Een tweede wind voor Sir Montefiore’s prachtige windmolen van Jeruzalem [Jessica Steinberg]

De restauratie van de oude windmolen, gebouwd in Jeruzalem in 1855-58 door Sir Moses Montefiore, werd onlangs voltooid. Merk ook de Friese vlag op! Dat is geen toeval. Nederlandse experten (wie anders?) hebben aardig wat kennis en vakmanschap bijgedragen tot deze puike restauratie. Bovendien is het grootste deel van de financiering afkomstig van de Nederlandse organisatie Christenen voor Israël.

“Het zionisme en de wedergeboorte van de Joodse staat zouden zonder de hulp en steun van het Christelijk Zionisme niet zijn geslaagd,” zei premier Benjamin Netanjahoe dinsdag 28 augustus 2012 bij de herinwijdingsceremonie van de windmolen. Lees ook hier op Brabosh.com: “Nederland renoveert windmolen van Sir Moses Montefiore in Jeruzalem. [klik op het plaatje voor een groter beeld 965 x 543 pixels]

A second wind for Montefiore’s magnificent Jerusalem windmill

Na meer dan een eeuw inactiviteit, is het voormalige functionele oriëntatiepunt – gebouwd op een optimale plek, bovenop de belangrijkste waterbron van de stad – thans gerenoveerd in zijn volledige vierbladige glorie

door Jessica Steinberg
bron: www.timesofisrael.com

De Montefiore windmolen is één van die wezenlijke oriëntatiepunten van Jeruzalem. Het is een koepelvormige windmolen in Engelse stijl gelegen in de Mishkenot Sha’ananim buurt, deel van het Yemin Moshe kwartier, de eerste Joodse wijk die in de late jaren 1800 werd gebouwd buiten de muren van de Oude Stad door Moses Montefiore, een Engelse bankier en filantroop.

Montefiore was een grote fan van Jeruzalem, bezocht de stad zeven keren en doneerde geld om het Yemin Moshe kwartier en de windmolen te bouwen, in de stijl van diegene in Ramsgate in zijn thuisstad Kent (G-B). Hij wilde de arme 19de eeuwse inwoners van Jeruzalem hun eigen windmolen schenken zodat ze in staat zouden zijn om zichzelf te onderhouden, maar werd buiten dienst gesteld na amper 18 jaren van activiteit.

Montefiore windmolen, Jeruzalem 1858

In de loop van de laatste 100 jaren waren locale bewoners zelden in staat om te vertellen of deze wel ooit als windmolen had gefunctioneerd, die tarwe maalde tot bloem voor die voormalige inwoners van de heilige stad. Maar zij wisten dat het een koele, winderige plek was, een populaire achtergrond voor bruidsparen die zich daar graag lieten fotograferen of voor iedereen die op zoek was naar een ideaal uitzicht op de oude stadsmuren.

Het vereiste de inspanningen van een Nederlandse enthousiast voor windmolens en frequente bezoeker van Jeruzalem – D.G. Schutte – om de windmolen te helpen renoveren tot zijn volle vierbladige glorie en diens potentiële bloem-malende capaciteiten te herstellen. Het project kostte 5 miljoen NIS (1.25 miljoen dollars), bij mekaar gebracht door de non-profit Jerusalem Foundation van Joodse en Christelijke filantropen, het Bureau van de Eersteminister, het Ministerie voor Toerisme en de Gemeente Jeruzalem.

Thans, sinds de windmolen deze week opnieuw werd ingehuldigd, met de wieken die opnieuw ronddraaien en een reeks activiteiten die werden georganiseerd om de plaats te herintroduceren aan de Jeruzalemieten, vernemen de bezoekers het ware verhaal van de enige windgenerator die de hoofdstad rijk is.

“Montefiore had twee doelen voor ogen met name de Joden aan het werk zetten en hun eigen voedsel produceren,” zei Professor Shaul Sapir, een geograaf en een historicus verbonden aan de Hebreeuwse Universiteit die de spottende geruchten tegensprak dat slechte wind en andere ‘bubbe meise‘ (volkspraat) de oorzaak waren dat de molen slechts zo kort werd gebruikt. “Zij stuurden mensen om hem te bouwen die wisten wat zij deden. Iedereen bracht zijn tarwe naar hier.”

De windmolen werd gebouwd op een optimale plaats, vertelt Sapir, boven de belangrijkste waterbron van Jeruzalem. Maar werd gesloten toen hij eind jaren 1800 defect raakte en niet werd hersteld omdat de vervangingsonderdelen te duur waren, die door de Holman Company in Engeland werden gemaakt.

Honderdvijfendertig jaar later lijken de renovatie inspanningen op die van Montefiore in 1855, toen hij de windmolen bouwde. De projectleiders moesten op zoek gaan naar de “enige nog levende mensen die verstand hadden van Engelse windmolens,” zegt Alan Freeman, de ondervoorzitter van de Jerusalem Foundation, die het project in goede banen hielp leiden.

