Antisemitische stereotiepen onder het mom van Israëlkritiek [Lars Rensmann]

anti-semiet2

“Kritiek geven op Israël of op het regeringsbeleid, is geen antisemitisme. Kritiek geven op Israël als Staat is ook geen antisemitisme. Maar wanneer je oude antisemitische lasterlijke sterotiepen en vooroordelen aanhaalt om Israël te bekritiseren zoals bijvoorbeeld door Israël te trachten voor te stellen als de moordenaar van G’d, het bloedsprookje als argument aanhaalt [Joden zouden het bloed aftappen van Christen- of moslimkinderen om er Paasbrood van te bakken; Brabosh.com], hen kapittelen als nazi‘s… dàt is antisemitisme. Dus het is niet OMDAT je kritiek uit op Israël maar HOE en op welke wijze je Israël bekritiseert, dat het tot antisemitisme maakt.”[Prof. Dr. Andrew Markowitz van de Universiteit van Michigan]

Wanneer je ”Israël” googelt, vind je al snel iets: op het internet wemelt het van karikaturen die Joden als figuren achter de schermen met lange kromme neuzen of als spinnen afbeelden, die erop uit zijn om vanuit Israël de wereld te beheersen of het bloed van Palestijnse kinderen door matses te mengen.

Het is ook populair om joodse Israëli’s als nazi’s voor te stellen: zulke antisemitische motieven zijn in vele varianten te vinden – van collages op een Duitse website, die Ehud Olmert in SS-uniform laat zien, tot de bewering van de Spaanse krant ”El Mundo” dat Israël een ”tweede Holocaust” zou begaan.

De uitspraak van het ”concentratiekamp Gaza” is het zelfs gelukt om op veel plaatsen in Europa in de mainstream-media terecht te komen. Daarom is het ook zo verbazingwekkend, dat velen denken dat kritiek op Israël onderdrukt zou worden.

In werkelijkheid wordt geen enkel ander land zo gedemoniseerd, door zijn bevolking met nazi’s te vergelijken, als Israël en zijn joodse burgers. Deze gelijkstelling, die de Holocaust bagatelliseert en zijn slachtoffers bespot, heeft de EU terecht als antisemitisme geclassificeerd. De omstandigheid, dat zulke gelijkstellingen niet ”per se antisemitisch gemotiveerd” zijn, zegt daarbij niets over hun Jodenvijandige karakter.

antisem10Arabische antisemitische cartoon uit Al-Ghatz van 6 januari 2009. Voorstelling van minister Tzipi Livni, premier Ehud Olmert en minister Ehud Barak als nazi’s. In het Westen totaal ondenkbaar wegens verboden. Echter, in de Arabische wereld in het Midden-Oosten heel gewoon, legaal antisemitisme op voorspraak en met de sponsoring van de staat en zijn resp. regering.

Vergiftigd opinieklimaat
Zulke gelijkstellingen zijn grotesk, desondanks zijn ze wijdverbreid. Een studie van het Bielefelder Instituut voor conflict- en geweldonderzoek uit 2004 heeft aangetoond, dat meer dan twee derde deel van de Duitsers denkt, dat Israël een ”vernietigingsoorlog” tegen de Palestijnen zou voeren. En 51,2% is het eens met de volgende uitspraak: ”Wat de staat Israël tegenwoordig met de Palestijnen doet, is in principe niets anders dan datgene wat de nazi’s in het Derde Rijk met de Joden hebben gedaan”.

Het kan zijn, dat de media in Duitsland voorzichtiger zijn met nazi-vergelijkingen dan elders het geval is. Maar blijkbaar bestaat er een verschil tussen publieke en gepubliceerde opinie. Wanneer iemand echter beweert dat ”veel Duitsers” ontvankelijk zouden zijn voor de propaganda van de rechtse Israëlische regering, draait hij de feiten om.

Het behoort tot de democratische en kosmopolitische vanzelfsprekendheid om regeringen te bekritiseren en op te komen tegen de discriminatie van minderheden, of dit nu in Duitsland of in het Midden-Oosten is. ”Israëlkritiek” – bestaat er eigenlijk een equivalent ”Egyptekritiek”? – is voor velen een obsessie geworden en hun ”antizionisme” een medium om antisemitisme uit te drukken. Het Midden-Oosten wordt zodoende een projectiescherm van vrijetijdsantisemieten, rechts-radicalen, anti-imperialisten en islamisten.

