Naftali Bennett ontsteelt Benjamin Netanjahoe de verkiezingsshow in Israël [Michael Borgstede]

naftali-bennett3

Over bijna twee weken kiezen de Israëli´s hun parlement. Regeringschef Netanyahu leek lange tijd de zekere winnaar te worden. Maar toen kwam Naftali Bennett: vooral jongeren en hardliners zijn enthousiast over hem.

Op 22 januari wordt in Israël een nieuw parlement gekozen en als iemand de verkiezingsavond voor minister-president Benjamin Netanyahu zou kunnen bederven dan is dat vermoedelijk niet de Arbeiderspartij, de nieuwe Centrumbeweging van de voormalige Minister van Buitenlandse Zaken Tzipi Livni of de nieuwe partij “toekomst” van de televisiepresentator Jair Lapid.

Hun poging om een centrumlinks blok als alternatief tegenover de huidige regering op te richten, eindigde onlangs nog met wederzijdse belastering en allerlei beledigingen. Nee, van links dreigt er voor het bondgenootschap van Likoed met Avigdor Liebermans rechtse partij “Ons Huis Israël” waarschijnlijk geen serieus gevaar.

Voor de toenemende nervositeit bij Likoed-Beitenu is een man verantwoordelijk die niet zo lang geleden tot Natanyahu´s naaste vertrouwelingen behoorde. Naftali Bennett was van 2006 tot 2008 stafchef van de huidige regeringschef. Over de werkelijke redenen van de verrassende scheiding is niet veel bekend.

Heeft Bennett het met Sarah Netanyahu aan de stok gekregen?
Er wordt gefluisterd dat Bennett het met Sarah Netanyahu, de invloedrijke vrouw van zijn chef, aan de stok zou hebben gekregen. Nu in ieder geval zijn de beide mannen concurrenten – als voorzitter van de rechtsnationale partij “Het Joodse Huis” is Bennett een van de belangrijkste oorzaken voor het feit dat de regeringspartij met 35 van de 120 parlementszetels er in de peilingen nu iets minder voorstaat dan Netanyahu gewild had.

Naftali Bennett werd in 1972 in het Noord-Israëlische Haifa geboren. Zijn ouders, Amerikaanse Joden uit San Francisco, zijn na de Zesdaagse Oorlog in 1967 naar Israël geïmmigreerd. Na het afsluiten van zijn studie ging hij in militaire dienst bij de elite-eenheid “Sajeret Matkal”, waartoe enkele jaren voor hem ook minister-president Netanyahu en de vertrekkende minister van Defensie Ehud Barak hadden behoord.

Hij studeert rechten en richt in 1999 de softwarefirma “Cyota” op. Zes jaar later verkoopt hij de firma voor omgerekend 110 miljoen euro. Financieel heeft Bennett nu de schaapjes op het droge, op dat moment is hij 33 jaar oud. Een jaar later krijgt hij, zoals duizenden andere jonge Israëli´s, een oproep als reservist. De Libanonoorlog in 2006 wordt voor de jonge militair een politieke opwekkingsbelevenis. Wanneer zijn beste vriend tijdens gevechten sneuvelt, besluit hij de zakenwereld de rug toe te keren en zich voortaan sociaal en politiek in te zetten.

Charmant, intelligent en zeer welsprekend
Zijn politieke opkomst kost hem nauwelijks meer tijd dan zijn zakelijke succes: na een korte periode als de stafchef van Netanyahu benoemt de kolonistenraad Yescha hem begin 2010 tot directeur-generaal. Bennett wordt de scherpste criticus van de door zijn voormalige chef op aandringen van de VS doorgedrukte tijdelijke bouwstop in de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Terwijl hij met zijn vrouw en vier kinderen helemaal niet in een nederzetting op de Westelijken Jordaanoever, maar in Raanana, een welgestelde voorstad van Tel Aviv, woont.

