Israël zoekt en vindt nieuwe handelspartners en bondgenoten in het Midden-Oosten

cooper-erdoganAnkara, Turkije, dinsdag 30 augustus 2016. De Turkse president Recep Erdogan handenschuddend met Shani Cooper, diplomatiek attaché voor Israël tijdens een receptie naar aanleiding van de Turkse Dag van de Onafhankelijkheid [beeldbron: The Times of Israel]

Men kan er de afgelopen tijd haast niet meer naast kijken. Een reeks opmerkelijke ontwikkelingen en onverwachte samenwerkingsakkoorden tussen Israël en haar aartsvijanden in het Midden-Oosten lijken de Joodse staat langzaam maar zeker uit het isolement te halen waarin het decennialang overleefde èn – ondanks alles – erg goed gedijde.

Sinds de Europese Unie zich in toenemende mate keert tegen Israël onder meer door een gedeeltelijke economische boycot van de Joodse staat sinds het voorjaar van 2014 en in het Westen steeds meer stemmen opgaan om van een gedeeltelijke naar een volledige boycot over te gaan (zie bv. de academische boycot van Amerikaanse Universiteiten), kijkt Israël uit naar alternatieven, andere economische markten en handelspartners elders in de wereld. Vooral bij de buurlanden in het Midden-Oosten, Azië en Afrika ligt momenteel de toekomst van Israël. Ook de gigantische Chinese markt en de Russische markt komen binnen Israël’s handbereik.

De Midden-Oostenlanden kijken al jarenlang begerig naar de Israëlische dollars en technische know-how en stilaan begint de Israëlische diplomatie haar vruchten af te werpen. Israël is erin geslaagd om zich buiten de Arabische oorlogen te houden en komt er sterker uit dan ooit tevoren. De Arabische landen liggen na vijf jaar burgeroorlog als gevolg van de zogenaamde ‘Arabische Lente’ uitgeput en nagenoeg bankroet naar verlichting te happen. En Israël heeft haar vijanden van weleer veel te bieden.

Normalisering met Turkije
In juni jongsleden raakten de bevroren betrekkingen tussen Israël en Turkije na jaren intense en gespannen diplomatie eindelijk uit het slop. Sinds het incident met de Mavi Marmara eind mei 2010 werden de plooien eindelijk weer glad gestreken en door de betrokken landen het Israël-Turkije pact geratificeerd. Hoewel twee jaar geleden reeds een diplomatieke ontmoeting plaatsvond tussen de Israëlische zaakgelastigde in Ankara Yosef Levi Sfari en president Erdogan, de eerste keer in zes jaren, was het deze keer menens. Ten bewijze dat het Turkije ernstig is met de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en Turkije werd het bovenstaande plaatje door de Turkse persdienst vrijgegeven.

De betrekkingen tussen de voormalige geallieerde naties verslechterden zienderogen toen Erdogan’s partij de AKP aan de macht kwam en werden bijna compleet verbroken toen Israël in 2010 op volle zee een Turks flotilla stopte dat trachtte Israël’s legale blokkade van de Gazastrook te doorbreken en aldus een vrije vaarroute te verkrijgen om Hamas te herbewapenen in haar strijd om de vernietiging van de Joodse staat. Bij Israël’s tegenactie werden 10 Turkse activisten gedood en raakten verschillende Israëlische soldaten gewond. Volgens het verzoeningsakkoord zal Israël een symbolische 20 miljoen dollar betalen om de Turkse slachtoffers te compenseren.

Gezamelijke militaire oefeningen
Enkele dagen geleden eindigde in de Verenigde Staten een militaire oefening van de luchtmacht. Een Israëlisch legervliegtuig keerde deze week terug nadat het eerder samen had gevlogen aan de zijde van Pakistaanse en Verenigde Arabische Emiraten vliegtuigen tijdens de Amerikaanse luchtmachtoefenening Red Flag die van 15 tot 26 agustus 2016 plaatsvond in de Nevada woestijn.

refuelVerscheidene Israëlische gevechtsvliegtuigen en tevens een speciaal tankvliegtuig (plaatje rechts) om vliegtuigen in de lucht met brandstof bij te vullen, namen deel aan de luchtmachtoefening.

