Yoram Kaniuk: ‘Günther Grass heeft een probleem met Joden’ [André Anchuelo]

Yoram Kaniuk, in 1930 geboren in Tel Aviv, is een van de belangrijkste schrijvers van Israël. Hij publiceerde talrijke romans, korte verhalen en kinderboeken. In 2009 verscheen in Duitsland zijn autobiografische roman “Tussen leven en dood”. Kaniuk sprak met Jungle World over Günter Grass, antisemitisme in Duitsland, Iran en Israël.

»Grass hat ein Problem mit Juden«

door André Anchuelo [http://jungle-world.com/]
vertaling: E.J. Bron [http://ejbron.wordpress.com/]

Wat was uw eerste reactie toen u hoorde van de inhoud van het zogenaamde gedicht van Günter Grass?

Om eerlijk te zijn: het interesseerde me niet echt. Ik denk niet, dat dit gedicht een of andere betekenis heeft. Grass had altijd al problematische opvattingen over Israël en de joden. Ook al noemen anderen zijn opmerkingen antisemitisme – ik zou het niet zo noemen. Het is gewoon zo, dat hij een probleem met joden heeft.

Ik had in 1991 een discussie met hem op de Duitse televisie. Ik richtte me tegen het feit, dat links in Duitsland protesteerde tegen de toenmalige oorlog van de VS tegen Irak, zonder tegelijkertijd tegen de gifgasleveringen van Duitse bedrijven aan Saddam Hussein in de jaren-80 te protesteren: Duitsers, joden, gas – dit verband zou niet meer moeten bestaan en dat heb ik tegen hem gezegd. We hadden destijds een lange discussie en mijn conclusie daaruit was, dat hij een heel moeilijk persoon is en dat hij een probleem met dat alles heeft. Ook ik ben er niet voor om Iran aan te vallen. De meeste Israëli´s zijn hier niet voor. Ik vecht tegen de huidige Israëlische regering en heb dat al heel lang gedaan. Maar dat is onze zaak als Israëli´s.

Waarom schrijft Grass er geen gedicht over hoe in Iran iedere poging tot oppositie de kop wordt ingedrukt? De Iraanse leiding verklaart constant, dat zij Israël van de kaart wil vegen. Ik weet niet of het in Duitsland zo rustig zou zijn als Iran steeds opnieuw zou verklaren dat het Duitsland zou willen uitroeien. Men moet begrijpen, dat het bij de discussies over een eventuele aanval op Iran om een aanval op diens nucleaire installaties gaat, die ons hier bang maken.

Grass stelt het zo voor, alsof men in Israël een eerste atomaire klap op Iran zou plannen en en het volledige Iraanse volk zou willen vernietigen…

Dat is uiteraard klinkklare nonsens. Er zijn 75 miljoen Iraniërs. Zelfs de VS zouden geen 75 miljoen Iraniërs kunnen vernietigen. Waarover in Israël gediscussieerd wordt, is uiteraard niet om Iran te vernietigen, maar diens nucleaire installaties. Om te beweren, dat Israël heel Iran zou willen vernietigen, is gewoon onzin. Dat is net zoiets als de bewering, dat de joden met Pesach christenen zouden willen doden om van hun bloed matses te maken. Grass mag dan een goede schrijver zijn, maar dat is allemaal volledig overdreven. Ik twijfel ook aan zijn humanitaire beweegredenen. Hoe kan men tegen oorlog protesteren zonder tegen gifgas te protesteren? Wat weet Grass nu over de atoomoorlog en wat zo´n oorlog voor een klein land als Israël zou betekenen? En wat weet Grass überhaupt over deze regio, waarin hij helemaal niet woont?

Is Mahmoud Ahmadinejad slechts een “praatjesmaker”, zoals Grass beweert?

Hoe kan hij dat nu weten, als hij hem niet persoonlijk kent? Ahmadinejad heeft het er voortdurend over de staat Israël te vernietigen en de joden te doden. Dat is een feit. We weten niet of hij dat serieus meent of niet. Ook Hitler kondigde in “Mein Kampf” de uitroeiing van de joden aan en niemand nam dat serieus. In ieder geval is het duidelijk, dat Ahmadinejad niet die aardige kerel van hiernaast is. Hij is een domkop. En als Grass zo over hem denkt, maakt dat van hem ook een beetje een domkop. Zoals gezegd, ik denk niet dat Grass een antisemiet is, want een antisemiet zou zich sluwer gedragen. Maar er zijn zoveel vreselijke dingen in de wereld te vinden waarover hij een gedicht zou kunnen schrijven. Maar Grass zou graag iets willen hebben, waarvan hij de joden de schuld kan geven.

