Joodse partizane van WOII, Vitta Kovner, overleden in Israël op 92-jarige leeftijd

Vitka Kovner-Kempner, uiterst rechts op het plaatje met Joodse partizanen. Haar toekomstige man, Abba Kovner, een door de nazi’s erg geduchte leider van de Partizanen, staat hier in het midden achteraan (in donkere outfit) [foto: Archieven van Yad Vashem]

Het stereotiepe beeld van de Joden die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog gewillig als schaapjes naar de slachtbank lieten voeren is niets anders dan een boosaardige kwakkel. Nechama Tec, auteur van ‘Defiance, the Bielski Partisans‘ [1993], boek dat drie jaar geleden werd verfilmd en bomvolle zalen trok, drukt het als volgt uit:

“Mijn onderzoek naar de vernietiging van Europese Joden door de nazi’s maakte me bewust van een ernstig verzuim en een al even ernstige vertekening. Het verzuim is het opvallende zwijgen over Joden die probeerden anderen te redden, hoewel ze zelf met de dood werden bedreigd. De vertekening is de gebruikelijke beschrijving van Europese Joden als slachtoffers die hun dood lijdzaam tegemoet gingen.”

Nagenoeg in alle Europese landen, vanuit onze Lage Landen tot aan de Oeral, groepeerden Joden zich in gewapend verzet tegen hun vervolgers en tegen de  collaborateurs met de nazi’s. In gevangenissen en concentratiekampen braken regelmatig gewelddadige opstanden uit, waarvan de bekendste wellicht de Opstand in het Getto van Warschau van 1943 is geweest. Maar elders waren Joodse partizanen actief bezig met het verzet of organiseerden de onderduik van duizenden Joden en/of hun kinderen.

Het begon al in 1936 toen duizenden Joden van over de hele wereld zich actief en gewapend inzetten tijdens de Spaanse Burgeroorlog [1936-1939], het oefenterrein van de nazi’s voor wat nog komen zou. Ook Belgische Joden traden toe tot het verzet. Ze waren vooral actief in de Witte Brigade-Fidelio, of trokken naar Engeland om zich aan te melden bij de Belgische regering in ballingschap om dienst te nemen in de Brigade Piron die in het najaar van 1944 zal ontschepen en deelnemen aan de bevrijding van ons land.

In het najaar breng ik mijn gekende website over verzet en collaboratie “Verzet.org” [2003-2008] weer online, en kan u zelf opnieuw kennisnemen van de talloze spectaculaire en bijwijlen ook erg dramatische verhalen uit die woelige periode van strijd, ondergang en verzet van het Joodse volk, over hun ware vrienden en meedogenloze vervolgers en moordenaars.

Een bekende partizanengroep in het bezette Polen was de FPO (Fareynigte Partizaner Organizatsye), die zich rondom Abba Kovner had verzameld. The Jerusalem Post brengt thans het tragische bericht uit van het overlijden van diens vrouw en strijdgenote Vitka Kovner en geeft tegelijk een korte terugblik op haar bewogen geschiedenis en die van het Pools-Joodse verzet tijdens WO II.

World War II partisan Vitka Kovner dies at 92

door Jeremy Sharon [http://www.jpost.com]

Vitka Kovner, een Joodse partizane tijdens de Tweede Wereldoorlog, overleed woensdag jongstleden in haar huis in de kibboets Ein Hahoresh, Israël. Zij is 92 jaar oud geworden. Kovner, geboren in 1920 als Vitka Kempner die opgroeide in het Poolse Kalisz, was de weduwe van de gekende dichter en partizanenleider Abba Kovner en nam deel aan operaties tegen Duitse militaire doelwitten met de Verenigde Partizanen Organisatie (FPO – Fareynigte Partizaner Organizatsye in het Jiddisch), die in januari 1942 gestalte kreeg.

Avner Shalev, voorzitter van Yad Vashem [http://www.yadvashem.org/], zei het volgende in een officiële mededeling, die naar aanleiding van haar overlijden werd afgelegd, namens het gekende Holocaust Museum van Israël :

“Het verhaal van Vitka Kovner is er een van strijd, moed en vastberadenheid, niet alleen om te overleven maar om te zegevieren, niet alleen om haar eigen leven te redden, maar om aan de zijde van het Joodse volk te staan tijdens de moeilijkste uren van zijn bestaan, zelfs wanneer dat haar eigen leven door de nazi’s voortdurend zal blijven bedreigen .”