De Israëlische legertop wilde geen commentaar kwijt omtrent de aanwezigheid van Pakistaanse en Arabische vliegtuigen van de VAE tijdens de Amerikaanse drill. Blijkbaar ligt dat allemaal nogal erg gevoelig omdat Israël geen officiële betrekkingen onderhoudt met deze twee moslimlanden. Overigens nam ook de Spaanse luchtmacht deel aan deze oefening.

Wetenschappelijke samenwerking
Israëlische wetenschappers werken naar verluidt samen met collega’s uit Pakistan, Iran, Egypte en Jordanië in het Midden-Oosten aan een 100 miljoen dollar project voor de ontwikkeling van een nieuwe partikel accelerator, de zogeheten Synchrotron-Light for Experimental Science and Applications, afgekort als Sesame.

sesame2De bouw van de site, die naar verwacht in het voorjaar van 2017 formeel zal worden ingehuldigd in de heuvels van de stad al-Balqa, ten noordwesten van Amman (Jordanië), is in volle gang en de eerste experimenten zullen naar verwachting dit najaar plaatsvinden.

Sesame-leden zijn Iran, Pakistan, Israël, Turkije, Cyprus, Egypte, de Palestijnse Autoriteit, Jordanië en Bahrein – een groep waar diplomatieke ongemak schering en inslag is: Iran en Pakistan erkennen Israël niet en Turkije erkent Cyprus niet.

Vrij handelsakkoord met China
Stilaan komt de gigantische Chinese markt binnen handbereik. Al twee jaar lang werkt Israël aan een herstel van de betrekkingen met de Volksrepubliek China dat sinds april dit jaar zich bereid heeft getoond om onderhandelingen te starten over een vrijhandelsakkoord. Een dergelijk akkoord met China zou de wederzijdse samenwerking op vele verschillende terreinen belangrijk verbeteren zoals bijvoorbeeld in de gezondheid, de landbouw, de informatietechnologie en op nog veel andere terreinen. De samenwerking met China kan verbazingwekkende resultaten opleveren en Israël is daarvoor de perfecte partner.

Op 29 maart jl. was de Chinese viceminister-president Liu Yandong op missie in Jeruzalem en premier Netanjahoe drukte tegenover minister Yandong zijn dankbaarheid en erkenning uit voor zijn vastberadenheid en engagement om een vrijhandelsakkoord te bereiken tussen Israël en China. Yandong beaamde dit en zei dat een “uitbreiding van de samenwerking ten voordele zou zijn van beide naties en dat men zich zou bewegen in de richting van grote gemeenschappelijke projecten.” De ontmoeting vond plaats in het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Vredesproces: Rusland neemt het voortouw
Op maandag 29 augustus 2016 raakte bekend dat zowel woordvoerders van de Palestijnse Autoriteit als Israëlische ambteneren bevestigd hebben dat de voorbereidingen tot hervatting van het vredesproces zullen plaatsvinden in oktober of kort daarna onder de auspiciën van de Russische president Vladimir Poetin.

Hoewel Mahmoud Abbas om de gekende redenen de voorkeur geeft om de resultaten van het Franse Vredesinitiatief af te wachten, heeft hij toch persoonlijk zijn bereidheid getoond om in principe deel te nemen aan de bijeenkomst in Moskou waar ook premier Benjamin Netanjahoe present zal zijn.

libanon-airplane
Verrassing: Israël, woensdag 31 augustus 2016. Een Libanees vliegtuig van de maatschappij Wings of Lebanon gecharterd door Turkije, landde op Israël’s luchthaven Ben-Goerion [beeldbron: Ynet News]

Advertenties