De manipulaties van de Nederlandse media tijdens het Gazaconflict onthuld

Sander van Hoorn kreeg prijs voor Oneerlijkste Verslaggeving van het Gazaconflict

De rol die de media heeft gespeeld tijdens het verslaan van de Gazaoorlog tussen 27 december 2008 en 18 januari 2009, en vooral het impact dat die beeldvorming heeft gehad op de besluitvorming, staat opnieuw ter discussie. Zoals iedereen zich zal herinneren werd vanaf de eerste dag van het conflict de media door het Israëlische leger geweerd uit de oorlogszone. Geen enkele westerse journalist mocht de Gazastrook in.

Of die beslissing van Israël wel zo verstandig was, wie zal het zeggen? Neem de media mee in de conflictzone en dan? Je kan maar moeilijk journalisten bevelen om dat ene te filmen en het andere niet. Dat zou toch de zichtbare bevooroordeling van de reporter ter plaatse kunnen beïnvloeden? Ja toch? Maar misschien had een en ander wel positiever kunnen uitdraaien voor Israël? Al was het maar hoe de media ter plaatse had kunnen vaststellen dat ‘de’ volledige waarheid aan het licht komt uit àlle waarneembare feiten en niet uit wat ons enkel en alleen door de Palestijnen zélf werd aangereikt.

Feit is dat honderden journalisten die vanaf de eerste dag ter plaatse kwamen slechts van op afstand het conflict konden verslaan. Wat dan gedaan? “Improviseren maar” en “creatief worden”, want op het thuisfront verwachten ze wat van je, je wordt er immers dik voor betaald en een ploeg naar het M-O sturen kost algauw duizenden euro’s per dag. Een IDEE! : Palestijnse journalisten en TV-ploegen inhuren die dan in jouw plaats de berichten aanbrengen en zo is > P A L L Y W O O D < ontstaan. Met alle gevolgen van dien. Dagen- zelfs wekenlang werden we overspoeld met beelden en verslagen waarvan niemand wist of ze betrouwbaar waren, wie of wat en waar de bron was, de ene beelden weldra bloediger dan de andere. Het bloed droop bijna letterlijk dagelijks de huiskamer binnen via onze TV-schermen. Voor alle duidelijkheid: alleen Palestijns bloed, gefilmd en aangebracht door ‘objectieve’ Palestijnse Gazanen, door westerlingen betaald voor het ‘werk’ en dit alles onder de supervisie van  de regering van de terreurgroep Hamas die Gaza bestuurt. Wel ja, erger kon niet meer…

Ook onze eigenste openbare omroep de VRT deed een flinke duit in het zakje. Herinner je maar de berichtgeving van Midden-Oosten ‘specialist’ Rudy Vranckx die nagenoeg enkel uit het pro-Palestijnse vaatje tapte. Hij had ook niks anders, want mocht net zomin als andere westerse journalisten het oorlogsterrein niet in. Aldus gaat, wat België betreft, de prijs voor de Oneerlijkste Verslaggeving van het Gazaconflict naar… Rudy Vranckx. Niét de verslaggeving over de strijd van Israël tegen het terrorisme stond vooraan, maar enkel en alleen de strijd van Hamas (voor de gelegenheid omgedoopt naar de legendarische David) tegen de Joodse staat (de boosaardige reus Goliath) kwam in beeld, in alle kranten en op het dagelijkse TV- en radiojournaal. De uitkomst lag bij voorbaat vast, in een notendop samengevat: “Gaza was goéd, Israël was slècht.” Punt.

Achteraf, toen alles voorbij was en het IDF op 18 januari 2009 besloot om er maar mee op te houden – en ze in Israël toen al beseften dat ze de mediaoorlog hadden verloren – zal er veel van de oorspronkelijke berichtgeving moeten bijgeschaafd worden en in de meeste gevallen ronduit weerlegd worden. Die weerlegging – laat staan excuses voor verkeerde berichtgeving door internationale media – zal nooit volgen. Wat gezegd was, blijft gezegd. Of toch niet? Een bijzonder kritische NOS reportage van enkele dagen terug licht een tipje van de sluier. Yochanan Visser, Alg. Manager Israel Facts group brengt het schokkend verhaal.

Een goed voorbeeld hoe Pallywood tewerk gaat is te zien in het volgende videofragment:

Pallywood, what really happens in Palestine

De rol van NOS Journaal en andere media in Nederland bij het vormen van de publieke opinie

door Yochanan Visser

Maartje van Weegen, gekend NOS anker

Een onderwerp dat de laatste weken in het nieuws is in Nederland, is de rol van de media in het Arabisch Israëlische conflict. De PVV kende onlangs Sander van Hoorn de “Maartje van Weegen bokaal” toe voor de meest bevooroordeelde verslaggeving in 2009. Wim Kortenoeven, die als onderzoeker verbonden is aan het CIDI, publiceerde een rapport over de rol van de media in het Arabisch Israëlische conflict. Uit dat rapport komt sterk naar voren dat de media een de facto partij zijn in het conflict.

