Programma helpt Israëlische soldaten hun oorlogstrauma te verwerken [Joanne Nihom]

Op het plaatje: rabbijn Uriel Malka (midden) keert terug van het slagveld van de Tweede Libanon Oorlog in 2006. De oorlog is voorbij. Moe en afgepeigerd keren de paracommando’s weer naar huis. Zware man-tegen-man gevechten met milities van Hezbollah hebben hun leven en dat van rabbijn Malka voorgoed getekend. En nu de draad van het gewone leven weer oppakken, of dat toch proberen…

Echter, het lot zat de IDF-rabbijn niet mee. Enkele jaren later volgde hij een cursus als kapelaan in het Israëlische Gevangeniswezen. In december 2010 woedde één van de ergste bosbranden op de Carmelberg die Israël ooit had meegemaakt. Op 2 december 2010 was IDF-rabbijn Uriel Malka samen met 35 andere collega’s en 4 anderen in een autobus op weg naar de gevangenis van Damun om er de gevangenen te evacueren. Opeens raakte hun bus helemaal omringd door het vuur en alle inzittenden stierven een gruwelijke verbrandingsdood. Zijn laatste boodschap, die hij via een sms-berichtje zond naar rabbijn Yehuda Vizner op het moment dat de bus door een vlammenzee werd verzwolgen, luidde: “Ik ben op weg om Joden te redden. We blijven in contact”. De IDF-rabbijn (32 jaar) werd begraven op de militaire begraafplaats van Yavne. In Gaza werd gefeest om de dood van 40 Joden… Malka liet een vrouw en vijf kinderen na. 

Programma laat soldaten legertijd verwerken

door Joanne Nihom
bron Joods Actueel Nr. 63 april 2012

“De trauma’s die je in het leger oploopt, neem je mee; geen wonder dat onze samenleving zo gestrest is”. Een ‘exit-programma’ geeft soldaten de kans met een schone lei verder te gaan.

“Na een urenlange strijd in Libanon, tijdens de oorlog van 2006, vonden we een leeg huis. We dachten even rust te kunnen vinden, maar na een paar minuten explodeerde een raket boven op het dak. We waren met zijn vijftienen, één verloor het leven, de anderen zaten onder de scherfwonden, overal bloed. Kijk, hier, dit zijn mijn littekens”. Deze woorden komen uit de mond van Shai, maar zou het verhaal kunnen zijn van duizenden soldaten die gevochten hebben in het leger van Israël.

“In Israël ga je net zo normaal in het leger als naar school of de universiteit. Hoe je daar uitkomt, is eigenlijk geen vraag. Wat je ook meemaakt, gevechten waarin je ternauwernood aan de dood ontsnapt of waarin je zelf de vijand moet uitschakelen, na het leger ga je gewoon aan het werk. De Israëlische maatschappij is hard: niet zeuren en aan de slag gaan. Niemand denkt eraan dat je je vriend naast je zag sterven of dat de kogels om je oren floten”, zegt Danny Brom, psycholoog en directeur van het Israël Centrum voor de Behandeling van Psychotrauma van het Herzog Ziekenhuis in Jeruzalem.

“Generaties lopen rond met onverwerkte trauma ‘s. Dat merkje in de samenleving hier. Kijk bijvoorbeeld hoe snel men in het verkeer geïrriteerd is, iets waar de Israëli om bekend staat. Als we met elkaar praten, of dat nu op straat is of in de Knesset, het lijkt alsof iedereen altijd ruzie met elkaar maakt. Je kunt je afvragen of dat komt doordat wij onze legerervaringen niet voldoende kunnen verwerken.

In het leger wordt van je verwacht dat je stug en star bent en niet nadenkt maar luistert naar bevelen. Eén fout kan betekenen dat jij of een van je kameraden het met de dood moet bekopen. Eenmaal uit het leger wordt juist het tegenovergestelde verwacht. Je moet flexibel zijn, zelf beslissingen nemen en uitdagingen aangaan als je iets wil betekenen. Die overgang is groot, eigenlijk te groot. Het heeft tot gevolg dat veel jongens kiezen voor niet-uitdagende banen of studies. Vaak gaan ze voor langere tijd naar het buitenland en maken ze grote reizen. Velen besluiten ook voor een bestaan buiten Israël, enkel en alleen omdat ze de situatie niet aankunnen en hun problemen niet weten te verwerken”.

Het programma veranderde ons leven
“In ons centrum hebben wij veel ervaring met traumaverwerking, maar het was nooit bij ons opgekomen dat mensen die uit het leger komen een aparte groep vormen die deze zorg nodig hebben. Als zij niet worden geholpen dan lopen ze vroeg of laat alsnog met hun kop tegen de muur. Daarom hebben we, na de tweede Libanon oorlog, speciaal voor gevechtseenheden een programma ontwikkeld waar de eenheid als geheel wordt geholpen. Verspreid over drie maanden is er een tweedaagse workshop, een week in het buitenland te gast bij een Joodse gemeenschap’; zegt Alon Weltman, psycholoog en coördinator bij het centrum. De eerste groepen zijn inmiddels behandeld.

“Samen met mijn eenheid heb ik een jaar geleden het programma gedaan. Toen we werden uitgenodigd, waren we sceptisch en begrepen we niet waar dit nodig voor was. Maar aan de andere kant waren we ook enthousiast; een weekje buitenland, wie wil dat niet? Niemand had verwacht dat het ons leven zo zou veranderen”, vult Shai aan.