Slechts kort nadat hij in 2012 Likoed verlaat, solliciteert hij naar het partijvoorzitterschap van zijn nieuwe politieke thuis, de nationaal-religieuze concurrent “Het Joodse Huis”. Bij de interne voorverkiezingen op 6 november 2012 wint hij met 67% van de stemmen. In de peilingen heeft “Het Joodse huis” haar stemmenaantal meer dan verdubbeld en is in de peilingen nu met 13 tot 16 zetels in de Knesset de op twee na grootste partij.

Bennett is charmant, intelligent en zeer welsprekend. Hij heeft echter vooral veel aanpassingsvermogen: virtuoos stemt hij de toon en de argumentatie af op het karakter van het desbetreffende publiek af. Voor nationaal-religieuze kolonisten citeert de zelf religieuze nieuwe politicus invloedrijke rabbijnen, met seculiere postzionisten discussieert hij handig over de identiteitsproblemen van een joodse staat.

Geen sprake van vrede
Misschien glimlacht hij vaak iets te opdringerig als hij zich ergert aan een uitspraak van zijn tegenstrever, maar slechts zelden voelen Bennetts gesprekspartners zich niet door hem serieus genomen. Daarom is het geen wonder dat 41% van de Israëlische kiezers volgens een peiling een “positieve indruk” van Bennett heeft, slechts 26% ziet de nieuwkomer eerder als negatief. Zijn ideologie en zijn politieke principes blijft hij in ieder geval altijd trouw.

Het conflict met de Palestijnen bijvoorbeeld wil Bennett helemaal niet beëindigen. In zijn in februari 2012 gepubliceerde plan m.b.t. tot dit thema is dan ook zelfs niet in de titel sprake van vrede. In “Naftali Bennetts stabiliteitsinitiatief” eist de hightech miljonair de annexatie van alle nu nog door Israël bestuurde C-gebieden op de Westelijke Jordaanoever – altijd nog 60% van de totale oppervlakte waarop de Palestijnen voor hun toekomstige staat aanspraak maken.

Bennett spreekt zich beslist tegen de oprichting van een onafhankelijke Palestijnenstaat uit, hij wil de Palestijnse leiding echter een zekere mate van zelfbestuur in de resterende gebieden toestaan. Een verbinding tussen de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook moet er als het aan hem ligt ook bij een einde van de heerschappij van Hamas in Gaza niet komen: de Gazastrook zou dan langzamerhand door Egypte geannexeerd worden.

“Twee-staten-oplossing is dood”
Het Palestijnse zelfbestuur op de Westelijke Jordaanoever zou zich vroeger of later bij Jordanië aansluiten. In ieder geval zou de twee-staten-oplossing al lang dood zijn, verzekert hij. Er zouden nu 360.000 Israëli´s op de Westelijke Jordaanoever wonen, een ontruiming van de nederzettingen zou ondenkbaar zijn en als daar over vier jaar een miljoen Israëliërs zouden wonen, zou dat ook voor de laatste twijfelaars duidelijk zijn.

Politiek onderscheidt hij zich daarmee niet van grote delen van Likoed en juist dat maakt hem voor de partij zo gevaarlijk. Zo was Bennett de afgelopen weken het doelwit van enkele bijzonder agressieve aanvallen vanuit de omgeving van Netanyahu. De nieuwkomer oogstte vooral heftige kritiek voor de bekentenis dat zijn geweten hem de ontruiming van de joodse nederzettingen niet zou toestaan – zelfs als hij als soldaat dat bevel zou krijgen.

Kort daarna roeide hij terug: “Als het ergste waar wordt – ik zeg dat heel duidelijk – moet een soldaat zijn bevelen opvolgen” maakte hij duidelijk en voegde er spitsvondig aan toe dat het ontruimingsbevel voor een “Arabisch dorp of joodse nederzetting” altijd ook een vergrijp “tegen fundamentele mensenrechten” zou vormen, die de soldaat tegen elkaar zou moeten afwegen.

