke visie van een verovering van de islam.

Tegenwoordig zijn hun ideeën levendiger dan ooit. Jihadistisch antisemitisme is geen reactie op het Zionisme of het bestaan ​​van de staat Israël. Voor de radicale islamist is alles wat Joods is, slecht en alles wat slecht is, is joods. Deze diepe overtuiging schuilt achter de vernietiging van het World Trade Center in New York en recent het doden van hyper-hide uit Parijs. Door het impact van het nazisme op het radicale islamisme te benadrukken, helpt dit boek de aard van de problemen waarmee we worden geconfronteerd beter te begrijpen. “Jihad et haine des Juifs” werd uitgegeven op 16 september 2015.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Matthias Küntzel “« Finis Germania » : l’inquiétante remise en question d’un tabou, le Troisième Reich” van 14 januari 2018 op de site van Matthias Kuntzel

Advertenties