In het door oorlog verwoeste Gaza, hetzelfde verhaal, alleen erger [Avi Issacharoff]

moskee-demolished

Een jaar na operatie Protective Edge, de Israëlische militaire actie tegen Harnas en de Islamitische Jihad in de Gazastrook, hebben 100.000 inwoners van Gaza nog geen dak boven hun hoofd. Door de werkloosheid en armoede is het gebied zelfs meer lamgelegd dan een jaar geleden.

Je kunt ze van tijd tot tijd tegenkomen op de stranden van Gaza, ’s avonds na de iftarmaaltijd waarmee een vastendag tijdens de heilige moslim maand ramadan doorbroken wordt: mannen die als clowns verkleed zijn, stevig opgemaakt en met rode neuzen. Ze komen op kinderen af die met hun families op de promenade wandelen en ze bieden aan om leuke dingen op hun gezichten te schilderen.

“Dit is een vorm van troost,” zegt Salah die in Gaza woont. “Geloof me, we hebben niet zoveel redenen om te lachen in deze dagen. We zien geen toekomst, zelfs niet een klein lichtje aan het eind van de tunnel. Er is geen initiatief om de crisis tussen Hamas en Fatah op te lossen of een eind te maken aan de Israëlische bezetting. Wij voelen hier de sociale, economische en politieke moeilijkheden aan den lijve.”

Zoals zo veel andere inwoners van Gaza doet Salah geen moeite om zijn negatieve gevoelens over de heersers rn de Gazastrook en de economische situatie te verbergen. “Ze zijn nog niet begonnen met het bouwen van een enkel huis, tenminste niet in plaats van die huizen die helemaal verwoest waren. Begrijpt u het? Er zijn zoveel mensen die helemaal geen huis meer hebben. En onze leiders hebben het druk met elkaar te bevechten. Gelukkig maakt de clown op het strand de kinderen aan het lachen.”

Bijna een jaar is voorbijgegaan sinds operatie Protective Edge begon en bijna niets is veranderd, vergeleken met de situatie in de Gazastrook net voor de oorlog. Hamas blijft aan het bewind, bewapent zichzelf en maakt zich sterk. Israël wil de rust met Gaza handhaven. In dat Gaza hebben de mensen nog steeds te lijden. Om een bekend Israëlisch spreekwoord aan te halen: ‘De zee is nog altijd dezelfde.’

Ongeveer 50% van de ondervraagden gaf aan dat ze het kustgebied graag zouden willen verlaten. Dit is voor niemand een verrassing. Toch is er iets veranderd, maar – zoals zo vaak het geval is in de Gazastrook – ten kwade. In Gaza waren 16.000 huizen (sommigen zeggen 20.000) volledig verwoest tijdens operatie Protective Edge en tot nu toe is de aanbouw van vervangende huizen nauwelijks in gang gezet. Tienduizenden mensen die in die verwoeste huizen woonden, zijn nog steeds op zoek naar een permanente woning.

Voeg daaraan toe de werkloosheid, armoede en de ontoereikendheid van Hamas om aan z’n werknemers salarissen uit te betalen. Al deze factoren – die nota bene vorig jaar tot de confrontatie met Israël leidden – hebben de situatie alleen maar erger gemaakt.

Khalil Shikakai van het Palestinian Center for Policy and Survey Research hield onlangs een enquête in Gaza. Dat hij daarmee vaststelt dat zoveel mensen er alles over hebben om Gaza te verlaten lag voor de hand gezien het ontbreken van elk geloofwaardig toekomstperspectief.

Koopkracht
’s Avonds tijdens de ramadan vullen de straten zich met mensen en dat zou de economie moeten stimuleren. Maar winkeleigenaars aan de Omar al-Muktharstraat in Gaza-stad of andere plaatsen in de Gazastrook lijden onder achteruitgang van de koopkracht. De mensen hebben geen geld. Dat is ook de reden waarom de wederopbouw van Gaza zo lang is uitgesteld. Vergeleken met gewone dagen wordt er wel iets meer gekocht tijdens ramadan, maar de zaken gaan lang niet zoals men gewoon was. En in Gaza zijn er geen grote festiviteiten vergeleken met Ramallah en de stadjes op de Westoever.

“Mensen wonen de gebedsdienst (Tarawih) bij na het vasten en gaan dan naar huis. Dat is alles;’ zegt Ahmed, een inwoner van Gaza-stad. “Er zijn geen feestelijke bijeenkomsten of shows zoals we in andere plaatsen zien. De economische situatie is echt nijpend. Vlakbij de plek waar vroeger de Israëlische nederzetting Netzarim was, is een project neergezet, de Dino Dierentuin. Er zijn 15 modellen van dinosaurussen. Op het moment dat een kind dichtbij één ervan komt, beginnen de sensoren van het model te werken en hoor je allerlei geluiden. Maar goed, bijna niemand gaat er naar toe omdat er geen geld is.”

Zwarte markt voor bouwmateriaal groeit
Er is een klein beetje goed nieuws voor de mensen van Gaza. De reparatie aan de huizen is begonnen; het is wel gedeeltelijk, maar er is een begin. Bijna 100.000 huizen en wooneenheden waren gedeeltelijk beschadigd tijdens de laatste oorlog. Hoewel de ramen gebroken zijn en er scheuren in de muren zitten, zijn ze nog wel bewoonbaar. Maar ze hebben renovatie nodig.

