Syrische dichter Adonis roept op tot scheiding van staat en religie [video]

KLIK op het plaatje om de videoclip te bekijken

Het is niet al nieuws over moord en doodslag dat ons dezer dagen bereikt vanuit Syrië. Sommige Syriërs hebben onder al die islamistische onverdraagzame rotzooi die dagelijks over hun hoofden wordt uitgestort, genoeg gezond verstand overgehouden om tot wijze inzichten te komen. Zo iemand is de Syrische dichter Adonis [°1930], pseudoniem van Ali Ahmad Sa’id. Wat mij betreft mag hij gerust beloond worden met de Gouden Beker van de Arabische Lente, hij verdient het.

Adonis kan zich gespiegeld hebben aan één van zijn voorouders, een andere befaamde Syrische dichter Abu L Ala Al-Ma’arri die leefde van 973 tot 1057 in het dorpje Ma’arrat an-Nu’mân, in de buurt van de Noord-Syrische stad Aleppo. Van hem komt het volgende citaat: “Er wonen twee soorten mensen op aarde: De enen hebben het verstand, maar geen religie en de anderen hebben wel de religie, maar niet het verstand.” Het wordt hier misschien wat zwart-wit voorgesteld, maar de kern van waarheid die eruit galmt, valt niet  te ontkennen.

Adonis wordt hier geïnterviewed op Al Arabiya TV (Dubai/Saoedi-Arabië) uitgezonden op 20 april 2011. Transcriptie van MEMRI TV en vertaald naar het Nederlands door Brabosh.com.

Separation of State and Religion

Interviewer: “Waarom werden wij Arabieren altijd buiten de evolutie van de geschiedenis gehouden? Wat we ook deden, we hebben enkel totalitaire regimes aan de macht geholpen. Waarom zijn we afwezig gebleven in om het even welk proces van beschaving, met uitzondering dan van een paar individuen – denkers en wetenschappers, bannelingen die in het buitenland wonen? Wat is de oorzaak van dit alles?”

Adonis: “Ik denk niet dat er iemand zal betwisten dat wij Arabieren er niet zijn ingeslaagd om een staat te stichten in de werkelijke legale en menselijke zin van het woord – een beschaafde staat en een beschaafde maatschappij – in de afgelopen vijftien eeuwen. Geen enkele politieke of sociale wetenschapper heeft ooit naar de oorzaak gezocht waarom een volk zoals de Arabieren, die een grote beschaving hebben gesticht, er niet zijn ingeslaagd om het ontstaan van een beschaafde staat en een beschaafde maatschappij mogelijk te maken. Dat is een vraag…”

Interviewer: “En wat is het antwoord”

Adonis: “Mijn persoonlijk antwoord?”

Interviewer: “Religie?”

Adonis: “Niet de religie op zich en uit zichzelf. Ik heb niets tegen religie als de relatie tussen het individuele en het geestelijke…”

Interviewer: “U heeft het nu over de uitbuiting van de religie…”

“Religie is een existentialistische behoefte, die het verdient om gerespecteerd te worden. Nochtans, wanneer religie wordt omgekeerd naar een ideologie, wanneer het politiek wordt uitgebuit en wordt omgevormd naar een [hulp]middel in de sociaalpolitieke strijd – geloof ik dat daar de oorzaak ligt. Daarom moet religie, als ideologisch en politiek perspectief, volledig van de maatschappij en van de staat worden gescheiden. De religie zou moeten bestaan voor het heil van het organiseren van de relatie tussen het individuele en het spirituele, of God zoals u wil.

“De maatschappij echter, is er voor haar menselijke bewoners en moet bestuurd worden door de wet. De maatschappij moet bestuurd worden door de wet en niet door een goddelijke inspiratie. Zolang wij dat niet kunnen verwezenlijken, denk ik niet dat wij ooit een democratie kunnen vestigen. Wij praten heel veel over democratie, maar dit is onmogelijk, omdat alle ideologieën de democratie ontkennen, zeker wanneer een ideologie geënt wordt op religie.”

Religieuze ideologie ontkent de democratie op twee niveaus: op het theoretisch politiek niveau en op het niveau van geloof. Op het niveau van geloof, kan de “andere” enkel bestaan als een ongelovige. Zolang het religieuze perspectief het overwicht behoudt in de maatschappij, in zijn instellingen, zijn cultuur, zijn wet en zijn wetgeving, zolang zullen wij niet in staat zijn om een democratie te bereiken of een beschaafde maatschappij op te bouwen.[…]

In de afgelopen vijftig jaar hebben de Arabieren toch minstens opgeroepen tot revolutie, voor hervormingen, voor vooruitgang, voor de bevrijding van het kolonialisme enzovoort, maar de uitkomst van deze vijftig jaar bestaat uit, zoals we allen weten, catastrofes en regressies op alle niveaus. In naam van de eenheid werden we in stukken verscheurd, in naam van de vrijheid werden onze landen omgevormd in gevangenissen en in naam van het collectivisme en het Pan-Arabisme werden wij de armoede en de dakloosheid ingedreven.“

[…]