Avigdor Lieberman

Voorstelling van minister van BuZa Avigdor Lieberman met varkenskop en das met swastika

De vele nazi-vergelijkingen zijn hiervoor de sterkste indicator. In hen weerspiegelt zich een historische omdraaiing van dader-slachtoffer, die voort kan komen uit het verlangen naar postnazistische of postkoloniale schuldbevrijding, vrij naar het motto: “Kijk nou, de Joden zijn toch ook niets beter dan de Duitsers,” (of de Europese koloniale machten, afhankelijk van het perspectief.)

Zelfs terreurdaden van Hamas tegen de burgerbevolking worden dan als onvermijdelijke ”reactie” op het Israëlische ”staatsterrorisme” uitgelegd. Daarmee worden ”de Joden” zelfs voor het antisemitisme verantwoordelijk gemaakt. Want Jodenvijandigheid, aldus de antizionistische zienswijze, zou tegenwoordig zonder meer een gevolg van Israëls politiek zijn. Als iemand zou beweren, dat het gedrag van een Afrikaanse dictator de oorzaak zou zijn van racisme, dan zou men dit standpunt terecht racistisch noemen. Bij de blik op Israël is het echter heel gebruikelijk.

Idioot oriëntalisme
Vergelijkingen met de misdaden van de nazitijd gaan eigenlijk altijd mank, zoals we weten uit vergelijkend genocidenonderzoek. Dit geldt ook, als de regering van Benjamin Netanyahu Iran vergelijkt met nazi-Duitsland.

protocolosSpaanse versie van de Protocollen van de wijzen van Sion

Evenwel: wanneer Hamas de antisemitische ”Protocollen van de wijzen van Sion” als ”waarheid over joodse wereldheerschappij” propageert, karikaturen uit de ”Stürmer” kopieert en kinderen indoctrineert dat ze als martelaren ”de Joden zouden moeten doden” of wanneer het Iraanse regime de Holocaust ontkent en ter vernietiging van de Jodenstaat oproept, plaatsen ze zichzelf in deze traditie.

De islamistische Jodenhaat is ook geen hersenschim en het is noodzakelijk om zijn gevaren te benoemen. Om hem alleen maar af te doen als voorwendsel voor een aanval op Iran, suggereert, dat Ahmadinejads vernietigingsdreigingen tegen Israël pure retoriek zouden zijn.

Veel linksen bagatelliseren echter het islamistische antisemitisme. Ze kijken weg, wanneer islamistische ”martelaren” Jodenvijandige liederen zingen of een geweldscultus koesteren, en voelen zich zelfs dan nog moreel gezien de betere wanneer ze met Turkse rechts-radicalen in dezelfde boot zitten. Dit getuigt van een ”idioot oriëntalisme” onder postkoloniale voortekens, dat het lijden van de Palestijnen instrumentaliseert.

In de reproductie van geromantiseerde voorstellingen van de ”edele wilden” verschijnen de Palestijnen als principieel goed en altijd als slachtoffers, niet echter als handelende subjecten met eigen ideeën en een eigen verantwoordelijkheid. Zulke zwart-wit-schilderingen leiden onvermijdelijk tot valse voorstellingen – niet alleen van de Israëlische, maar ook van de Palestijnse samenleving met haar interne conflicten, tegenstrijdigheden en acteurs. Wie het echter om de rechten van de Palestijnen gaat, moet ook de terechtstellingen van dissidenten, het rechteloos maken van vrouwen en homoseksuelen door Hamas in Gaza of de systematische buitensluiting van de Palestijnen in Libanon noemen.

De kosmopolitische blik
Duidelijke vijandbeelden hebben nog nooit een conflict beteugeld. Een kosmopolitische blik moet het perspectief van de ander innemen. Hij mag echter geen concessies doen wat betreft de fundamentele mensenrechten en de afwijzing van antisemitisme en racisme en niet met twee maten meten.

Wie Israël met het oog op de gedeeltelijk mensenverachtende dictaturen in de regio tot de ”grootste bedreiging in het Midden-Oosten” stileert en het antisemitisme en autoritarisme van Hamas, Hezbollah en Ahmadinejad bagatelliseert, is geen goede adviseur als het om vrede in het Midden-Oosten gaat.

door Lars Rensmann

in een vertaling uit het Duits door E.J. Bron als ‘Wij Israëlcritici’