De vreemde verbinding van de islam tot Jeruzalem [Eli E. Hertz]

rotskoepel-1890Ingekleurd plaatje uit 1890 van de Rotskoepel (Qubbat al-Sakhrah) op de Tempelberg in Jeruzalem. Het originele schrijn werd gebouwd in 692 na Chr. op de ruïnes van de Joodse Tweede Tempel, stortte in elkaar in 1016 en werd heropgebouwd in 1021. In 1993 werd de zwaar vervallen Rotskoepel gerenoveerd en bedekt met 80 kilogram goud na een donatie van 8,2 miljoen dollars door koning Hoessein van het Hasjemitisch Koninkrijk van Jordanië.

Ondanks de 1300 jaar islamitisch-Arabische heerschappij was Jeruzalem nooit de hoofdstad van een Arabische staat. Ook in de oprichtingsverklaring van de PLO (PLO Nationalcharta) van 1964 wordt over stad Jeruzalem met geen woord gerept. Pas nadat Israël in 1967 de heerschappij over de hele stad Jeruzalem kon overnemen, werd aan de PLO-charta in een aanvullende “update” Jeruzalem toegevoegd.

Mohammed, die de islam in het jaar 622 oprichtte, is in het huidige Saoedi-Arabië geboren en opgegroeid; de stad Jeruzalem heeft hij nooit betreden. Zijn verbinding tot de stad werd pas na zijn dood gecreëerd, toen in de jaren 688 en 691 de Rotskoepel en de Al-Aqsamoskee (foto) gebouwd werden. In het jaar 638 hadden de kalief (d.w.z. de opvolger van Mohammed) Omar en zijn invasielegers de stad Jeruzalem op het Byzantijnse rijk veroverd. Een reden waarom de moslims in Jeruzalem een religieus bouwwerk wilden oprichten, was om daarmee hun superioriteit over het christendom en over diens belangrijkste heilige plaats, de Heilig Grafkerk, te verkondigen.

Nog belangrijker was de machtsstrijd binnen de islam zelf. De in Damascus zetelende kalief van de Omajjaden, die de controle over Jeruzalem hadden, wilden een heilige plaats oprichten mits hun rivalen de toegang naar Mekka zouden blokkeren. Dat was belangrijk voor hen, omdat de pelgrimstocht naar Mekka destijds zowel als nu een van de vijf zuilen van de islam is. Daarom bouwden ze het gebouw dat als Rotskoepel bekend werd en de naburige moskee.

Om het prestige van het “surrogaat Mekka” te vergroten, kreeg de moskee in Jeruzalem de naam “Al-Aqsa”. Dat betekent in het Arabisch “de verst verwijderde moskee”, en dat op zijn beurt heeft verstrekkende implicaties, want deze uitdrukking wordt in een belangrijke passage van de koran, genaamd “de nachtreis”, gebruikt. In dit hoofdstuk wordt verteld dat Mohammed op een gevleugeld paard aankomt bij “al-Aqsa”, begeleid door de aartsengel Gabriel, en dat van daaruit beiden naar de hemel zouden vliegen voor een goddelijke ontmoeting met Allah; daarna zou Mohammed zijn teruggekeerd naar Mekka. Zodoende was de naam van de moskee in Jeruzalem de poging om te beweren dat de Rotskoepel identiek zou zijn aan de plaats van waaruit Mohammed in de koran naar de hemel opstijgt.

Daardoor moest de stad Jeruzalem met het islamitische geloof verbonden worden. Een van de problemen is echter dat Mohammed in het jaar 632 stierf, bijna 50 jaar voor de eerste bouw van “Al-Aqsa”-moskee werd voltooid.

Jeruzalem heeft de betekenis van Mekka in de islamitische wereld nooit vervangen. Toen de Omajjaden-dynastie in het jaar 750 ten val kwam, raakte ook Jeruzalem bijna 350 jaar lang in vergetelheid, totdat de kruisvaarders aankwamen. Gedurende deze eeuwen vervielen vele islamitische plaatsen in Jeruzalem en in het jaar 1016 stortte de Rotskoepel in.

In de loop van 1300 jaar hadden verschillende islamitische dynastieën (Syrische, Egyptische en Turkse) de stad Jeruzalem en Israël binnen hun heerschappij-bereik. Met het oog hierop is het verwonderlijk dat in het verloop van deze periode niet één enkele islamitische dynastie de stad Jeruzalem tot zijn hoofdstad heeft verklaard.

Tot de 19e eeuw werd Jeruzalem door de islamitische heersers zo verwaarloosd, dat dit voor verschillende vooraanstaande westerse schrijvers, die Jeruzalem bezochten, aanleiding was om dit te omschrijven. De Franse schrijver Gustave Flaubert bijvoorbeeld vond tijdens zijn bezoek in 1850, toen Jeruzalem deel uitmaakte van het Ottomaanse rijk (1516-1917), “overal ruïnes”. En 17 jaar later schreef Mark Twain dat Jeruzalem “een armendorp” was geworden.

Het is een feit dat Jeruzalem voor de islamitische wereld alleen dan van betekenis is als niet-moslims de stad regeren of innemen. Altijd alleen maar op die momenten in de geschiedenis hebben de islamitische leiders verkondigd dat de stad hun op twee na heiligste plaats na Mekka en Medina zou zijn. Zoals in het jaar 1967, toen Israël in de Zesdaagse Oorlog het door Jordanië bezette deel van Jeruzalem (inclusief de Oude Stad van Jeruzalem) bevrijd heeft.

door Eli E. Hertz


bron-logoBron: in een vertaling uit het Duits door E.J.Bron van een artikelDie rare Verbindung des Islam zu Jerusalem” van 2 januari 2017 op de website van Politically Incorrect

Advertenties