Na de Duitse invasie van Polen in 1939, vluchtte Vitka Kovner naar Vilnius, de tegenwoordige hoofdstad van Litouwen maar dat dat toen nog deel was van het door de Soovjets bezette Polen en nog een vrije stad was. Nadat de Duitsers in juni 1941 Vilnius innamen en bezetten, smokkelden Kovner en andere aanhangers van de FPO via het rioleringsnetwerk wapens de stad binnen en voerden sabotage daden uit tegen de Duitse strijdkrachten en militaire installaties.

“Ik werd lid van het team dat verantwoordelijk was voor de aanslagen die buiten het Getto van Vilnius werden gepleegd en mijn eerste en belangrijke opdracht, samen met Yoske Maskovitz, was een bom op de spoorweg te doen ontploffen om de trein te beschadigen die dagelijkse materiaal aanvoerde aan het front,” vertelde Vitka Kovner in het driemaandelijkse tijdschrift van Yad Vashem in 2001. Vitka werd de Sovjetmedaille voor Uitzonderlijke Moed uitgereikt voor haar deelname in het bombarderen van de Duitse trein.

Na de liquidatie van het Getto van Vilnius in september 1943 en een mislukte opstand, ontsnapten Kovner en andere aanhangers naar het Rodniki Woud, 40 kilometers ten zuiden van Vilnius, van waaruit zij voortdurend aanslagen pleegden en hinderlagen legden tegen de Duitse troepen, die door Abba Kovner werden gecommandeerd.

De aanhangers van de FPO namen ook deel aan de bevrijding van Vilnius door het Sovjetleger en de Poolse verzetsbeweging Armia Krajowain in juli 1944. De Jewish Partisan Educational Foundation in San Francisco schat dat tussen de 20.000 en 30.000 Joden partizanengroepen hebben opgericht of erin actief waren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Vitka bereikte in 1946 het Britse Mandaat voor Palestina, het tegenwoordige Israël. Zij vestigde zich in de kibboets Ein Hahoresh waar zij Abba Kovner huwde. Zij werd donderdag in deze kibboets begraven en wordt overleefd door haar kinderen en kleinkinderen.

Duitstalig interview met Vitka Kovner, Joseph (Julik) Harmatz und Baruch Shub: Partisanen

Advertenties

3 gedachtes over “Joodse partizane van WOII, Vitta Kovner, overleden in Israël op 92-jarige leeftijd

  1. Inderdaad heldhaftig en belangrijk voor de oorlogsvoering. Het verklaart ook de Rücksichtslosigkeit van de strijd tussen partizanen en Duitse soldaten. Heel lang zijn Joodse partizanen en Joodse slachtoffers van de nazi moordpartijen door de Sovjet-Unie gezien als louter Sovjetburgers en werd hun etnische herkomst verzwegen.

    Een schaduwzijde van dit verzet was dat de nazi’s onmiddelijk korte metten maakten met alle Joden die in hun handen kwamen door de Einsatzgruppen. Maar als je toch moet sterven en je kunt nog een stel schoften meenemen…Beter een dag als een leeuw geleefd i.p.v. een leven lang als schaap.

    Hierbij vergeleken stelde het verzet in West-Europa een stuk minder voor.

    Like

  2. The Bielski Partizans in Polen, een film gemaakt over 3 broers Bielski met de titel Deviance.
    Ook de uitbraak uit de concentratiekamp Sobibor. Israel Home of the Brave.

    Like

  3. Ik zag net de film ‘Défiance’ (dank voor de suggestie)….aangrijpend, een aanrader. Mijn hart sloeg weer over. Zoveel lijden, zoveel moed en onverzettelijkheid.

    Is te koop aan 10,99 euro bij COSMOX (www.cosmox.be )
    Vandaag besteld en morgen in uw bus.

    Like

Reacties zijn gesloten.