Danny: “De eerste twee dagen van het programma wordt gewerkt aan onderlinge samenwerking, zoals zee- en landdroppings waar wij ze uitdagen elkaar te helpen en samen te overleven. Een maand later is de groep een week te gast bij een Joodse gemeente ergens in de wereld. In die week zijn er dagelijks gezamenlijke gesprekken onder leiding van een psycholoog. De rest van de tijd brengen we door met de families die ons dan vaak meenemen voor toeristische trips. Het programma wordt na een aantal weken met een evaluatiedag afgesloten”.¬

Eén grote hug
Shai: “Vooral die week samen was bijzonder. Voor het eerst deelden we onze ervaringen. Tot nu toe was dat blijven steken in het ophalen van herinneringen, praten over de feiten, terwijl we eigenlijk nooit konden verwoorden wat het met ons gedaan heeft. Het deed te veel pijn en was te emotioneel zo diep te gaan. Maar tijdens het programma, in een andere omgeving en met een begeleider, ontdekten we dat we allemaal met dezelfde gevoelens rondliepen maar dat niet van elkaar wisten”.

Alon:”Eén van de opdrachten in die week is een tekening maken van het ergste dat hen is overkomen. Als ze daar met elkaar over gaan praten is het vaak de eerste keer dat ze huilen en emoties durven toelaten. Ik vind dat steeds weer heel ontroerend”. Shai:”Er kwam van alles boven. Zoals schuldgevoelens over en weer. Wie had bedacht dat we moesten gaan rusten? Hadden we dat niet gedaan, dan was onze vriend misschien niet gedood? Maar ook wat we onder grote stress tijdens de gevechten tegen elkaar gezegd hebben. Je realiseert je pas later hoe diep je een ander gekwetst hebt en daar blijf je dan mee rondlopen”.

Alon: “En dan zie je de dynamiek van de groep veranderen. De jongens kunnen elkaar weer in de ogen kijken en worden weer vrienden. Wat we ze willen meegeven, is: wat je hebt meegemaakt, moet je een plaats geven, het mag niet je leven gaan beheersen”. “De gastvrijheid van de gemeente in New Vork voelde als één grote hug. Daar ontdekten we hoe betrokken de Joden in de diaspora zijn met Israël en dat zij het gevoel hebben dat we ook voor hen vechten’; zegt Shai.

Alon: “Het effect van deze bezoeken is veel groter dan we van te voren hadden kunnen bedenken. Veel jongens komen boos en depressief uit het leger en voelen zich misbruikt. Ze hebben een aantal jaren van hun leven gegeven en dan worden ze aan hun lot overgelaten, zo voelt dat. Maar tijdens die ene week worden ze ontvangen als helden, dat doet hen goed en geeft ze zelfvertrouwen. Ook blijkt dat het omgekeerd, voor de gemeente, een groot geschenk is. Het is een bijzondere manier om kennis te maken met Israël en daadwerkelijk iets te doen. De impact is enorm. Gemeenteleden beseffen dat ver weg, in Israël, jonge jongens hun leven op het spel zetten om het land dat van ons allemaal is, te verdedigen. Vaal blijft er, als de jongens weer terug zijn, contact met de gastfamilies. Het is de beste reclame voor Israël”.

Geen schimmige therapieën
Levy heeft een paar jaar geleden aliyah gemaakt vanuit Amerika en is uit dezelfde eenheid als Shai. “Het programma heeft een zware last van mijn schouders gehaald. Niet door schimmige therapieën, maar door dit simpele programma. Door samen te zijn, konden we onze gevoelens uiten, samen huilen, schreeuwen en lachen en dat was nodig, we hebben zoveel samen meegemaakt. Ik was een beetje dood, maar dat wist ik zelf niet. Na het leger ben ik gaan studeren, daarna gaan werken en in die periode ben ik ook getrouwd. Pas na het programma merkte ik dat ik niet goed had gefunctioneerd. Ik kwam herboren terug en ik kreeg promotie op mijn werk en de relatie met mijn vrouw verdiepte zich. Ik ben opener geworden en toegankelijker. Ook is de band met mijn eenheid hersteld en beter geworden. We komen vaak samen, ook met onze gezinnen, de band is veel hechter. Het is belangrijk want we hebben veel samen meegemaakt”.

Alon: “Voor en na het programma worden vragenformulieren ingevuld. In die drie maanden zie je de weerbaarheid, het sociale gevoel en de flexibiliteit omhoog gaan. Dat betekent dat deze jongens beter gaan functioneren. We hopen dat dit programma zal helpen dat de Israëlische maatschappij minder gespannen wordt”.

Danny: “Inmiddels hebben elf gevechtseenheden dit programma afgewerkt. We zijn in de beginfase en nog aan het onderzoeken hoe we¬ het verder kunnen ontwikkelen. We weten bijvoorbeeld nog niet welke periode de beste is om de jongens te behandelen. Net na het leger of, zoals we het nu doen, een paar jaar later. Verder zoeken we financiële middelen om het programma voort te zetten en Joodse gemeentes in de wereld die een groep willen ontvangen. Want wat is een week als je het vergelijkt met de jaren die onze soldaten geven”.

http://www.herzoghospital.org ~
Informatie: Danny Brom, dbrom@herzoqhospttal.org

Een gedachte over “Programma helpt Israëlische soldaten hun oorlogstrauma te verwerken [Joanne Nihom]

  1. Mooi verhaal. Ik heb ook wel eens verhalen gelezen over militairen die hun ervaringen niet konden verwerken en als gevolg daarvan helemaal gek werden. Sommigen hebben zelfs zelfmoord gepleegd. Ik lees net op de site dat je ook kan helpen ook als je in een ander land woont. In ieder geval iets om over na te denken!

    Like

Reacties zijn gesloten.