Zonsverduistering van 1207 v.C. helpt om datering van Israël en Egypte bij te stellen

“Jozua beveelt de zon om stil te staan op Gibeon”, olieverfschilderij uit 1816 van de Britse schilder John Martin (1789-1854) [beeldbron: National Gallery of Art]

Onderzoekers hebben de datum kunnen berekenen van wat de oudste zonsverduistering moet zijn die ooit op schrift is vastgelegd. Door de Bijbelse tekst en een oud-Egyptische tekst te combineren, konden de onderzoekers de regeringsdata van Egyptische farao’s verfijnen, meer bepaald die van de regeerperiode van Ramses II en zijn zoon Merneptah. Die gebeurtenis, zou plaatsgevonden hebben op 30 oktober 1207 v.C. Een en ander kan wetenschappers en religieuze wijzen nopen om tijdslijnen van de geschiedenis van Israël en Egypte bij te stellen.

Sommige Joodse vorsers vermelden als Bijbelse tijdlijn voor de verovering van Kanaän, in het bijzonder dan  de episode waar Jozua de zon beveelt om stil te staan (lees verder), de datum van Tishri 15, in het jaar 1405 v. C. Maar dat wordt bij deze dus tegengesproken en de feiten zouden zou zich in werkelijkheid bijna tweehonderd jaar later hebben voorgedaan.

Het verhaal in een notendop. Nadat Mozes de Israëlieten uit de slavernij in Egypte wegvoerde, met zijn volk veertig jaar lang doorheen de Sinaï woestijn (ver?)dwaalde, onderweg nog even de Tien Geboden oppikte op de Sinaïberg, bracht hij de Israëlieten uiteindelijk tot aan de grenzen van Kanaän. In Moab had Mozes zijn missie volbracht en stierf hij moe maar voldaan in de gezegende leeftijd van 120 jaren.

In Moab gaf G’d aan de opvolger van Mozes, Jozua (aka Joshua), de zoon van Nun, het directe bevel om Kanaän te veroveren en het Beloofde Land van Israël te stichten. Aldus zal G’ds wil geschieden. De uitspraken die in de mond van Jozua worden gelegd in het Oude Testament van de christen Bijbel (of in de Joodse Thora), meer bepaald in het Boek van Jozua, paragraaf 10:12-13, lezen als volgt:

  • 12 Toen sprak Jozua tot den HEERE, ten dage als de HEERE de Amorieten voor het aangezicht de kinderen Israels overgaf, en zeide voor de ogen der Israelieten: Zon, sta stil te Gibeon, en gij, maan, in het dal van Ajalon! 
  • 13 En de zon stond stil, en de maan bleef staan, totdat zich het volk aan zijn vijanden gewroken had. Is dit niet geschreven in het boek des oprechten? De zon nu stond stil in het midden des hemels, en haastte niet onder te gaan omtrent een volkomen dag.

Jozua steekt met zijn leger Israëlieten de Jordaan over

Het Boek van Jozua verhaalt over de militaire campagnes van de Israëlieten in centraal, zuidelijk en noordelijk Kanaän, de vernietiging van hun vijanden en de verdeling van het veroverde land onder de Twaalf Stammen. De “Palestijnen” duiken hier nergens op in het verhaal. Dat volk moesten worden uitgevonden halverwege de jaren 1960.

Jozua voerde aan het begin van de 13de eeuw v.C. zijn Joodse volgelingen aan in de verovering van Kanaän. Het antieke Kanaän kende haar bloeiperiode tussen ca. 1860 v.C. tot aan 1206 v.C., nadat het gebied in handen was gevallen van de Israëlieten. Een epische veldslag speelde zich af in de oude Kanaänitische stad Gibeon, een stad uit het Vroege Bronstijdperk (2500-1200 v.C.).

