20 jaar geleden: Syrië bombardeert Beiroet terug naar het Stenen Tijdperk

drybeiroet

Syrië valt Libanon aan (1989): “Syrië bombardeert Beiroet…. ” – … terug naar het Stenen Tijdperk.” – “En de wereld laat begaan?” – “Wij zijn getuigen van de geschiedenis!” – “Yup” – “Het schot dat in de hele wereld niet werd gehoord.”

Dry Bones maakte deze cartoon op 17 augustus 1989. Deze maand is het twintig jaar geleden dat de Syrische artillerie Beiroet plat bombardeerde en de wereld de andere kant opkeek. Als Israël er in betrokken is, gaan de kreten van verontwaardiging gewoonlijk in sneltreinvaart de wereld rond. Maar dat was hier dus niet het geval. Het was nochtans historisch gezien een erg belangrijk incident dat aan de basis ligt van veel ellende die er later op zal volgen, met de 2 oorlogen tegen Irak en in Afghanistan als trieste voorbeelden. Wie ooit het Midden-Oosten conflict wil oplossen, zal eindelijk eens moeten ophouden om steeds naar Israël met de vinger te wijzen. Het conflict zit heel wat dieper dan dat.

Beiroet leek spoedig leek spoedig op een spookstad wanneer duizenden burgers de hoofdstad ontvluchtten op zoek naar veiliger oorden. Dry Bones gebruikt hier terecht de uitdrukking “The shot heard round the world” (Het schot dat in de hele wereld werd gehoord). Hij verwijst hier naar belangrijke conflicten in de wereldgeschiedenis die allemaal begon met een schot uit een pistool zoals bijvoorbeeld het schot dat Aartshertog Franz Ferdinand vermoordde en het begin van de Eerste Wereldoorlog inluidde. Echter, dit ‘schot’ werd door niemand (in het Westen) gehoord…

Beiroet in 1989 na de bombardementen en artillerievuur van Syrië. De wereld keek toe en... zweeg
Beiroet in 1989 na de bombardementen en artillerievuur door Syrië. De hele wereldopinie keek snel de andere kant op want... er waren namelijk geen Joden ofte Israëli's bij betrokken: 'Het schot dat niemand heeft gehoord...'

De Syrisch-Libanese oorlog van 1989

Generaal Michel Aoun, thans parlementslid in Libanon
Generaal Michel Aoun, thans parlementslid in Libanon

Het Syrisch-Libanees conflict in vogelvlucht. In augustus 1989 brak opnieuw het geweld in alle hevigheid uit in de Libanese hoofdstad Beiroet tussen enerzijds christelijke maronnieten onder Generaal Michel Aoun en moslimmilities. Syrische bommenwerpers van Russische makelij bombardeerden Beiroet terug naar het Stenen Tijdperk.

De milities van Generaal Aoun werd door Irak bevoorraad met wapens, dat na de acht jaar durende oorlog met Iran (Iran-Irak oorlog 1980-1988) op zoek was naar vergelding jegens Syrië dat toen Iran steunde tegen Irak alsmede het feit dat Syrië aan Irak weigerde een oliepijplijn te laten leggen doorheen Syrisch grondgebied naar de Middellandse Zee omwille van de blokkade van de Perzische Golf.

Irak en Syrië zijn al erg lang rivalen en strijden al decennialang om de controle over de regio. Libanese moslims worden bevoorraad en bewapend door Syrië en de sjiitische Hezbollah factie (‘De Partij van God’) werd (en wordt nog steeds) bewapend en getraind door Iran.

Beiroet 1989: burgers vluchten masaal uit de stad
Beiroet 1989: burgers vluchten masaal uit de stad

Irak kreeg de steun mee van Jordanië en Egypte (op lagere echelons) aan de kant van de christenen. Irak en Syrië gebruikten in hun onderlinge strijd de milities op het terrein als proxies, de zogenaamde proxie-oorlog die tot op vandaag verder loopt. In augustus 1989 begon Beiroet stilaan op een spookstad te lijken wanneer duizenden strijders en burgers het opgaven en het land ontvluchtten over zee naar Cyprus.

Op 22 september 1989 kwam er een voorlopig einde aan de gevechten nadat Generaal Aoun een wapenbestand accepteerde van de Arabische Liga (bestand dat moslims en Syriërs al eerder waren overeengekomen). Sinds het begin van de Syrisch-Libanese oorlog in maart van dat jaar toen Generaal Aoun de oorlog had verklaard aan Syrië, waren 835 mensen omgekomen, meer dan 4000 werden gewond en meer dan tweederde van de 1,5 miljoen bevolking van Beiroet waren de stad ontvlucht.