Samuel Willenberg, de laatste overlevende van Treblinka overleden op 93 jaar

willenberg2Nav. de herdenking van de 70ste verjaardag van de opstand in het doodskamp van Treblinka, Polen, in 2013. Samuel Willenberg, de laatste overlevende deelnemer aan de opstand in het kamp van Treblinka, ontsteekt één van de zes symbolische kaarsen. Hij was hier in het gezelschap van enkele Israëlische politieagenten met op de achtergrond een delegatie van de Israëlische jeugd. [beeldbron: Mazowiecki]

Samuel Willenberg, de laatste overlevende gevangene van Treblinka en die erin slaagde om in 1943 te ontsnappen uit het doodskamp, is gisteren overleden in Israël. Willenberg laat zijn echtgenote Ada na, alsook zijn dochter en drie kleinkinderen. Hij zal morgen maandagnamiddag worden begraven op de begraafplaats van de moshav Udim, nabij Netanya.

Willenberg werd geboren in 1923 in Częstochowa, in het zuiden van Polen, waar zijn vader Perec les gaf in een locale Joodse school. Zijn moeder Maniefa bekeerde zich van het christendom naar het Judaïsme in de aanloop van haar huwelijk met zijn vader. Hij was 16 jaar oud toen met de Duitse invasie van Polen op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog begon.

shoah2In 1941, werden twee zusters van Willenberg, Ita en Tamara, gearresteerd in Częstochowa, terwijl zijn ouders met valse documenten aan de nazi zuiveringen konden ontkomen. Toen hij 19 jaar was werd hij tijdens een razzia opgepakt en opgesloten in het Getto van Opatow in zuidelijk Polen. Na de liquidatie van het getto op 13 mei 1942 werd Willenberg op 20 oktober 1942 naar het vernietigingskamp van Treblinka gedeporteerd. Op advies van een andere Joodse gevangene, gaf Willenberg zich na zijn aankomst in het kamp uit voor een metselaar. Hij was de enige van zijn transport die niet vergast werd.

Willenberg nam in augustus 1943 deel aan de opstand te Treblinka, waarmee hij een van de paar honderd mensen was die erin slaagden te vluchten uit het kamp, slechts een 60-tal overleefden hun vlucht. “Ons doel was om het fabriek van de dood te vernietigen,” vertelde Willenberg later. “Deze hele opstand duurde misschien 20 of 30 minuten. We wilden dat dit kamp zou ophouden met werken. In het bos begon ik te roepen ‘de hel staat in brand!’

Nadat op 21 augustus 1943 de laatste slachtoffers waren vergast, werd het kamp ontmanteld en het terrein omgebouwd tot een boerderij. Een Oekraïense bewaker, Streibel, werd achtergelaten om de indruk te wekken dat er niets bijzonders was gebeurd en om te voorkomen dat de lokale bevolking aan de haal zou gaan met eventueel achtergelaten kostbaarheden. De laatst overgebleven Joodse gevangenen, die het kamp hadden moeten ontmantelen, werden overgebracht naar Sobibór en daar vermoord. In het totaal overleefden slechts 67 mensen Treblinka.

Na zijn ontsnapping uit Treblinka, keerde Willenberg terug naar Warschau, vond er zijn vader terug en sloot zich aan bij het Poolse ondergrondse verzet onder de naam van zijn moeder Popow.

Treblinka-SamuelIn 1986 gaf hij zijn autobiografie uit “Revolt in Treblinka“, in 2014 verschenen in het Nederlands als “Ik overleefde Treblinka“. Daarin vertelde hij dat hij in 1944 eveneens had deelgenomen aan de Poolse Opstand in Warschau tegen de nazi’s.

Na de oorlog zette Willenberg zich in voor een Joodse organisatie in Polen om Joodse kinderen op te sporen die van de nazivervolging werden gered door Poolse niet-Joden. In 1950 verhuisde hij met zijn vrouw en zijn moeder naar Tel Aviv in Israël waar hij zich aansloot bij de burgerdienst.

Nadat hij met pensioen werd gesteld, begon hij succes te krijgen als beelhouwer en hield verscheidene tentoonstellingen van zijn werken, overwegend in brons, die doordrongen waren van de Holocaust en zijn eigen ervaringen in Treblinka.

door Brabosh.com

Monument in Treblinka, PolenMonument op de site van het vernietigingskamp Treblinka (II) in het noordoosten van Polen. Tussen juli 1942 en augustus 1943 werden hier ca. 900.000 Joden vergast en verbrand. Het grote blok werd gebouwd tussen 1959 en 1963 op ongeveer de plaats waar de gaskamers zich bevonden. Aan de achterkant van het granieten blok bovenaan werd een Menorah uitgehouwen. [beeldbron: PAP/Przemys aw Pitkowski]

Advertenties

Een gedachte over “Samuel Willenberg, de laatste overlevende van Treblinka overleden op 93 jaar

Reacties zijn gesloten.