Ex-premier Ehud Olmert: Abbas heeft nooit gereageerd op mijn vredesvoorstel

Voorafgaand aan het begin van de Gazaoorlog in december 2008, was ex-premier Ehud Olmert al erg ver geraakt in vredesonderhandelingen met de Palestijnse Autoriteit. Olmert had een voorstel gedaan, waar geen enkele ander Israëlische regering ooit zover was gegaan. Olmert vraagt zich tot op vandaag af wat er gebeurd is en waarom Abbas ineens van de onderhandelingstafel verdwenen bleek.  Abbas twijfelde…. het voorstel aannemen of weigeren, was nog het minste van zijn zorgen maar lastiger bleek hoe Abbas nog ja of neen kon zeggen zonder gezichtsverlies te lijden?

Het eenvoudigste bleek te zwijgen. Abbas liet zich niet meer horen of zien. Enkele maanden later begon de Gazaoorlog en was Abbas verlost van zijn dilemma. Want stel je voor dat Abbas het vredesvoorstel had aanvaard… hoe zou hij zich kunnen verantwoorden tav Hamas, Hezbollah in Libanon en tegenover de Syrische president en de president van Iran? Vrede met de Palestijnen heeft enkel waarde wanneer zij geschraagd wordt door vrede met alle betrokken partijen in het Midden-Oosten, anders is het allemaal zinloos.

Mahmoud Abbas: "Verdikkeme zeg, dit is een goed voorstel... wat moet ik nu doen... ja zeggen? Hamas en Hezbollah op mijn dak... Nee zeggen? Europa, de VN en de VS gaan dwars liggen. IDEE!!!!! Ik verdwijn, ik weet van niks... Olmert? Nooit van gehoord, wie is dat?"

Olmert: “Het wordt tijd dat de internationale gemeenschap een antwoord eist van de Palestijnen [op dat vredesvoorstel van Olmert] in plaats van altijd te ruziën over een gebouw hier en een gebouw daar.” Ratna Pelle op Israël & Palestina Blog: “Daar kan Olmert lang op wachten, vrees ik. De internationale gemeenschap stelt zelden kritische vragen aan de in haar ogen zo vreselijk gematigde Palestijnse Autoriteit en president Abbas. Abbas is te zwak, Abbas had meer tijd nodig, Israel had hem met meer concessies moeten ondersteunen, etc. etc. Zelfs officiële steun voor de meest extreme terroristen komt hem nauwelijks op kritiek te staan. Als je er eenmaal voor hebt gekozen iets niet te willen zien wordt het ook daadwerkelijk onzichtbaar.”

Olmert's 2-statenoplossing

Voormalig premier Ehud Olmert heeft afgelopen zondag 14 februari meer uitleg gegeven over hoe hij tijdens zijn ambtstermijn de Palestijnse president Mahmoud Abbas een ongekend vredesvoorstel aanbood, gebaseerd op een terugkeer naar de grenzen van 1967 en een eerlijke regeling op demografische gronden waarbij een aantal Joodse gebieden op de Westelijke Jordaanoever onder Israëlische controle blijven. “Ik bood een landruil aan, ik bood hen een oplossing aan voor Jeruzalem, waarbij het Joodse gedeelte zou blijven onder Israëlisch gezag en de Arabische delen zou worden vrijgegeven en onder de bevoegdheid komen van een Palestijnse staat,” vertelde Olmert op een conferentie aan de Universiteit van Tel Aviv.

Volgens het plan van Olmert zou het Heilige Bassin [zoals de Oude Stad en de omringende heiligdommen worden genoemd] worden afgebakend en onder het bewind komen van vijf verschillende staten en toegankelijk blijven voor de gelovigen van alle religies. Het aanbod was gebaseerd op de afspraken die werden gemaakt op de Annapolis top van 2007 in Maryland, zei Olmert, en zou worden uitgevoerd in overeenstemming met de routekaart voor de vrede [Roadmap]. Olmert zei dat hij en Abbas een interim-overeenkomst over het Palestijnse recht op terugkeer hadden bereikt, maar dat hij nooit een definitieve reactie over de kwestie van de Palestijnen heeft ontvangen.

