Egypte bevindt zich op de rand van een burgeroorlog [Jacques Schuster]

morsi-ketel1Egyptisch president Mohamed Morsi houdt stevig de druk op de ketel, maar hoe lang nog vooraleer het deksel van de pot vliegt? [cartoon van Ronny Gordon [bron]

Mohammed Morsi is een jaar in functie en leidt het land steeds dieper in de chaos. Zijn resultaat is verwoestend. Ook de oppositie is niet in staat om zichzelf en de staat uit het moeras te trekken.

Een jaar na de ambtsaanvaarding door Mohammed Morsi staat Egypte aan de afgrond. Erger nog: als het land een mens zou zijn, hing het aan beide armen aan de rots, terwijl het gewicht van zijn lichaam hem naar beneden zou trekken. Sinds 30 juni 2012 heeft de president niets kunnen verbeteren: de economie ligt op zijn gat. De situatie van de mensenrechten lijkt op die van zijn voorganger Moebarak en van een democratisering van de sinds jaar en dag autoritair geleide staat kan alleen diegene spreken die tot het kamp van de Moslimbroeders behoort.

Morsi, de nieuwe farao van Egypte
Morsi, de nieuwe farao van Egypte

Keken de Egyptenaren na de val van Moebarak nog hoopvol naar de toekomst, nu lijken ze merendeels op een naar haat hongerende troep wolven. Wie is er in deze situatie dan nog verbaasd dat de oppositie van de “bezetting” van het land spreekt, waarvan het land “gezuiverd” zou moeten worden?

Morsi´s volgelingen vallen hun critici opnieuw als “ongelovigen” aan, die de duivel in het land gebracht zouden hebben. Beide zijden knutselen al weken om de woede van hun aanhangers te gebruiken om het desbetreffende andere kamp te verzwakken. Niet weinig oppositionelen dromen van vervroegde verkiezingen, die de president uit zijn paleis moeten vegen.

Wie ervan uitgaat dat het zo zou gaan in revoluties, zal teleurgesteld zijn. In zulke omwentelingen vervangt de ene elite de andere. In Egypte echter heerst al jaar en dag dezelfde: het leger. Ook al stuurde Morsi in augustus afgelopen jaar twee generaals weg, het leger blijft de beslissende kracht van het land. Daar zijn de Egyptenaren blij mee.

Volgens de nieuwste peilingen vertrouwt 94% van de samenleving zijn soldaten. Dee mensen zien in hen de enige kracht die het land uit de crisis kan leiden. Misschien hebben ze zelfs gelijk. Morsi daarentegen is in de gunst van de burgers van bijna 60% naar 26% gedaald. 70% van de Egyptenaren vertrouwt hem niet meer.

Machtsuitbreiding in plaats van toekomstvisies
Een van de belangrijkste redenen daarvoor is de verwoestende armoede, waarin de president Egypte heeft gebracht. Binnen zijn ambtsperiode vielen niet alleen de inkomsten uit het toerisme weg, er gingen binnen twee jaar ook 1500 fabrieken failliet. Tegelijkertijd smolten de deviezenreserves van het land als sneeuw voor de zon. Alleen het inflatiecijfer en de prijzen voor levensmiddelen stijgen constant. Nu al geven de Egyptenaren 50% van hun inkomen uit aan de basisbehoeften. Meer dan 25% leeft tegenwoordig onder de armoedegrens, nog eens 24% net erboven. Niet weinig vakmensen vrezen dat het land zou kunnen terugvallen naar het jaar 1977. Destijds moest president Sadat hongeropstanden neerslaan. Nu al is binnen het jaar het aantal roofovervallen met 350% toegenomen.

Bij Morsi ontbreekt het aan visies en economische kennis om de crisis op te lossen. Lange tijd dacht hij Egypte met belastingverhogingen en geldinjecties van bevriende Golfstaten uit de misère te kunnen halen. Hervormingen, die het IMF hem adviseerde, schuwde hij. Nu echter kwijnt Egypte weg en de nood radicaliseert zijn burgers.

De president is er drukker mee zijn eigen macht te vestigen. In november vorig jaar zette Morsi niet alleen de hoofdofficier van justitie af, maar trad ook op tegen de onafhankelijkheid van de rechters. Van de 17 gouverneurs die hij onlangs benoemde, zijn er alleen al acht afkomstig uit het kamp van de Moslimbroeders en de Salafisten, terwijl zeven gelieerd zijn aan het leger. Zelfs wanneer het parlement het zou willen, dan zou het hiertegen niets kunnen doen. Sinds de machtsovername door Morsi is het slechts eenmaal bijeengekomen – tien minuten!

