70 jaar geleden: Clandestien met de Exodus naar het Beloofde Land

Video: Op 11 juli 1947 begon het schip de SS President Warfield met 4515 passagiers onder operatieleider Yossi Harel van de Hagana en kapitein Ike Aronowicz van de Palmach (een gewapende vleugel van de Hagana) aan de overtocht vanuit de Franse Middellandse Zeehaven Sète. De tocht werd georganiseerd door Noah Klieger. De bemanning van het schip bestond voornamelijk uit jonge Amerikaanse Joden die zich hiervoor vrijwillig hadden opgegeven. Op 17 juli 1947 werd het schip door de passagiers voorzien van de naam Exodus 1947, naar analogie van het Bijbelboek Exodus. Het schip werd vanaf het begin gevolgd door de Britse geheime dienst en twee oorlogsschepen.

Zomer 1947: de geallieerden hebben de nazi’s definitief verslagen. Duitsland wordt bestuurd door de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk en de Sovjet-Unie, die elk in de eigen zone het gezag uitoefenen. Na de dolle vreugde van de overwinning volgt een enorme kater. Er is een grote vluchtelingencrisis, waarbij miljoenen ontheemden door het Europese continent trekken. Minstens twaalf miljoen etnische Duitsers worden uit de landen van Oost- en Centraal Europa verdreven. Men wil op die manier homogene staten creëren. Dat dit niet strookt met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens die door de UNO in 1948 wordt uitgevaardigd, legt men naast zich neer. In de bevrijde landen is de tol van de overwinning zwaar, de economieën zitten aan de grond.

Ook op politiek vlak lijkt de toekomst van Europa alles behalve rooskleurig. De Sovjets hebben Oost-Europa bevrijd ten koste van zo’n 25 miljoen doden in eigen land (militairen en burgerslachtoffers) en Stalin wenst zijn pas verworven invloed in Oost-Europa te bestendigen. Daarmee komt hij lijnrecht tegenover zijn geallieerde bondgenoten te staan. Al in 1946 ziet Churchill een ‘ijzeren gordijn’ dat Europa verdeelt. In Europa heerst een sfeer van angst, de ‘Koude Oorlog’ is gestart. Zal Europa echt wel vrede kennen of komt er een nieuw conflict?

Voor de Europese Joden die de Shoah overleefd hebben, zijn de problemen nog veel groter. Hun vroegere leven is definitief voorbij. Velen hebben hun geliefden, ouders / kinderen / familie verloren zonder echt afscheid van hen te kunnen nemen. Waar moeten ze naartoe als overlevende uit de vernietigingscentra en de concentratiekampen, als onderduiker, als vluchteling? Hun huizen en bedrijven zijn leeggehaald, hun bezittingen gestolen. Willen ze nog wel in die landen wonen die weigerden een helpende hand te reiken toen ze door de nazi’s vervolgd, verjaagd en tenslotte uitgemoord werden? Veel Joden zwerven in Duitsland rond, op zoek naar een thuis, velen verblijven er nog steeds in de kampen voor Displaced Persons.

Het besef groeit bij steeds meer Joodse overlevenden dat alleen een eigen Joodse staat een veilige toekomst kan bieden. De zionistische droom krijgt de wind in de zeilen. De realisatie ervan is evenwel niet evident. Groot-Brittannië heeft Palestina in handen en heeft onder Arabische druk een immigratiestop afgekondigd.

Lees verder “70 jaar geleden: Clandestien met de Exodus naar het Beloofde Land”

Heropbouw van de synagoge van Umm el Kanatir (Golanhoogtes) uit de Byzantijnse tijd

Gerestaureerde synagoge in Umm el Kanatir op de Golan Hoogtes, die gebouwd werd tijdens de Byzantijnse bezetting, waaraan tussen 634 en 641 na Chr. een einde kwam nadat het Land van Israël werd veroverd door de Arabieren die zich net hadden bekeerd tot islam. Umm el Kanatir werd bijna 100 jaar later na de Arabische verovering compleet verwoest tijdens de grote aardbeving van 18 januari 749 na Chr. [beeldbron: Kanatir] Het strategisch gelegen gebied van de Golanhoogtes werd door Israël heroverd op Syrië op 10 juni 1967, de laatste dag van de Zesdaagse Oorlog van 1967. Vermits Syrië met Israël weigerde te onderhandelen over … Lees verder Heropbouw van de synagoge van Umm el Kanatir (Golanhoogtes) uit de Byzantijnse tijd