Wankel moreel kompas
Bovendien zou de poging van de politieke tegenstanders om zijn woorden uit hun verband te rukken en te misvormen de “eenheid van het leger” beschadigd hebben. Dat was opnieuw een echte Bennett: vanuit het defensief en met een vriendelijke glimlach op de lippen schoof hij de Zwarte Piet van zich af. Enkele dagen later was hij in de peilingen weer enkele zetels gestegen.

Daarbij weet ook Naftali Bennett dat Netanyahu naar alle waarschijnlijkheid ook na de verkiezingen over twee weken nog steeds minister-president zal zijn. Hij ziet zijn taak er eerder in om zijn voormalige meerdere met hemzelf als juniorpartner niet van het rechte pad af te laten komen in een coalitie.

“Hij is een goede man”, zegt Bennett over Netanyahu en dat klinkt wel degelijk een beetje arrogant. “Zijn hart zit op de goede plaats en ik denk dat het zijn belangrijkste doel is om Israël sterker te maken.” Helaas zou het morele kompas van Netanyahu zo wankel zijn dat hij speciale hulp nodig zou hebben.

En juist daarom zou het Likoed-blok geen overweldigende overwinning mogen behalen. En dan zegt hij nog dat hij zich er grote zorgen over zou maken wat Netanyahu onder grote internationale druk zou kunnen doen als de meerderheidsverhoudingen het hem toestonden. Opnieuw een echte Bennett: Vertaald betekent dat: kies mij, ik ben het correctief van Netanyahu. De 22e januari zal het uitwijzen. Het wordt spannend.

door Michael Borgstede
verkiezingen-Israel2


Bronnen:

  1. Die Welt: Radikaler Jungmillionär stiehlt Netanjahu die Schau door Michael Borgstede [lezen]
    – vertaald uit het Duits door E.J. Bron als: “Israël: radicale jonge miljonair steelt Netanyahu de show” [lezen]

Gerelateerd:

  • Israëlische verkiezingen: Links eenheidsfront tegen premier Netanjahoe mislukt door Ryan Jones [lezen]
  • Naftali Bennett: Het Israëlisch leger beschikt over alle middelen om de terreur in Gaza te verslaan [lezen]
  • Benjamin Netanjahoe en Nafatali Bennett binnenkort naar een nieuwe rechtse coalitie in Israël? [lezen]
  • Peiling: coalitie Netanjahoe/Lieberman in vrije val, Naftali Bennett ‘s opgang niet meer te stuiten [lezen]
  • 81 procent van de Israëli’s verwacht herverkiezing van kabinet Netanjahoe/Lieberman [lezen]
  • Naftali Bennett maakt op CNN in 19 sec. brandhout van Hamasregime in de Gazastrook +video [lezen]
  • Naftali Bennett’s ‘Stabiliteits Initiatief’ voor een vredevolleoplossing op de West Bank + video [lezen]
  • Het 7-punten programma van Naftali Bennett om het Arabisch-Israëlisch conflict beter te beheersen [lezen]
  • Naftali Bennett: ‘Israëlische soevereiniteit toepassen over Judea en Samaria’ + video [lezen]
  • Naftali Bennett legt uit hoe het Israëlisch-Arabische conflict kan worden opgelost + video [lezen]
  • Vice-premier Avigdor Lieberman zet tijdelijk stap opzij om snel zijn naam te kunnen zuiveren [lezen]
  • Peiling: Meerderheid van de Israëlische bevolking kant zich tegen de tweestatenoplossing [lezen]
  • Peiling: 66 procent Israëliërs gekant tegen soevereine Palestijnse staat naast Israël door Aviel Schneider [lezen]
  • De tweestatenoplossing is al een tijdje dood, laten we ze nu ook in alle vrede begraven door Dan Calic [lezen]