De oppositie is niet tot handelen in staat
Morsi steunt vooral op zijn adviseurs uit de Moslimbroederschap. Grotere protesten beantwoordt hij met hard optreden. Veel van zijn tegenstanders zitten in de gevangenis zonder een eerlijk proces te hebben gekregen. Egyptische groeperingen voor de mensenrechten spreken van dagelijkse martelingen en van de afschuwelijke en vernederende praktijk van de politie om vrouwen in de gevangenis op hun maagdelijkheid te onderzoeken. Sinds de dagen van Moebarak is er niets aan het gedrag van de politie veranderd, klagen zij.

Niet weinig van hun vertegenwoordigers hopen op massale protesten n.a.v. de verjaardag van Morsi´s ambtsaanvaarding en dromen van de oude kracht van de Tahrirplein-beweging. Wat ze niet willen weten, is: het resultaat van de oppositie is net zo jammerlijk als dat van haar tegenstanders.

De Egyptische oppositiepartijen hebben het verzuimd zich aaneen te sluiten, overal in het land aanwezig te zijn en een basis in het volk op te bouwen. De meeste van haar woordvoerders behoren tot de elite van Cairo – met dezelfde zwakte die aan deze urbane klasse kleeft: de stedelijke arrogantie, de hang naar corruptie en het onvermogen om compromissen te sluiten. Wie het opgewonden, van haat vervulde gesnater en de onwil van de oppositiepartijen volgt om zich serieus in onderwerpen in te werken, begint er aan te twijfelen of de democratie überhaupt te verankeren is in de Egyptische samenleving.

Het land dreigt de Apocalyps
Nauwelijks een oppositieleider herkent dat hij de macht van de Moslimbroeders op dit moment niet kan breken, dat beide kampen elkaar wederzijds kunnen blokkeren, maar niet uitschakelen en dat de crisis van het land alleen met behulp van een tijdelijk beperkte samenwerking milder zou kunnen worden gemaakt. De geest van de grote coalitie, die merkbaar was op het Tahrirplein in 2011, schijnt onherroepelijk in lucht te zijn opgelost. Hierin stak echter de mogelijkheid van een volksbeweging.

Hoe het verder gaat, weet niemand: Morsi en de Moslimbroeders zouden kunnen proberen hun sluipende machtsovername sneller en brutaler door te drukken. Uit mogelijke hongeropstanden van de bevolking zou een heuse revolutie kunnen ontstaan, die niet per se iets beters zou brengen. De oppositie zou het kunnen wagen in opstand te komen en te mislukken. Het leger zou kunnen ingrijpen of een putsch plegen… Hoe je het ook wendt of keert: niets anders dan Apocalyptische voorstellingen.

Ze hoeven niet waar te worden. Na het eerste jaar van Morsi is slechts één ding duidelijk: de “Arabische Lente” van Egypte lijkt op een voortdurende gloeiende hitte in het woestijnzand van de hopeloosheid.

door Jacques Schuster

tahrir

Tahrirplein, Kaïro, 13 mei 2011. Het Vrijdaggebed ter ere van de Dag van Nationale Eenheid werd weer massaal bijgewoond. Hierboven werd een pop symboliserend de staat Israël opgehangen. Israël is de pineut, maar dat is geen nieuws in Egypte en nog het minst voor ons, pro-Israëlactivisten.


Bronnen:

  1. Die Welt: Ägypten steht kurz vor einem Bürgerkrie; von Jacques Schuster [lezen]
    – vertaald uit het Duits door E.J. Bron als: “Egypte bevindt zich op de rand van een burgeroorlog” [lezen]

2 gedachtes over “Egypte bevindt zich op de rand van een burgeroorlog [Jacques Schuster]

  1. Geachte Hugo,

    Wat mij opvalt bij alle westerse partijen over deze situatie en ook in de andere arabische landen dat er nooit iets over de vrijheid van Religie wordt gesproken. Persoonlijk denk Ik, dat er zo lang alleen de islam het voor het zeggen heeft, er niets zal gebeuren in de moslim wereld.
    Met vriendelijke groet,

    J. Dokter.

    Like

  2. De grote bevolkingsaanwas van Egypte en de terughoudendheid van buitenlandse investeerders brengt enerzijds de verarming terweeg.
    Anderzijds is vooral de De Moslimbroederschap schuld aan de economische terloorgang. Deze broederschap domineert en geeft de angst doo,wardoor het volk lijdt
    Kapitaal vlucht vindt er nu plaats Toerisme neemt rapide af.
    Een noodzakelijke reactie van het Egyptische volk was wel te verwachten.Dat heb ik eerder al verwoord in een reactie betreffende Morsi..
    Het Egyptische volk wil economische vooruitgang en niet in de tijd terug gezet worden.
    Democratie en vrijheid van religie is een groot recht.. De islam wil een sterk dominerende politieke rol voeren en andere bevolkingsgroepen daarbij terug zetten.
    De USA ,Israel en de gehele Europesche Unie zal snel moeten reageren en Morsi zal ten koste van alles moeten wijken. Het Egyptische leger zal wel weer de macht naar zich toe trekken.Een bloedbad dreigt zoals ik voorspeld heb.

    Like

Reacties zijn gesloten.