Zigeunerbevolking in Jeruzalem zoekt erkenning als volwaardige burgers van Israël

gypsies3Jeruzalem, 28 oktober 2012. Burgemeester van Jeruzalem Nir Birkat begroet enkele vrouwen van de kleine Roma & Sinti (zigeuner) gemeenschap van de hoofdstad van de Joodse staat Israël [bron]

“Asjeblieft, wij smeken u om ons te helpen en ons te erkennen als burgers van Israël,” werden aldus deze hartverscheurende woorden uitgesproken door Mukhtar Abed el-Hakim Salim, hoofd van de Zigeuner gemeenschap in Jeruzalem, toen de burgemeester van Jeruzalem Nir Barkat, op [28 okt.’12] bezoek was bij de Zigeunergemeenschap aan de vooravond van het islamitische Offerfeest [Eid al-Adha.]

Vele jaren nam niemand notie van de Zigeuner gemeenschap [in Jeruzalem], hoewel Barkat thans deze gemeenschap heeft “geadopteerd” en onder zijn patronage heeft gebracht en hen beloofde zijn best te doen om hen te helpen om volwaardige burgers van Israël te worden. “Wij zijn veel meer verwant met de Joden, zelfs nog meer dan met de Arabieren,” vertelde Salim in een interview met het Israëlische dagblad Maariv. “Wij houden van de staat en in de toekomst overwegen leden van onze gemeenschap zelfs om dienst te nemen in het [Israëlische] leger.”

De Zigeuner gemeenschap in Jeruzalem en omgeving telt zowat 2000 leden. Het grootste deel van de zigeunergezinnen leeft in de Bab Huta wijk van de Oude Stad in Jeruzalem nabij de Leeuwenpoort, terwijl andere gezinnen leven in verschillende wijken van de Oude Stad. Volgens Salim heeft de gemeenschap veel van zijn karakteristieke culturele aspecten verloren onder invloed van de Palestijnse inwoners die nabij wonen. “Er zijn praktisch geen leden van onze gemeenschap over die nog het zigeunerdialect spreken,” zegt Salim. “Bijna iedereen spreekt Arabisch en dat is jammer.”

gypsies4Op het plaatje: Roma & Sinti (zigeuner) gemeenschap in Israël omstreeks 1914. Tegenwoordig leven er ca. 2000 zigeuners in 150 families in Jeruzalem [bron]

De geschiedenis van de Zigeuners is gehuld in geheimzinnigheid. Aangenomen wordt dat er tegenwoordig tussen de 5 en 11 miljoen Zigeuners in de wereld zijn, die over de hele wereld verspreid leven. Volgens academische bronnen zijn ze hoofdzakelijk afkomstig uit streken in India en zij worden beschouwd als de grootste groep nomaden in de wereld. Nochtans leefden de meesten van hen in de afgelopen decennia in permanente woonplaatsen, grotendeels in Oost-Europa en in andere Europese landen.

Voor zover men weet, hebben de Zigeuners die in Israël leven hun wortels in Irak. Vanaf 1967, na de hereniging van Jeruzalem door Israël [na de Zesdaagse Oorlog], is de Zigeuner gemeenschap een statenloze enclave geworden in de Israëlische hoofdstad. Terwijl de Zigeuners een Jordaans paspoort hebben en beschouwd worden als permanente ingezetenen van Israël, genieten zij niet van om het even welke privileges van beide kanten, waardoor hun leven ondraaglijk is. “Onze kinderen gaan naar school samen met Arabische kinderen en zijn het slachtoffer van racistische commentaren. Zij worden uitgestoten door hun [Arabische] medeleerlingen die op hen en hun gemeenschap neerkijken,” vertelt Salim.

