Tel Gezer, de verloren Israëlische stad, vernietigd door de Farao’s

Tien jaar archeologisch onderzoek nabij Tel Gezer werd in 2017 samengevat. Archeologen Steven Ortiz van het Southwestern Baptist Seminary en Sam Wolff van de Israel Antiquities Authority (IAA) rapporteerden een duidelijke reeks van bezettingen en verwoestingen die dateren uit de tijd van de Egyptische farao Merneptah (13de eeuw v. Chr.) tot aan de Assyrische verovering (achtste eeuw v.Chr.).

Plaatje hierboven: Staande stenen op Tel Gezer. Resten van tempels en gebouwen die herinneren aan de verwoestingen die door de Egyptenaren werden aangericht ca. 3200 jaar geleden  [beeldbron: Shmuel Bar-Am/Times of Israel]

Na de uittocht uit Egypte en een verblijf in de Sinaï keerden de Israëlieten terug naar het land dat hun was beloofd aan hun voorvaders door de almachtige God. Maar hoewel ze veel van de versterkte Kanaänitische stad overnamen in het legendarische land van melk en honing, bleven verscheidene delen verleidelijk buiten bereik.

Een daarvan was Gezer, gelegen aan de rand van kustvlaktes in een gebied toegewezen aan de stam Efraïm. Het klopt dat Gezer’s koning Horam werd gedood door Joshua toen de koning en zijn leger een andere belegerde stad te hulp kwamen. Maar het was pas in de tijd van Salomon, honderden jaren later, dat Gezer een deel van het Israëlische rijk werd. En het gebeurde alleen omdat een Egyptische farao de stad verwoestte en het toen aan Salomon aanbood als een bruidsschat toen de koning met zijn dochter trouwde.

Archeologiefanaten vinden Tel Gezer een fascinerende site, met monumentale zuilen van een van de grootste Kanaänitische tempels in Israël en een imposante Salomonische poort identiek in bijna elk detail aan de twee poorten van Hazor en Megiddo. Het lijkt inderdaad veilig om aan te nemen dat een energieke koning Salomon het land heeft afgevaren om al zijn extravagante projecten te controleren, dus bezoekers die de drempel oversteken, lopen ongetwijfeld op stenen die zijn betreden door de meest wijze vorst van Israël.

Gezer bevond zich op een uiterst strategische plek, boven een kustweg die door handelaren, krijgers en reizigers duizenden jaren werd gebruikt. Dus, terwijl Gezer er nu heel totaal verlaten uitziet, was het meer dan drieduizend jaar geleden een grote stad die bekend was bij de Egyptenaren en werd geregeerd door mensen die vaak overeenkwamen met de farao’s. Er waren sterke commerciële verbindingen tussen Gezer en Egypte en er zijn afbeeldingen gevonden van de oude stad in zowel Egypte als Mesopotamië (Irak).

Anno 2017. Resten van volwassenen gevonden net buiten de industriële ruimte in Gezer, bewaard door stenen die op het lichaam zijn neergestort [beeldbron: The Times of Israel]

Lichamen ontdekt
In het voorjaar van 2017 werden voor het eerst lichamen ontdekt in het Bijbelse Gezer, daterend uit de tijd toen Gezer door de Egyptenaren werd verwoest ca. 3200 jaar geleden. Toen het Kanaänitisch met veel geweld in elkaar stortte, werden een volwassene en een kind begraven onder as- en modderpuin en pas 3200 jaar later gevonden door Israëlische archeologen.

Een nieuw ontdekte massieve laag van hevige vernietiging bevestigt dat Farao Merneptah opschepte dat hij Gezer heeft veroverd, zeggen archeologen die hun tiende seizoen van opgravingen in de oude Kanaänitische stad beëindigen – en rapporteren dat ze voor het eerst echte menselijke resten vinden: twee volwassenen en een kind, de laatste draagt ​​nog steeds oorbellen.

De oude Egyptenaren zijn misschien niet van plan geweest om de koninklijke stad te vernietigen. Het doel van bepaalde militaire campagnes was om controle te krijgen, niet noodzakelijk om te vernietigen: ze gaven er de voorkeur aan dat overwonnen inwoners bleven leven, het land bewerken en belasting betalen.

“De zware verwoesting suggereert dat de Egyptische farao veel weerstand ondervond van de Gezerieten,” merkt professor Steven Ortiz van het Tandy Institute for Archeology op Southwestern Baptist Theological Seminary op, die de opgravingen samen met Dr. Sam Wolff van de Israel Antiquity Authority leidt.

Israël Stele
Farao Merneptah, geboren in 1273 v.Chr., regeerde 10 jaren het Egyptische rijk van 1213 tot aan zijn dood in 1203 v.C., tijdens de 19de dynastie.

De vernietiging van Gezer door farao Merneptah wordt bevestigd in een inscriptie op de Merneptah stele (plaatje onderaan), die wordt bewaard in het Caïro Museum, en algemeen bekend als de Israël Stele, waarin staat: “Gezer is veroverd; Yano’am is non-existent gemaakt. Israël wordt verwoest en zijn zaad is niet meer”, wat verwijst naar de veronderstelde totale vernietiging van Israël in een campagne voorafgaand aan zijn 5de jaar in Kanaän.

Dit is het eerste erkende oude Egyptische verslag van het bestaan ​​van Israël – “niet als een land of stad, maar als een stam” of volk. Een ander niveau van verwoesting komt overeen met het bijbelse verslag van een farao die de stad veroverde en als bruidsschat voor zijn dochter gaf, die een van de vrouwen van koning Salomon werd.

Hieronder de bewuste Bijbelse verwijzing [Koningen 1 Hoofdstuk 9:15-17, statenvertaling O.T.], die wordt bevestigd door een historische inscriptie op de Israël Stele:

“Dit is nu de oorzaak van het uitschot, dat de koning Salomo deed opkomen, om het huis des HEEREN te bouwen, en zijn huis, en Millo, en den muur van Jeruzalem, mitsgaders Hazor, en Megiddo, en Gezer. Want Farao, de koning van Egypte, was opgekomen, en had Gezer ingenomen, en haar met vuur verbrand, en de Kanaänieten, die in de stad woonden, gedood, en had haar aan zijn dochter, de huisvrouw van Salomo, tot een geschenk gegeven. Alzo bouwde Salomo Gezer, en het lage Beth-horon.”

Merneptah stele in Cairo
wereldwijd gekend als de Israël Stele


Bronnen:

♦ naar een bericht “First Discovery of Bodies in Biblical Gezer, From Fiery Destruction 3,200 Years Ago” door Philippe Bohstrom van 2 juli 2017 op de site van Haaretz

♦ naar een bericht “Discover Gezer, Israel’s lost city” door Aviva en Shmuel Bar-Am van 5 oktober 2013 op de site van The Times of Israel

 

Advertenties