Daniel Werner: ‘Wij moeten alles doen wat we kunnen opdat de feiten zich nooit meer zullen herhalen’

daniel-wernerOp maandagavond 9 mei 2016 woonde ik de Jaarlijkse Herdenkingsplechtigheid bij die de voorbije jaren plaatsvind in het Chabad Lubavitch House op de Belgiëlei te Antwerpen met aansluitend een kranslegging aan het nabijgelegen Holocaust monument.

De herdenking werd ondermeer bijgewoond door minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon, Antwerps burgermeester Bart De Wever, provinciegouverneur Cathy Berx, politiekorpschef Serge Muyters en Charly Gotlib van het CKJGA dat instaat voor de beveiliging van de Joodse instellingen, naast vele andere hoge genodigden.

Net zoals vorig jaar keek ik andermaal uit naar de openingstoespraak van Daniel Werner, de woordvoerder van het Forum der Joodse Organisaties [FJO], omdat hij als geen ander op een bijzonder kernachtige wijze de dingen correct benoemt en in de juiste context plaatst. Ook nu bleef ik niet op mijn honger zitten. De inleiding van Daniel Werner heb ik teruggevonden in het recente meinummer van Joods Actueel en kan ik deze met eenieder die dat wil delen.

Daniel Werner in het Chabad House te Antwerpen, 9 mei 2016:

“Naar jaarlijkse gewoonte komen wij samen om het einde van de Tweede Wereldoorlog te vieren en haar slachtoffers te herdenken. Het herdenken zal de feiten niet veranderen. De gruwel zal daardoor niet dragelijker worden, noch zal het leed der nabestaanden daardoor verzachten. In het Joodse geloof staat herdenking synoniem niet voor de dood, maar voor het leven. Herdenking gaat niet alleen over het verleden maar vooral over de toekomst. Het inzien van de gruwelijkheden van de Holocaust is gewoonweg niet voldoende.

holocaust-antwerpenDames en heren, vergis u niet, het gaat hier niet over een lang vervlogen verhaal in een ver land. Nee, het gaat over hetgeen nog geen mensen leven geleden op deze grond, in ons Europa, in ons België, gebeurd is. Het is onze gezamenlijke plicht om ons, jaar na jaar, telkens opnieuw dezelfde vraag te stellen; hoe ver staan wij van de reproductie van dergelijke gebeurtenissen? Hoever staat Europa van het antisemitisme, van het racisme, van de haat die van mensen beesten hebben kunnen maken?

Toen enkele jaren geleden door enkelingen beweerd werd dat niet enkel de tv-beelden, maar ook de Syriëstrijders en de geradicaliseerden die daarop te zien zijn, langzaam maar zeker onze landsgrenzen binnendringen, werden dezen afgeschilderd als apocalyptische doemdenkers.

De aanslagen in het Joods museum in Brussel, Charlie Hebdo en de Joodse supermarkt in Parijs waren de eerste bewijzen van het afbrokkelen van ons systeem. Van altijd een hand reiken maar nooit een vuist durven maken. Dan nog konden beruchte antisemieten het niet laten om de logica achter deze daden te zoeken. Om deze bijna goed te praten. Immers, Charlie Hebdo had de profeet beledigd en de Joden, tja, die zijn nu eenmaal Joods … Helaas waren deze aanslagen enkel een voorbode van hetgeen nog moest komen.

Kort daarop volgen de gruwelijk aanslagen in Parijs en dan … 22 maart, de dag dat België, ingehaald door de feiten, uit haar sluimerstand ontwaakt. Er is geen reden noch logica die de drijfveer van dergelijk barbaren kan doorgronden. Enkel haat … diepgewortelde, blinde haat en een bodemloze put van gruwel waartoe sommigen blijkbaar in staat zijn.

Haat is niet aangeboren, maar aangeleerd. Haat maakt deel uit van een verdorven opvoeding die dergelijke absurditeit aanvaardt, goedpraat en verheerlijkt. Bij het herdenken van de tweede wereldoorlog beseft iedereen dat het beginpunt niet in Auschwitz of in Majdanek, maar in de straten van Berlijn lag. Evenmin is deze huidige, nieuwe vijand uit het niets ontstaan. We kunnen niet langer onder de mom van het komt wel goed blind blijven voor wat zich onder ons afspeelt.

Een mensenmassa straffeloos ‘joden aan het gas’ laten scanderen, een publieke verbranding van een pop, verkleed als orthodoxe Jood, gaan banaliseren, Holocaustgeschiedenis uit leerboeken weglaten, haatspuiers hun vrije gang laten gaan op publieke media en internetfora … allemaal voorbeelden hoe het aanwakkeren van haat liever onder de mat wordt geveegd dan in de kiem gesmoord.

Haat is helaas dynamisch. Telkens een schep bovenop, telkens een stap verder, met de gekende catastrofale evenementen tot gevolg. Twee weken geleden, zaterdagavond, na het beëindigen van het laatste Paasgebed, zie ik voor de synagoge een jonge gast die een duidelijke boodschap heeft. Met gebalde vuist komt hij neus aan neus staan, en roept hij “Heil Hitler” en ”I’m Hitiers friend”!

Hoe is het mogelijk … Hoe is het mogelijk dat zo kort na de tweede wereldoorlog de demon verheerlijkt wordt? Hoe is het mogelijk zo weinig gevoel en empathie te tonen ten opzichte van de overlevenden en hun nabestaanden? Is deze recente geschiedenis, 70 jaar na de feiten, dan verloren gegaan?

Maar vooral, en dit is waarschijnlijk de belangrijkste vraag, hoe is het mogelijk dat deze jongeman denkt daarmee weg te kunnen? Honderden Joodse mensen die het gebedshuis verlaten, politie op alle hoeken, militairen naast elke synagoog, camera’s die alles opnemen … Helaas, het gevoel van straffeloosheid, van banalisering van dergelijke uitspraken zijn ook de voorbode van de tweede wereldoorlog geweest.

cover110Het is aan ons, Vlaanderen, België, Europa om een signaal te geven. Een duidelijk signaal. Een signaal tegen haat, tegen racisme en tegen antisemitisme. Niet banaliseren maar optreden. Enkel op die manier kunnen wij met de hand op het hart zeggen dat we alles, maar dan ook alles, gedaan hebben opdat de feiten zich nooit meer zullen herhalen.”

door Daniel Werner


Bron: Joods Actueel Magazine; nr. 110 – mei 2016; blz. 16-17

Advertenties