Chinese Joden uit Kaifeng huwen onder de choepa in Jeruzalem

Een artikel van Eildert Mulder getiteld ‘DNA wijzigt joodse geschiedenis’ verschenen in het Nederlandse dagblad Trouw op 1 februari 2010, riep heel wat controversie op onder zowel Joden als niet-Joden over de oorsprong van de Joden en het antwoord op de eeuwenoude kwestie “Wie is Jood?”. Blijkbaar hebben veel mensen nog altijd niet door dat de Joden geen ras of een religieuze identiteit zijn, maar een volk. De verwantschap met een bepaald volk of origine trachten te bewijzen via DNA-onderzoek, na soms 2.000 tot 2.500 jaren omzwervingen in de Diaspora, kan inderdaad tot de ‘vreemdste’ resultaten leiden. ‘Onderzoekers’ die Israël niet erg genegen zijn zoals bijvoorbeeld Eildert Muldert en Jits Van Straaten, trachten op hun pseudo-wetenschappelijke wijze het bestaansrecht van Israël als Joodse staat in vraag te stellen. Meer valt er achter dit artikel niet te zoeken.

Een definitie geven wie of wat een Jood is, is geen futiliteit en hoe je die ook definieert, je zal altijd op een groot aantal pijnlijke [Joodse] tenen trappen. Veel Joden gunnen het andere Joden nu eenmaa niet om Jood te zijn of om het te worden en dat soms om de minst mogelijke rationele redenen en/of om heldere tot bijwijlen bijzonder groezelige ouderwetse religieuze regeltjes. En als je niet religieus of gelovig bent, begrijp je al helemaal niks meer van die ganse heisa waarom de ene wèl en de andere geen Jood zou zijn.

Veel persoonlijke drama’s spelen zich af wanneer iemand – of zelfs een complete familie – er niet in slaagt om een erkenning van hun Jood-zijn  te pakken te krijgen van het Opperrabbinaat van Israël. Van die laatste wordt de laatste jaren steeds meer de zelfbenoemde onfeilbaarheid en almacht in vraag gesteld. De definitie “je bent geboren uit een Joodse moeder dus ben je Jood”, mag dan wel religieuze Joden in vervoering brengen, maar rationale wetenschappers fronsen terecht de wenksbrauwen.

Persoonlijk sluit ik mij het nauwste aan bij de definitie van Andrew White, die al bijna even divers is als het Joodse volk zelf: “De Joden zijn een volk, geen ras. De Joden bestaan uit vele rassen en etnische groepen, die op verschillende wijzen uitdrukking geven aan hun identiteit. Dat kunnen religieuze, seculiere of culturele Joden zijn. Dat kunnen ook ashkenazische of sefardische Joden zijn, conservatieve of liberale Joden, of Joden van uiterst links tot uiterst rechts. Het kunnen ook combinaties zijn van een of meerdere van deze. Voor vele Joden is Judaïsme helemaal geen religieuze identiteit. En voor vele Israëli’s is een ‘Israëli’ zijn, thans de enige vorm van hun Joodse identiteit.”

Sommige Joden zijn Joods geworden door bekering zoals bijvoorbeeld de Inca Joden uit Cajamarca in Peru, of de zwarte Falasha Joden van Ethiopië die zich beroepen op duizendjarige afstamming. Bijzonder zijn ook de Joden van de Amazone die ontstaan zijn uit Marokkaanse Joden toen die in de 19de eeuw naar Zuid-Amerika trokken om er rubberplantages op te richten. Het volgende artikel is alweer van een tijdje geleden, maar nog even relevant zoals het altijd is geweest en zeker in de context van de discussie in Trouw over die zogeheten ‘raszuiverheid’ van de Joden. In september 2005 besloot een Chinees Joods koppel, Shlomo en Dina Jin uit Kaifeng (communistisch China) te huwen in Jeruzalem in Israël. Een merkwaardige gebeurtenis.

Jeruzalem, september 2005: Shlomo en Dina Jin huwen in Jeruzalem

Vanuit een dorpje in China… onder de choepa in Jeruzalem

Voor het eerst huwde een chinees paar volgens de Wet van Mozes (halacha) onder het huwelijks baldakijn in Jeruzalem. Deze uitzonderlijke gebeurtenis vond plaats op woensdag 7 september 2005. De Chinese Joden. Shlomo en Dina Jin zijn afstammelingen van de Joodse gemeenschap die zich meer dan duizend jaar geleden vestigde in Kaifeng in China. Met de hulp van de organisatie Shavei Israel hebben de Jins hun herbekering tot het Judaïsme voltooit voor het Opperrabbinaat van Israël en traden daarop in het huwelijk in het Heichal Shlomo centrum op het bekende adres in de Koning George Straat 58 te Jeruzalem.

