Israëliër Elon Lindenstrauss wint prestigieuze Fieldsmedaille

Op 19 augustus 2010 ontvingen vier wiskundigen de prestigieuze Fieldsmedaille tijdens het Internationaal Congres van Wiskundigen, dat eens in de vier jaar wordt georganiseerd, dit jaar in Hyderabad, India. Onder de laureaten ook voor het eerst een Israëliër Elon Lindenstrauss.

door Alex van den Brandhof

De Fieldsprijs is zowat het equivalent van de Nobelprijs, temeer ook omdat er geen Nobelprijs voor Wiskunde wordt uitgereikt. In feite nog meer waard dan een Nobelprijs vermits de Fieldsprijs maar om de vier jaar wordt uitgereikt en de deelnemer maximum 40 jaar oud mag zijn.

Veertig is een beladen leeftijd voor wiskundigen. De algemene opvatting luidt dat wiskundigen hun beste ideeën vóór hun veertigste hebben. De Fieldsmedaille wordt – samen met de Abelprijs – de hoogste onderscheiding in de wiskunde – alleen toegekend aan wiskundigen onder deze leeftijd. De medailles worden eens in de vier jaar aan meestal de vier beste wiskundigen uitgereikt.

De Fieldsmedaille, naar de Canadese wiskundige John Field, werd voor het eerst uitgereikt in 1936. Sinds 1950 wordt de prijs elke vier jaar uitgereikt, de eerste jaren aan twee wiskundigen, later meestal aan vier wiskundigen. De Fieldsmedaille is qua status gelijkwaardig met de Nobelprijs, die voor de wiskunde niet bestaat.

Prof. Elon Lindenstrauss

Vier wiskundigen ontvingen op 19 augustus de prestigieuze onderscheiding – naast de medaille een geldbedrag van 15000 Canadese dollar – tijdens het Internationaal Congres van Wiskundigen in Hyderabad, India. Ngô Bảo Châu (1972) van de Université Paris-Sud in Orsay, Frankrijk, en Elon Lindenstrauss (1970) van de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem kregen de prijs voor hun analytische werk met toepassingen in de getaltheorie. Stanislav Smirnov (1970) van de Universiteit van Genève, Zwitserland, en Cedric Villani (1973) van het Henri Poincaré Institute in Parijs wonnen de medaille voor hun werk in de statistische fysica.

President Pratibha Devisingh Patil van India opende het Internationaal Congres van Wiskundigen, dat dit jaar van 19 tot 27 augustus wordt gehouden in Hyderabad. Meer dan 3000 wiskundigen uit de hele wereld bezoeken dit congres. Hoogtepunt is de uitreiking van de Fieldsmedailles.

Ergodentheorie en kikkersprongen

Lindenstrauss heeft in zijn onderzoek baanbrekend werk verricht in de ergodentheorie. Stel je een oneindig groot schaakbord voor, waarop een kikker springt, startend in een hoekpunt van een veld, steeds in dezelfde richting, met sprongen van steeds dezelfde lengte. In de ergodentheorie gaat het om vragen als: hoe zijn de punten waarop de kikker terechtkomt verdeeld binnen de velden van het schaakbord, in het bijzonder: hoe dicht komen deze punten bij de hoekpunten en de randen van de schaakbordvelden? Lindenstrauss’ werk heeft geleid tot nieuwe inzichten in het zogeheten Littlewood-vermoeden, dat betrekking heeft op hoe dicht de springende kikkers bij de randen van de schaakbordvelden komen.


Bronnen: Kennislink.nl: Fieldsmedailles en andere topprijzen van 19 augustus 2010 door Alex van den Brandhof; World Breaking News: fields medal 2010 van 19 augustus 2010; Haaretz: Hebrew University professor awarded prestigious mathematics prize van 19 augustus 2010