Hamas verliest zienderogen macht en populariteit in de Arabische en moslimwereld

PALESTINIAN-ISRAEL-GAZA-HAMAS-MESHAALGaza, 8 december 2012. De islamistische terreurgroep Hamas viert de 25ste verjaardag van zijn oprichting. Op het podium werd een reusachtige replica van een langeafstandsraket “M-75” opgesteld, symbool voor het Palestijnse verzet en de “overwinning” op Israël tijdens het 8-daagse verdedigingsoffensief Operation Pillar of Defense van november 2012. Het zou wel eens het laatste machtsvertoon van Hamas kunnen geweest zijn want sindsdien gaat het stijl bergaf met de aanhang en populariteit van Hamas in de Arabische en in de moslimwereld.

Recente ontwikkelingen op een aantal fronten in het Midden-Oosten suggereren dat Hamas stilaan zowel macht als populariteit begint te verliezen onder Arabieren en moslims. Natuurlijk is dit goed nieuws voor gematigde Arabieren en moslims evenals voor de stabiliteit in het gebied.

Deze verandering, echter, betekent niet dat Hamas ergens in de nabije toekomst zal verdwijnen. Noch betekent het dat er morgen vrede zal uitbreken tussen Palestijnen in de Gazastrook en Israël. De enige manier om Hamas te ondermijnen is door de Palestijnen een beter alternatief dan Hamas te bieden. Vele Palestijnen beschouwen nog steeds niét de factie van Al Fatah van Mahmoud Abbas als een beter alternatief tegenover de radicale islamistische beweging.

In recente weken en maanden, heeft Hamas zich in een aantal lokale en regionale geschillen verwikkeld gevonden die een negatieve invloed lijken gehad te hebben op zijn status onder Palestijnen en Arabieren. Na het verliezen van de steun van Iran en Syrië wegens zijn steun voor de rebellen die tegen het regime van Bashar Al Assad vechten, heeft Hamas thans zijn zeer belangrijke verdediger en financier in de Arabische wereld verloren, met name sjeik Hamad bin Khalifa al-Thani van Qatar.

Het besluit van Khalifa om zijn bevoegdheden aan zijn zoon, Sjeik Tamim over te dragen, heeft vele Hamasleiders zich zorgen doen maken omtrent de toekomstige betrekkingen tussen hun beweging en Qatar. Het feit in aanmerking genomen dat Qatar lang Hamas heeft omhelst en gesteund, hopen zijn leiders van de islamistische beweging dat Sjeik Tamim in de voetstappen van zijn vader zal stappen.

Onder Hamad bin Khalifa, was Qatar het eerste Arabische land om de leiders van Hamas te ontvangen nadat zij door de vorige koning Hoessein van Jordanië begin jaren 1990 uit het land werden verdreven. Khalifa was ook de eerste Arabische heerser om de Gazastrook eerder op het jaar te bezoeken en honderden miljoenen dollars in hulp aan de Hamasregering te schenken. Hamasleiders zeiden deze week dat zij thans niet zeker zijn of de nieuwe heerser van Qatar de financiële beloften van zijn vader zal nakomen.

Ondertussen, lijkt Hamas in de problemen te zijn gekomen met vele Egyptenaren gekregen, die de islamistische beweging beschuldigen van inmenging in hun interne zaken. Berichten in de Egyptische media en politici zeggen dat Hamas wapens en gewapende gangsters naar Egypte heeft gezonden om president Mohamed Morsi van de Moslim Broederschap te steunen, die de groeiende ontevredenheid in eigen huis met lede ogen moet aanzien.

Toen de Hamasleiders vorige week Kaïro bezochten, werden zij gedwongen om het hotel te ontvluchten waar zij verbleven nadat honderden boze Egyptische demonstraten protesteerden tegen hun aanwezigheid op Egyptische bodem.

De steun van Hamas voor de anti-Assad rebellen in Syrië heeft ook een crisis veroorzaakt tussen de beweging en de door Iran gesteunde terreurorganisatie Hezbollah in Libanon. Sommige Libanezen hebben Hamas beschuldigd van het bewapenen van anti-Assad radicale islamisten en het opstellen van terreurcellen in de Palestijnse vluchtelingenkampen in Libanon.

Niet bevestigde berichten zeiden dat Hezbollah de Hamasleiders in Beiroet gevraagd hebben om het land te verlaten. Musa Abu Marzouk, een topambtenaar van Hamas, legde deze week in het geheim een bezoek aan Beiroet af om de spanningen tussen zijn beweging en Hezbollah te bezweren.

Raed JundiyehHamas ondervindt ook in eigen huis vele problemen. De relaties van Hamas met andere terreurgroepen in de Gazastrook zijn recent ernstig verslechterd.

De terreurgroep de Islamitische Jihad besliste deze week de banden met Hamas te bevriezen naar aanleiding van de dood van een topmilitant van Jihad, Raed Jundiyeh (plaatje rechts), die door Hamas werd gedood toen politieagenten van Hamas hem vorig weekeinde trachtten te arresteren en tot een scherpe crisis leidde tussen de twee terreurgroepen.

Bovendien werd Hamas gedwongen om af te rekenen met bij Al-Qaeda aangesloten Salafistische aanhangers die vinden dat de Hamasleiding niet radicaal genoeg is, vooral met betrekking tot het opleggen aan de lokale bevolking van strikte Islamitische wetten en het bestrijden van de “Zionistische vijand.” Regeringsambtenaren van Hamas geven toe dat al deze ontwikkelingen een negatieve invloed hebben op de status van hun beweging onder Palestijnen en Arabieren.

Het nalaten van Hamas om de levensomstandigheden van Palestijnen in de Gazastrook te verbeteren, heeft ook een toenemend aantal Palestijnen weggejaagd — naast berichten omtrent hevig intern gekibbel onder topleden van Hamas en het ontbreken aan een eensgezind beleid naar de vele controversiële kwesties die de Palestijnse en de Arabische wereld teisteren.

Als gebaar, die wijst op de toenemende kritiek op Hamas, werd de beweging deze week gedwongen om de Palestijnse zanger Mohamed Assaf welkom te heten, die de populaire Arab Idol wedstrijd won die werd georganiseerd door de Saoedi-Arabische televisiezender MBC. Hoewel de Hamasleiders de wedstrijd als “anti-Islamitisch” en “moreel corrupt” hebben veroordeeld, werden zij gedwongen om hun steun te geven aan de 23-jarige Assaf volgend op de overweldigende en ongekende steun die hij kreeg van de Palestijnen.

Wanneer de leiders Hamas beginnen “te zweten”, zou dat ams een positieve ontwikkeling in de Palestijnse arena moeten worden gezien. Het valt nu nog te bezien of de Palestijnen uit de situatie voordeel zullen halen en zich tegen Hamas zullen keren.

door Khaled Abu Toameh


Bronnen:

  1. The Gatestone Institute: Is Hamas Losing Power?; door Khaled Abu Toameh [lezen]