Grass beweert, dat Israël een gevaar voor de wereldvrede zou zijn…

Israël is een klein land met zeven miljoen inwoners. Kijkt u eens naar de wereldkaart: Men moet de naam van het land in de middellandse Zee ernaast schrijven, omdat Israël zo klein is. Hoe kunnen we dan voor oorlogen in de hele wereld verantwoordelijk zijn? Wij hebben dit land geschapen om de joden voor hun vernietiging te bewaren. Daarom bestaat Israël. Sindsdien is het land sterker geworden, maar we bedreigen niemand. De Israëli´s zeggen zelfs niet eens: We mogen de Duitsers niet. Ook al hebben we er uiteraard een probleem mee wat Duitsers 70 tot 80 jaar geleden hebben gedaan. Ahmadinjad zegt echter, dat de joden uitschot zijn en dat Israël vernietigd moet worden. Als Günter Grass dat bevalt, is dat zijn probleem. Maar Grass was altijd al zo. Ook toen ik hem al in de jaren-60 ontmoette, was Israël een probleem voor hem. Hij kon nooit over een jood schrijven. Hij heeft nooit over de Holocaust geschreven. Terwijl deze zo´n deel van zijn verleden was. Hij zag, hoe joodse kinderen niet meer naar school kwamen en in plaats daarvan naar kampen werden gebracht. Hij had joodse leraren, hij kende joden. En toch kon hij daarover nooit een verhaal schrijven.

Zou er een verband kunnen bestaan met het feit dat Grass zijn lidmaatschap in de SS decennialang verzweeg?

Ik had zoiets lange tijd geleden al verwacht, maar niemand geloofde me. Toen ik in 1991 in verband met de eerste Irak-oorlog het televisiedebat met Grass voerde, had ik het gevoel alsof ik tegen een vijand zat te praten, want hij toonde een selectieve moraal. Daarna spraken we elkaar niet meer. Dat u mij naar mijn mening vraagt, betekent voor mij eerlijk gezegd meer dan datgene wat Grass zegt. Ik denk dat hij passé is. Hij vindt het fijn om aandacht te krijgen. Want veel goede boeken heeft hij niet meer geschreven. Zijn eerste boek, “Die Blechtrommel”, was geweldig en ook nog enkele andere, maar intussen… Hij geeft constant zijn mening over dingen waarvan hij geen verstand heeft. Wij hier in Israël leven in het midden van een Arabische revolutie – in Syrië, in Egypte, in Noord-Afrika. Verheft Grass zijn stem ertegen, dat de Syrische heerser Bashar al-Assad bijna 10.000 leden van zijn eigen bevolking heeft laten vermoorden? Dat gebeurt 200 kilometer verderop. Daarover moeten we ons zorgen maken. Want dat is een afslachting, een massamoord.

Al enkele jaren geleden, toen Grass zijn boek “Im Krebsgang” had gepubliceerd, noemde u hem een “smerige leugenaar”

Ja, dat klopt. Maar dat betekent niet, dat ik hem haat of als een antisemiet beschouw. Ik denk gewoon dat hij een probleem heeft.

Is dit probleem, dat hij heeft, niet in werkelijkheid het Duitse verleden?

Het is een Duits probleem – voor mensen, die destijds opgroeiden en nu nog leven. Dat is hard voor hen. Als ik Duitser zou zijn, zou ik iedere week een uur huilen. Toen men geen goedkoop gas meer had, besloot men de kinderen rechtstreeks in het vuur te gooien. Dat deed men met duizenden joodse kinderen. Is dat de fout van Günter Grass? Nee. Is dat uw fout? Nee. Maar het gebeurde in uw land. Daarover zou Grass moeten nadenken. Want 70 of 80 jaar zijn historisch gezien bijna helemaal niets. De Duitsers zouden niet zoveel moeten nadenken over Günter Grass. In Duitsland heeft men zoveel positieve initiatieven ondernomen m.b.t. het Duitse verleden.

Als men de commentaren onder vele artikelen over Grass leest, kan men eraan twijfelen of de meerderheid van de Duitsers wel zo´n andere mening heeft dan Grass. Denkt u ook eens aan de peilingen, volgens welke tweederde deel van de Duitsers Israël als het grootste gevaar voor de wereldvrede beschouwen – voor Iran, Irak of Noord-Korea

Wij joden kregen 2000 jaar de schuld van alles. Diep van binnen bestaat in Europa het gevoel, dat de joden een demonisch volk zouden zijn. Zij zouden diegenen zijn, die altijd succes zouden hebben. Zij zouden diegenen zijn, die zich niet hoffelijk zouden gedragen. Wat dan ook. Wat het ook is, men beschuldigt de joden. Of de Israëli´s. Tegenwoordig zijn er veel joden, die in Duitsland wonen. Ik moet toegeven, dat ik dat bijzonder vind. Ik denk, dat joden daar minstens 100 jaar niet zouden moeten leven, want daar is alles begonnen. Anderzijds leefden Duitsers en joden vele jaren met elkaar en er zijn geweldige jonge Duitsers. Daarom bestaat er ook zo´n sterke binding. En daarom gaan er tegenwoordig zoveel jonge Israëli´s naar Berlijn om er te wonen. In de stad, waarvandaan destijds de joden naar de gaskamers werden gestuurd. Al meer dan 1000 jaar geleden werden er joden in Duitsland vermoord, omdat ze joden waren. En de joden kwamen terug. En werden opnieuw vermoord. Zo bekeken is het misschien ook een joods probleem. Günter Grass in ieder geval vertegenwoordigt de tot Luther en Goethe terug reikende continuïteit van Duitse zijde – namelijk de kant, die steeds opnieuw joden heeft vermoord.