Verscheidene deskundigen van Nederland en één specialist in windmolens uit Groot-Brittannië, met inbegrip van de nog steeds bestaande Holman Company die de originele ontwerpen van de windmolen kon terugvinden, hielpen om de structuur te herstellen. Thans, en precies zoals toen het geval was, heeft de molen terug een witte koepel op de top, een windwijzer en vier vinnen, alhoewel de molen elektrisch zal aangedreven worden in deze huidige staat van renovatie.

“Het was een gave om toevallig waardevolle dingen te ontdekken,” zei Freeman. “Het meeste werk werd uitgevoerd in een klein atelier in Nederland en dan naar hier gezonden. Dan werkten ze hier verder om de binnenkant van de windmolen te restaureren die tot dan een lege huls was.”

Sir Moses Montefiore op zijn 100ste verjaardag in 1884

In de komende maand april, zullen vier verdiepen van de windmolen worden opengesteld voor het publiek, aantonend hoe de tarwe werd opgeslagen en bewaard en de graankorrels werden verzameld en verpakt. Freeman bekijkt het als een natuurlijke toeristische plek, die een oude technologie demonstreert, windmolens om bloem te produceren, en geen windenergie zoals de windgenerators in het noorden, die nergens anders in Israël voorkomen en het verhaal vertellend van de Joodse Jeruzalemieten rond de eeuwwisseling.

Met dat doel kwamen kinderen en families afgelopen woensdag samen aan de windmolen, deelnemend aan de activiteiten met als doel hun geliefde oriëntatiepunt opnieuw te introduceren aan de inwoners van Jeruzalem.

Zij maakten draaiende molentjes gesneden uit karton, bakten brood, werden gefotografeerd in kostuums uit die periode of lieten hun portretten tekenen door twee karikaturisten. De gekostumeerde straatspelers onderhielden de menigte, één die Moses Montefiore moest verbeelden gekleed in een bont gekleurde mantel die babbelde met de kinderen en hen achterna joeg rondom het gebied.

Er was ook poppentheater gebracht door het Train Theater, rondleidingen in de nabijgelegen buurt van Yemin Moshe (genaamd naar zijn weldoener: “de rechterhand van Moses”) en een theatrale reis voor volwassenen doorheen de Yemin Moshe buurt.

De laatste gebeurtenis van de avond was een literaire babbel met Simon Sebag Montefiore, een heel verre achterneef van Moses Montefiore, over zijn boek “Jeruzalem, de Biografie,” die 3.000 jaar geschiedenis van de stad overspant. Het bevat een korte vermelding van de “Kentische” windmolen en de plattelandshuisjes in Engelse stijl van Mishkenot Sha’annaim, die in de stijl waren van de geboortestad van Montefiore in Engeland.

Tijdens gesprekken over zijn 620 pagina’s tellend boek, had Sebag Montefiore het vaak over zijn familiewapen, waarop het woord Jeruzalem in het Hebreeuws staat gegrift over een leeuw van Judea. Jeruzalem was een passie van zijn voorvader, die een held voor zijn nakomelingen was en naar wie Sebag Montefiore en zijn neven vaak verwezen als “Oom Mo” (Nonkel Mo).

Voor de Jeruzalemieten echter, werd hij opnieuw in het zonnetje gezet als de man achter de windmolen.

Foto hierboven Jeruzalem in 1880 gezien vanuit de Oude Stad met helemaal rechts bovenaan de beroemde windmolen gebouwd door Sir Moses Montefiore in 1855. Deze windmolen was één van de allereerste constructies die buiten de stadsmuren van het antieke Jeruzalem werd gebouwd. Tot halverwege de 19de eeuw bestond er in feite maar één Jeruzalem, met name dat deel dat men nu de Oude Stad heet en dat men tussen 1948 en 1967 ‘Oost-Jeruzalem‘ is gaan noemen en… door de tegenstanders van de Joodse staat tot op vandaag nog zo wordt genoemd.

In werkelijkheid is de Oude Stad het oorspronkelijke millennia oude Jeruzalem, die in 1542 werd ommuurd door de [Turkse] Ottomaanse sultan Suleyman I. Jeruzalem werd door Turken en Arabieren leeggeroofd en compleet verwaarloosd en was de facto van nul en generlei waarde in de Arabische of moslimwereld. Jeruzalem wordt zelfs niet één keer vernoemd in de koran. De Arabische aandacht voor de stad zal pas ontwaken wanneer de Joden  halverwege de 19de eeuw het Heilig Land opnieuw in cultuur beginnen brengen en de Arabieren toestromen van alle windstreken, aangetrokken door de welvaart die door de Joden wordt gegenereerd.


Met dank aan P.E. voor de hint.

Advertenties