Volgens het bureau van de Coördinator van Regeringszaken in de Gebieden (COGAT) – de tak van het Israëlische leger die de wederopbouw van Gaza met de Palestijnse bevolking coördineert – hebben bijna 90.000 eigenaars van gedeeltelijk beschadigde huizen reeds bouwmaterialen uit pakhuizen in Gaza ontvangen. Een indrukwekkend aantal. Die materialen waren speciaal apart gehouden met het doel om hun huizen te renoveren.

Maar de reparatie van de huizen zelf? Dat is een heel ander verhaal. Veel van deze huiseigenaren verkochten hun constructiematerialen op de zwarte markt voor een hogere prijs dan wat ze ervoor betaald hadden met geld dat aan hen gedoneerd was. Inwoners van Gaza die anoniem wilden blijven, zeggen dat de zwarte markt voor bouwmaterialen sterk gegroeid is in de Gazastrook omdat die materialen niet gebruikt worden voor renovaties maar verkocht worden.

Donorlanden
Volgens statistieken van CGAT heeft Israël sinds het einde van de oorlog 1,3 miljoen ton aan constructiematerialen de Gazastrook binnengebracht – een respectabele hoeveelheid.

Het materiaal was bestemd voor reparaties aan huizen die gedeeltelijk beschadigd waren en om kapotte infrastructuur te herstellen, zoals ziekenhuizen, scholen en wegen. Maar waarom is de herbouw van die 16.000 tot 20.000 woningen die totaal verwoest waren nog niet begonnen? Dat is te wijten aan het gebrek aan fondsen die uit de donorlanden zouden moeten komen.

Na een jaar is slechts 27,5% van het beloofde bedrag overgemaakt.

Volgens gegevens van de Wereldbank is iets meer dan 960 miljoen dollar overgemaakt voor de wederopbouw van Gaza. Dat is slechts 27,5 % van de 3,5 miljard dollar die verschillende landen gezamenlijk beloofden op de topontmoeting van leiders die vorig jaar oktober in Caïro plaatsvond. Het grootste gedeelte van het beloofde geld kwam uit Qatar, Amerika en Duitsland. Het uitstel bij het overmaken van de rest van de gedoneerde gelden bemoeilijkt het opstarten van de grote residentiële projecten om de totaal verwoeste huizen te vervangen. Vandaag is men bezig met de bouw van 14 flatgebouwen in Gaza dankzij geld dat tot nu toe binnengekomen is.

Waarom hebben de landen die beloofd hebben geld te doneren aan Gaza dat uiteindelijk niet gedaan? Er is geen eensluidend antwoord op deze vraag. Sommige landen beweren dat zij beloofden geld over te maken om de Palestijnse Autoriteit in staat te stellen Gaza te herbouwen. Maar aangezien de PA niet in Gaza is, zijn ze niet van plan gelden over te maken die vroeg of laat toch in de koffers van Hamas zullen verdwijnen. De vrees bestaat dat het geld niet gebruikt zal worden voor de wederopbouw van Gaza, maar wordt aangewend voor wapenaankoop of wapenproductie. De donors vrezen dit vooral omdat de PA niet in Gaza werkzaam is en er geen controlemechanisme is dat kan nagaan waar het geld naartoe gaat.

Hamas of Palestijnse Autoriteit
De boodschap van de donorlanden luidt: als Hamas wil dat de wederopbouw van Gaza plaatsvindt, dan moet Hamas het bestuur over de Gazastrook naar de PA overhevelen. De PA staat niet te trappelen om naar Gaza terug te keren en laat het inzetten van PA-troepen bij de grensovergangen afhangen van volledige afwezigheid van Hamas daar ter plekke. Ook moet de groep z’n gewapende vleugel helemaal opgeven. Maar omdat Hamas helemaal niet van plan is aan deze voorwaarden te voldoen, is het twijfelachtig of de grootschalige wederopbouw een nieuwe impuls zal krijgen.

Hoge belastingdruk jaagt bedrijven weg uit Gaza
Het bouwen van nieuwe wooneenheden is niet het enige probleem waarmee de inwoners van Gaza te kampen hebben. Het Hamas-regime probeert inkomsten te creëren door voornamelijk nieuwe belastingen in te voeren en dat op verschillende en vreemde manieren. De belastingen kunnen bijvoorbeeld geheven worden op nieuwe voertuigen en op grote bedrijven. Een paar dagen geleden sloot Hamas het kantoor van Jawwal, een van de grootste telecombedrijven in de gebieden van de PA. Reden van de gedwongen sluiting: het bedrijf weigerde een belasting van 1 miljoen shekel aan de Hamas-regering te betalen. (Jawwal betaalt al belasting aan de PA in Ramallah.)

Jawwal reageerde met eigen sancties: alle kantoren van het bedrijf in de Gazastrook zijn gesloten en sinds maandag 6 juli kunnen Jawwals klanten geen gebruik meer maken van de diensten van het telecombedrijf.

ja-aug-2015door Avi Issacharoff

in een vertaling van Evelien van Dis, Cvl.nl, van een artikel verschenen op 5 juli 2015 op de website van The Times of Israel en werd gepubliceerd in Joods Actueel Magazine, in het nummer 102 van augustus 2015; blz. 22/23.

Advertenties