Het Bijbelse verhaal gaat verder met te vertellen dat, om ’s nachts verder te kunnen bakeleien tegen de Kanaänieten in Gibeon, Jozua de zon “beval” om stil te staan, zodat de Joodse strijders ook ’s nachts voldoende licht zouden hebben. Net zoals ook de dieren kunnen spreken in de Bijbel (denk bv. maar aan de vlot sprekende ezel van Bileam), gehoorzaamde de zon direct aan het bevel van Jozua en hield even halt totdat de vijanden waren verpletterd.

Later, toen Jozua begon met de vallei van Aljalon te belegeren, vroeg hij ook de maan om stil te staan om wat bij te schijnen in een zoveelste veldslag tegen de Kanaänieten. Ook de maan deed wat Jozua vroeg en stak wat extra lichtjes bij. Energie kostte toen amper een habbekrats, dus dat scheelt amper een slok op een borrel. De val van Kanaän markeerde het begin van Israël met de verdeling van het veroverde Kaänanietische rijk onder de Twaalf Stammen van Israël.

Kaartje hierboven: Route die Jozua volgde in zijn veroveringstocht van het Land van Kanaän. De tocht die wordt beschreven in de Bijbel spreekt over hoe zijn legers de Jordaan rivier waren overgestoken en hun kampement opsloegen in het Kanaänitische Gilgal. Van daaruit vervolgden zij hun weg via de Kanaänitische steden Gibeon, Opper- en Neder Beth-horon, doorheen de vallei van Aljalon, Azekah tot Makkedah ten zuiden van Jeruzalem [beeldbron: Oxford Academic].

Veel stof ter discussie en om na te denken voor historici, bijbelvorsers en religieuzen allerhande. Lees er alles over in het artikel “Solar eclipse of 1207 BC helps to date pharaohs” van 1 oktober 2017 op de site van Oxford Academic en een andere ingekorte Nederlandstalige versie ervan getiteld “Oudste vermelding van zonsverduistering verfijnt datering van Egyptische farao’s” op de site van VRT Nws van 8 november 2017.

door Brabosh

Advertenties

2 gedachtes over “Zonsverduistering van 1207 v.C. helpt om datering van Israël en Egypte bij te stellen

  1. Goedemorgen zeer gewaardeerde Brabosh medewerkers,

    Het verhaal van deze vermeende zonsverduistering roept bij mij enige scepsis op. Dat het een zonsverduistering zou zijn in de zin zoals wij een zonsverduistering kennen, lijkt me namelijk erg onwaarschijnlijk. Want de tekst spreekt niet alleen over dat de zon en de maan blven staan, maar vult daarbij aan dat ‘de zon zich niet haastte onder te gaan, omtrent een hele dag’ (Joz. 10:13). Met name de toevoeging ‘een hele dag’ maakt een gewone zonsverduistering onmogelijk.

    Hier is m.i. sprake van een Goddelijk ingrijpen, een wonder van Zijn hand. En als God een wonder doet, dan is dat per definitie bovennatuurlijk en niet wetenschappelijk te verklaren.

    Deze gedachte leg ik graag bij u neer.

    Tenslotte wil ik u zeggen om vooral door te gaan met de goede, opbouwende artikelen. Het helpt ons om scherp en alert te zijn.

    Hartelijke groeten,
    Peter de Vries

    Like

    1. “per definitie bovennatuurlijk en niet wetenschappelijk te verklaren”

      In de wetenschap is niets bovennatuurlijk en kan alles – vroeg of laat – verklaard worden. Om dan in afwachting van een wetenschappelijke verklaring voor een natuurlijk fenomeen, ietwat voorbarig terug te grijpen naar religieus geïnspireerde fantasmes, daar heeft niemand wat aan.

      En nee, de zon (en de maan) kan niemand met een vingerknip doen ophouden met draaien, net zomin als een ezel kan spreken zoals mensen. Het is zelfs compleet absurd om voor dat soort fenomenen nog trachten een (wetenschappelijke) verklaring te zoeken.

      Maar zolang als er mensen blijven bestaan die tegen beter weten in nog steeds “geloven” dat de aarde plat is, zolang blijft kapitein Eenoog koning in het land der blinden.

      Like

Reacties zijn gesloten.