Sommigen, zoals ARD journalist Esther Shapira, gaan nog verder en zeggen dat de media een oorlog tegen Israel voeren die in feite- qua effecten- belangrijker is geworden, dan het militaire conflict. Kortenoeven die de auteur is van een van de beste boeken die ooit over het conflict geschreven zijn (De kern van de zaak) toont aan dat alle partijen in het conflict het nieuws over het conflict beïnvloeden.

De publieke opinie beïnvloedt de beslissingen van de politiek, en de opinie wordt gevormd door de media. Hij schrijft dat waarnemers (correspondenten YV) normaliter een marginale positie hebben in conflicten. Maar wanneer zij, al dan niet bewust, in staat blijken de tactische en/of strategische belangen van een der conflictpartijen te schaden, er geen sprake meer kan zijn van waarnemerschap. Dan worden zij de facto bondgenoot van een de partijen in het conflict.

Een NOS Journaal reportage op 29 december 2009 was zo’n voorbeeld waar Kortenoeven op doelt. NOS verslaggever Sander van Hoorn blikte met zijn ingehuurde Palestijnse cameraman Mahmoed Al Jahrami terug op de Gazaoorlog. Uit de reportage kwamen twee zaken duidelijk naar voren. Van Hoorn heeft een politieke visie op de partijen in het conflict en hij bewaart geen afstand tot een der partijen in het conflict. Hij doet daar overigens niet eens geheimzinnig over, getuige zijn uitlatingen in een EO reportage over de verslaggevers in de Gazaoorlog (de bewuste uitlatingen vindt u aan het eind van het programma.)

Van Hoorn zei in die reportage dat wanneer hij in Gaza had kunnen zijn tijdens de oorlog en het “fosforbombardement” op de VN school had kunnen verslaan, dat dan de Tweede Kamer anders had geoordeeld over de houding van minister Verhagen. Deze weigerde het woord disproportioneel in mond te nemen (m.a.w. er was dus geen fosfor “bombardement” op de VN school.) Van Hoorn huurde dus een Palestijnse cameraploeg in, maar het inhuren van Palestijnse cameraploegen is controversieel. Van Hoorn was zich daar goed van bewust, dat bleek uit een reportage uit het begin van de Gazaoorlog toen hij uitlegde waarom hij een Palestijnse cameraploeg had ingehuurd. Van Hoorn gebruikte de woorden “neiging tot toneelspel” toen hij de werkwijze van Palestijnse TV ploegen omschreef. Als we van Hoorn mochten geloven bestond zijn ploeg echter uit koele professionals.

Pallywood was er ook bij in het Shifa hospitaal

Deze beelden gingen de hele wereld rond…

Kritiek op deze opmerkingen van van Hoorn kwam onlangs ook uit pro Palestijnse hoek. Die gooide er zelfs een YouTube tegenaan om te “bewijzen” dat NOS reporter Sander van Hoorn een “agent” voor Israël zou zijn door zijn opmerking over toneelspel van Palestijnen. Beelden uit het Shifa ziekenhuis die slachtoffers van de oorlog vertoonden moesten bewijzen dat van Hoorn onder een hoedje speelt met Israël. Los van het demagogische gehalte van deze YouTube video, rijst de vraag wat echt en niet echt is en wat waar en niet waar is. Hieronder drie video’s die gaan over “Pallywood”, het toneelspel waar van Hoorn het over had. Een daarvan is een film die geschoten is in het zelfde Shifa ziekenhuis als waar de beelden van You Tube NOS Journaal video gechoten zijn. Uit het commentaar van een arts die de film beoordeelde bleek dat ook tijdens de Gazaoorlog in het Shifa ziekenhuis, beelden gemanipuleerd werden.

NOS is zich goed bewust van het manipulatieve karakter van het werk van Palestijnse TV ploegen. Tijdens een gesprek dat wij met de NOS Journaal redactie hadden over het rapport “NOS Journaal berichtgeving over de Gazaoorlog”, bleek men hypergevoelig voor kritiek op dit onderwerp. De reportage over de Palestijnse cameraman was echter een nieuw bewijs dat NOS niets leerde van de fouten die men eerder maakte. Sterker nog de reportage had alle ingrediënten van een nieuwe Pallywood productie, deze keer onder de regie van Sander van Hoorn. Het is te hopen dat het rapport van Wim Kortenoeven en de recente onthullingen over NOS journaal zullen leiden tot een openbaar debat over de rol van de Nederlandse media in de opinievorming over het Arabisch-Israëlische conflict.

Pallywood: David tegen Goliath

Bronnen: NOS 1: Israëlcorrespondenten kregen AIVD-advies: Blijf weg uit Gaza van 11 januari 2010; op brabosh.com: Waarom Israël elke militaire oorlog wint maar de propagandaoorlog verliest… van 28 oktober 2009; Oorlog in Gaza: Hoe Israël de mediaoorlog verloor van 23 maart 2009; Niks begrepen van het M-O conflict? Beschuldig dan niet Israël maar de media van 1 augustus 2009; Prijs voor Oneerlijkste Reporter van 2009: Donald Bostrom en de organenhandel van 5 januari 2010; Prijs voor de ‘Oneerlijkste Reporter van 2008’: Lauren Booth en haar ‘Boats for Free Gaza’ van 18 februari 2009; The Middle East and Terrorism Blog: Losing Israel door Bill Warner van 27 oktober 2009