Aardbeving van 1927: markante geschiedenis onthuld op het dak van de Al-Aqsa-moskee

Helaas, alweer een intriest voorbeeld hoe moslims en ‘Palestijnen’ destructief omspringen met zowel hun eigen (islamitisch) erfgoed als met dat van anderen (Romeinse, Byzantijnse, Christen, Joodse enz.) Gelukkig hebben Israëlische Joodse wetenschappers en archeologen nog wat kunnen redden, maar veel van de eeuwenoude artefacten zijn voor altijd verloren…

Negentig jaar geleden, op 11 juli 1927 om 16:00 uur, werd het Land van Israël getroffen door een zware aardbeving. Het dak van de al-Aksa-moskee stortte in elkaar (plaatje hierboven) net zoals vele andere daken in de Heilige Stad. In de komende jaren werd de moskee langzaam gerenoveerd, het dak gedemonteerd en honderden oude balken verwijderd.

Sommigen van kwam in het Rockefeller Museum terecht en anderen wachtten tientallen jaren in magazijnen rondom de Tempelberg in Jeruzalem. In het begin van de jaren tachtig kwamen ongeveer 200 van deze zwaar beschadigde oude balken terecht in de fabriek van een Armeense rommelhandelaar. Op het laatste moment werden ze gered toen twee Joden van Ofra ze voor een aanzienlijke prijs kochten. Tot op de dag van vandaag bevinden deze balken zich in een magazijn in de stad.

Sommigen van deze balken werden onderzocht voorafgaand aan de aankoop door Prof. Nili Lifshitz van de universiteit van Tel Aviv. Een van hen werd ontdekt als 2.600 jaar oude Krokodillenhout (aka Satijnhout) en een andere als een 2.800 jaar oude Turkse eik. Het is daarom niet onredelijk om aan te nemen dat ze in de Eerste Tempel werden gebruikt. Toen de moslims de Al-Aksa-moskee bouwden, incorporeerden ze, zoals gebruikelijk in dat tijdperk, als de basis van eerdere gebouwen die op de berg stonden.

De poging om alle balken op koolstof 14 te testen was niet mogelijk vanwege de hoge kosten – ongeveer NIS 300.000 in 1982. De financiële barrière is sindsdien niet meer doorbroken. Andere balken zijn verdwenen. Sommigen van hen zijn waarschijnlijk versnipperd tot zaagsel. De gelukkigen zijn die balken  die op de berg zijn gebleven en ondergebracht werden in het Islamitische Museum in de compound.

Ongeveer twintig of meer balken, jarenlang geteisterd door de regen en wind, liggen nabij de Gouden Poort van de oude muur van de Tempelberg. De Waqf staat niet toe dat ze worden weggenomen, en aan de andere kant neemt ze niet de moeite om ze te bewaren onder de omstandigheden die voor hen geschikt zijn. Sommige onderzoekers geloven dat ze vanuit archeologisch oogpunt al verloren zijn.

Robert William Hamilton, een Britse archeoloog die al enkele jaren diende als directeur van het Britse ministerie van Oudheden in Palestina, kreeg toestemming van de Waqf om een ​​aantal van de verhalen te documenteren. Het bleek dat ongeveer honderd van de balken die waren gedemonteerd van het dak van de moskee, versierd waren. Degenen die de afgelopen jaren deze versierde balken hebben onderzocht, zijn archeoloog Peretz Reuven. De foto’s en uitleg hier bijgevoegd zijn bijzonder interessant.

Romeinse balken [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Wie weet of er nog iets over is van deze cipres, waarvan de oorspronkelijke lengte ongeveer 13 meter was, na vele jaren verbleven hebben in de regen en de zon op het plaveisel van de Tempelberg. Ongeveer een derde van het ooorsponkelijke werd door de Waqf geplunderd en is definitief verloren. In de afgelopen jaren werd het naast andere balken op de binnenplaats van de Gouden Poort gegooid, bedekt met een zeildoek dat meer schadelijk lijkt dan nuttig voor het behoud ervan. Vóór de aardbeving droeg het het plafond van het schip van de Al-Aqsa-moskee, maar oorspronkelijk was het een architraaf, dat wil zeggen dat het eerst in een heilig openbaar gebouw bevond dat op vijf pilaren steunde. Wie weet stond ze misschien zelfs aan het hoofd van het koninklijke klooster dat Herodes op de Tempelberg bouwde?

Een ander deel van het plafond [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Het is een sierlijke bedekt deel van de moskee die tot aan de aardbeving in het plafond van het schip stond. De balk is ongeveer 5,5 meter lang en behoorde oorspronkelijk tot de Byzantijnse periode (vierde-zevende eeuw CE) of tot de vroege islamitische periode (achtste eeuw). Dit deel is nu goed bewaard gebleven in het Rockefeller Museum.

Versierde Byzantijnse balk [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Dit is een centraal deel van een sierlijk bedekte cederboom, die nu wordt bewaard in het Rockefeller Museum. De balk bestond uit verschillende panelen met een totale lengte van 11,5 meter. Het werd ontmanteld na de aardbeving vanaf het plafond van het schip van de al-Aksa-moskee en werd oorspronkelijk gebruikt in elke kerk uit de Byzantijnse periode (dwz tussen de vierde en zevende eeuw na Chr.). Het medaillon in het midden van de balk was waarschijnlijk gegraveerd met een kruis, maar het werd verwijderd door de moslims.

Een oude deur [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Een binnengedeelte dat oorspronkelijk dienst deed als een groot meubelstuk, misschien een scherm of deur, dat ook werd gevonden als gevolg van de aardbeving die het plafond van het schip in de moskee deed instorten. Het dateert uit de vroege islamitische periode (het begin van de achtste eeuw), tijdens de bouw van de Al-Aksa-moskee in zijn eerste versie, maar het kan nog ouder zijn dan de Byzantijnse periode.

Vroege islamitische kalender [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Een grote rechthoekige plaat gevonden na de aardbeving in het plafond van het schip van de al-Aksa-moskee. Het is gedateerd in de vroege islamitische periode, dat wil zeggen tot de achtste eeuw na Christus. Dit deel wordt momenteel bewaard in het Rockefeller Museum.

Plafonddecoratie uit de achtste eeuw [beeldbron: Peretz Reuven/Makron Rishon]

Een groot rechthoekig paneel van het plafond en aan een van de twintig verfraaide hoofdbalken was bevestigd die het plafond van het schip droegen. Werd gebruikt als een plafondversiering en dateert uit de achtste eeuw v.Chr.

door Arnon Segal


Bronnen:

♦ naar een artikel van Arnon Segal “History of the past: The history that was exposed on the roof of the Al-Aqsa Mosque” van 12 februari 2018 op de site van Makor Rishon

Advertenties