In feite werd de Zigeuner gemeenschap van Jeruzalem vele jaren beschouwd als de meest armoedige van het gebied en zelfs de Palestijnen keken op hen neer als een “minderwaardig ras.” Wegens hun onopgeloste burgerschapstatus, moeten de Zigeuners hun dagelijkse kost verdienen door het aannemen van de meest uiteenlopende slecht betaalde baantjes, vooral in de schoonmaaksector, en velen van hen hebben geen andere keuze dan een leven als schooier en te bedelen voor de kost.

gypsies6Asperg nabij Stuttgart in Duitsland anno 1940. Een zeldzame kleurenfoto van de aanhouding en deportatie van Roma (zigeuners) door de nazi ’s tijdens de periode van het Derde Rijk 1933-1945. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog leefden er ca. 1 miljoen Roma’s in Europa; daarvan werd een kwart (ca. 220.000) vermoord in de vernietigingskampen, voornamelijk in KZ Auschwitz-Birkenau [bron]

Tijdens ons bezoek aan ‘Oost’-Jeruzalem konden wij uit eerste hand ooggetuigen zijn van de vervreemding die door de Zigeuners wordt ervaren binnen de Palestijnse samenleving, die volgens de zigeuners hen minachtend en discriminerend behandelt. “Op een keer ontmoette mijn dochter een Palestijnse kerel,” vertelt Salim ons. “Zij wilde met hem trouwen en ik ging akkoord, omdat hij in orde leek te zijn. Maar op een dag kwam ze naar mij en vertelde zij dat ze van mening was veranderd en had besloten om met hem te breken, omdat hij haar spottend een “zigeunerin” noemde en verder de spot met haar dreef.”

Het is tegen deze achtergrond dat de sociale dienst van de gemeente Jeruzalem op het toneel verscheen en de problemen erkende waarmee de Zigeuners in de stad te kampen hebben. Bijgestaan door reisgids Ofra Regev, die de gemeenschap onder haar vleugels heeft genomen en namens zijn leden voor de gemeentediensten werkt, werden diverse onderwijsprojecten op gang gebracht, werden een aantal kinderen van de gemeenschap ingeschreven in scholen van Oost-Jeruzalem en worden momenteel de eerste stappen gezet naar volledige integratie onder de nauwe supervisie van Regev.

Verscheidene vergaderingen werden binnen de gemeenschap gehouden en [vervolgens,] hebben meer kinderen van de gemeenschap zich aangesloten bij de muzikaal-georiënteerde onderwijsprogramma’s die door de gemeente worden gesponsord. “Mijn dochter is het enige lid van de gemeenschap die het certificaat van advocaat behaalde,” zegt Salim trots. “Ik hoop dat de samenwerking met de burgemeester, waar ik veel respect voor heb, zal blijven voortduren en dat wij uiteindelijk volwaardige staatsburgers zullen worden van de Staat Israël omdat er geen andere plaats is waar wij heen kunnen gaan.”

De gemeente van Jeruzalem heeft verdere plannen voor de integratie van de Zigeuners in de Israëlische samenleving. Zo bijvoorbeeld wordt vanaf het volgende schooljaar, van de kinderen van de gemeenschap verwacht dat ze Hebreeuwse taalklassen bijwonen. “De gemeente respecteert en waardeert de Zigeuner gemeenschap en zijn leiders en handelt hand in hand met hen ten gunste van alle leden van de gemeenschap,” zei burgemeester Barkat. “Het is een unieke etnische gemeenschap die bijdraagt tot het rijke culturele en sociale leven van de stad en ik ben opgetogen bij het zien van de opmerkelijke verbeteringen die de voorbije twee jaren de levenskwaliteit van de gemeenschap hebben verhoogd en de intensieve inspanningen die door de gemeente Jeruzalem werden gedaan.”

door Yossi Eli

Zigeuners van JeruzalemAmoun Sleem van een weinig bekende gemeenschap van Zigeuners in de Oude Stad van Jeruzalem, kijkt vanuit haar achtertuin uit over de Rotskoepel op de Tempelberg waar zij en haar familie reeds meer dan 75 jaren leven. De foto werd getrokken op 30 juni 2000. (bron: REUTERS/Evelyn Hockstein)


Bronnen:

  1. Al Monitor: Gypsies of Jerusalem Seek Israeli Citizenship door Yossi Eli [lezen]
  2. The Jerusalem Post: Jerusalem gypsies want Israeli citizenship door >Melanie Lidman [lezen]
  3. Haaretz: A Jew and a Gypsy in Jerusalem door Nir Hasson [lezen]
  4. USHMM: Genocide of European Roma (Gypsies), 1939–1945 [lezen]
  5. 2001 International Romani Union Report: The Gypsy People of Israel, Gaza & the West Bank door Valery Novoselsky [lezen]
Advertenties