Een gezin van Chinese Joden in Kaifeng, omstreeks 1910

“Deze gebeurtenis markeert de sluiting van een historische cirkel,” zei Michael Freund, de stichter en voorzitter van Shavei Israel. “Bijna 200 jaar nadat de Joodse gemeenschap van Kaifeng nagenoeg compleet had opgehouden te bestaan, zullen twee nazaten van deze oude gemeenschap op Joodse wijze trouwen onder de choepa (huwelijks baldakijn) in Jeruzalem. Het is een bijzonder emotioneel moment en het symboliseert de onverwoestbare geest van het Joodse volk en hun wens om terug te keren.” Shalva, de dochter van de Jins, die samen met haar ouders zich terug bekeerde tot het judaïsme, had zopas een vol jaar gediend als vrijwilligster in nationale dienst (Sherut Leumi) op het Medische Centrum Shaarei Zedek.

De eerste Joden vestigden zich meer dan 1000 jaar geleden in Kaifeng. Kaifeng ligt aan de Gele Rivier in de provincie Noord-Henan in Centraal-China. Duizend jaar geleden, tijdens de Song Dynastie (960-1127), was Kaifeng de grootste stad in China en een van de mooiste en welvarendste plaatsen ter wereld. In deze periode kwamen ongeveer 500 Joden naar Kaifeng. Op haar hoogtepunt, onder de Ming Dynastie (1368-1644), was deze gemeenschap toegenomen tot wel meer dan 5000 mensen. Maar tegen het midden van de jaren 1800 hadden assimilatie en gemengde huwelijken hun tol geëist en de gemeenschap zowel spiritueel als numeriek verzwakt.

De Joodse gemeenschap in Kaifeng bleef bestaan tot aan het einde van de 19e eeuw. De laatste rabbijn van Kaifeng stierf ongeveer in de eerste helft van de 19de eeuw en een paar decennia later bestonden was de synagoge die de gemeenschap had gediend compleet verdwenen. Hoe dan ook, tot op vandaag zijn er nog steeds een 500 mensen over in Kaifeng die de band met hun Joodse identiteit voortzetten.

Shavei Israel is een organisatie met zetel in Jeruzalem en zich ontfermt om ‘verloren Joden’ en hen helpt om terug te keren naar het Joodse volk. Onder de permanente supervisie van het Hoogste Rabbinaat van de Staat Israël, werkt Shavei Israel samen met verscheidene groepen over de ganse wereld zoals bijvoorbeeld Bnei Menashe van noordoost-Indië, die beweren af te stammen van een verloren stam uit Israël, de Bnai Anousim (Marranos) van Spanje, Portugal en Zuid-Amerika, alsmede de Subbotnik Joden uit Rusland. De discussie over ‘Wie is Jood’, die al zo oud is als het Joodse volk zèlf, zal wellicht – het Joodse gezegde “2 Joden, 3 meningen” in acht genomen  – ook de volgende millenia niet snel uitgeblust zijn.

Joden zijn geen ras maar een volk: Chinese Joden in Israël anno 21ste eeuw

Bronnen: Think Israel.org: A FIRST: CHINESE JEWS MARRY IN JERUSALEM door Michael Freund van 9 september 2005; Arutz Sheva: From a Village in China?. To the Wedding Canopy in Jerusalem door Baruch Gordon van 7 september 2005; Wikipedia: History of the Jews in China; TABLET A new read on Jewish life: In Bloom Pearl Buck breathes life into a disappearing Chinese community door Jennifer Cody Epstein van 25 maart 2008; website van Shavei Israël; lees ook op Brabosh.com: De Joodse wortels van het volk van Israël van 5 februari 2010; Israëls fundamenten [1] De rechten v/h Joodse volk en de stichting van de Joodse staat van 19 juli 2009; Waarom Israël een seculiere staat moet worden van 28 september 2009; Israël als een Joodse Staat en de Wet op de Terugkeer van 26 juli 2009; Burgerlijk huwelijk in Israël weldra ‘onvermijdelijk’ van 10 mei 2009; De duistere religieuze kant van Israël (pleidooi voor een seculiere maatschappij) van 12 april 2009; Israëlische topmodellen veroveren de [mode]wereld van 16 oktober 2009