“Ik vond Abbas een eerlijke partner, en gekant tegen de terreur”, zei Olmert. “Wat er is gebeurd? Dat is de vraag van alle vragen, die ik zou willen beantwoorden moest ik dat kunnen. Ik hoop dat de staat Israël dit feit bovenaan haar agenda zal plaatsen met name het voorstel voor vrede dat hen werd aangeboden door een legitieme regering… Het wordt tijd dat de internationale gemeenschap een antwoord eist van de Palestijnen [op dat vredesvoorstel van Olmert] in plaats van altijd te ruziën over een gebouw hier en een gebouw daar.”

Tzipi Livni, Olmert en Mahmoud Abbas
Tzipi Livni, Olmert en Mahmoud Abbas

Hij zei dat, hoewel de bouw van nieuwe nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever tijdens zijn ambtsperiode gewoon doorgingen, vond hij dat het een averechts effect had om vredesonderhandelingen te baseren op dit onderwerp. Olmert voegde eraan toe dat hij “tot de conclusie was gekomen dat wanneer hij zou moeten kiezen tussen enerzijds een groter Israël of anderzijds een Joodse, democratische staat, verkies ik het laatste,” dit zeggende omdat hij wist dat er zou moeten worden teruggetrokken worden uit een groot deel van het land waarop de Palestijnen een eigen staat willen vestigen. Olmert zei ook dat hij slechts “uren” afzat van een ontmoeting met de Syrische minister van Buitenlandse Zaken tijdens zijn ambtsperiode, maar dat de besprekingen werden afgelast na Israël haar offensief begon in de Gazastrook.

Olmert zei op de conferentie aan de Universiteit dat Turkije had gehandeld met verantwoordelijkheid en eerlijkheid in haar rol als bemiddelaar in de indirecte vredesonderhandelingen. Tijdens de ambtstermijn van Ehud Olmert, had Turkije bemiddeld voor vijf gespreksronden tussen Israëlische en Syrische ambtenaren. Tegen het einde van de ambtstermijn van Olmert waren de twee partijen op de rand gekomen van de hervatting van directe onderhandelingen. Tijdens de laatste ontmoeting tussen Olmert en de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan, had de Turkse leider de Syrische president Bashar Assad er bijgehaald en gaf berichten door van en naar Olmert.

Maar nadat Operation Cast Lead in december 2008 was begonnen, werden de onderhandelingen met Syrië terug bevroren, en zei Erdogan dat Olmert hem in de rug had gestoken. Een recente stijging van de spanningen tussen Turkije en Israël heeft er inmiddels voor gezorgd dat Israëlische ambtenaren – met inbegrip van premier Benjamin Netanyahu en minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman – dat zij Ankara kunnen afschrijven als bemiddelaar voor eventuele toekomstige diplomatieke onderhandelingen met Syrië.

Bronnen: Israel & Palestijnen Nieuws Blog: Olmert kreeg geen antwoord van Abbas op vredesvoorstel van 16 februari 2010; Haaretz: Olmert: Abbas never responded to my peace offer van 14 februari 2010; op Brabosh.com: Waarom de Palestijnen elk vredesakkoord met Israël afwijzen van 9 januari 2010; Olmert’s plan voor vrede met de Palestijnen van 20 december 2009; Oud-premier Olmert: ‘Ik ging het verste in de vredesonderhandelingen’ van 9 oktober 2009; De onverzoenlijkheid van ‘gematigde’ Palestijnen. Saeb Erekat onthult de realiteit… in het Arabisch van 3 augustus 2009; Abbas over zijn ontmoeting met Obama: ‘Ik kan hier niks komen doen’ van 7 juni 2009; De hele wereld – behalve Palestijnen en Arabieren – wenst 2-statenoplossing voor het Arabisch-Israëlisch conflict van 21 mei 2009; 2-staten oplossing voor Israël en Palestina verder weg dan ooit van 2 maart 2009