Maar dat interesseert me allemaal niet meer. Ik praat erover, omdat u ernaar vraagt. Maar twee minuten na ons gesprek zal ik er niet meer aan denken.


Met dank aan Ronieth I. voor de hint.

3 gedachtes over “Yoram Kaniuk: ‘Günther Grass heeft een probleem met Joden’ [André Anchuelo]

  1. Een interessant man,Yoram Kaniuk,ik ga op zoek naar zijn boeken.Inderdaad waarom voelde Gunther Grass nooit de behoefte zichzelf te confronteren met zijn verleden,zeker in zijn geschriften.Hoe hard en vreselijk dat verleden ook is.Er zijn duitsers die zelfonderzoek gedaan hebben,je kan het verleden niet uit de weg gaan.Omdat G.Grass in zijn hart een nazi gebleven is.En Europa gaf hem de Nobelprijs.Is er werkelijk niets veranderd,begint het opnieuw?
    Israel vraagt niemand hen te verdedigen,zij doen het zelf en met succes,opdat het niet meer zou gebeuren.Veerle

    Like

  2. Günter Grass kan niet anders dan een Nazi zijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende de doorsnee Mof in de Wehrmacht. Daar ging iedereen naar toe. De hardcore killers hadden zich bij de SS of Waffen SS gemeld. De Wehrmacht-soldaten gingen vaak in dienst omdat het moest. De jongens waar de grote ‘wereldverbeteraar Grass’ bij hoort, gingen de dienst in met de bedoeling zo veel mogelijk onschuldige mensen met plezier te doden. Niet vreemd dat zo’n types zijn verleden zo lang had verzwegen!. Hoe dan ook, uit zijn vroegere overtuiging en de ideologie waarmee hij was gehersenspoeld, moest het Joodse volk allang van de aardebodem zijn verdwijnen. Uitgeroeid. Hoe kan hij het idee accepteren dat paar jaar na de oorlog het volk, die net de concentratiekampen had verlaten, een militaire overwinning boekt? Het Israëlische leger versloeg alle zeven legers van zijn vrienden en bouwden hun eigen staat? Dat dezelfde mensen, onder oorlogcondities, in staat zijn tot topprestaties; van landbouw tot wetenschappelijke doorbraken? Dit klopt allemaal niet met zijn vroegere theorieën over de Űbermenschen waar hij toebehoort. Kennelijk heeft hij ook problemen met het idee dat Duitsland in onze tijd is geen supermacht meer. De Duitsers stellen anno 2012 nog weinig voor. Günter Grass is en blijft één van de laatste Mohikanen die nog de titel ‘Alte Nazi’ draagt en zijn dagen zijn geteld.

    Like

    1. @Het Israëlische leger versloeg alle zeven legers van zijn vrienden en bouwden hun eigen staat

      De nagel op de kop. Het beeld waar de hele wereld van gruwt is dat van de gewapende Jood. Een Jood die het niet meer neemt dat hij gediscrimineerd, vervolgd en vermoord wordt, enkel omwille van het feit dat hij een Jood is, maar die tegen zijn onderdrukkers in opstand komt en het recht op zelfverdediging opeist.

      Het werd nog min of meer getolereerd dat ze zich tijdens WOII groepeerden in Joodse verzetsorganisaties tegen de nazi’s maar daarna was het welletjes voor de Europese en Arabische vervolgers. Terug het dhimmiekleed van weleer aantrekken was de boodschap aan het Jodenvolk, waar het zich ook maar bevond.

      Het absolute dieptepunt voor het Europees en Islamistisch antisemitisme was en is nog steeds de oprichting van de Joodse staat Israël, de anomalie van het Midden-Oosten die met wortel en al moet uitgeroeid worden.

      Brute pech voor de genocidale leiders: de Jood van nà 1948 is niet meer de Jood van de kleine bazaars en getto’s van weleer. Hij staat rechtop en dwingt respect af en eist gelijke rechten net zoals iedereen. Wie hem of de zijnen slaat botst op de harde knuisten van de Israëliër. Dàt hadden ze nooit verwacht…

      haganah

      Like

Reacties zijn gesloten.