Spanje rouwt om Vicente Ferrer, die miljoenen armen in Indië hielp

henry113Als er één ding is waarover we het allemaal eens over kunnen zijn is: ooit gaan we dood. Kijk rondom je heen, binnen 100 jaar is iedereen die je nu ziet of hoort er niet meer bij. De formule voor een lang leven bestaat niet. Henry Allingham — één van de twee Britse veteranen van de Eerste Wereldoorlog die nog in leven zijn – werd op 20 juni 2009 de oudste man van de wereld. Allingham vierde op 6 juni j.l. zijn 113de verjaardag en volgde daarmee de Japanner Tomoji Tanabe op die in zijn slaap overleed in de leeftijd van eveneens 113 jaar. De ‘formule’ voor een lang leven volgens Allingham: “cigarettes, whisky and wild, wild women” (sigaretten, whisky en wilde, wilde vrouwen).

Zelf ben ik halfweg de leeftijd van Allingham en ben in mijn leven – in het bijzonder de laatste jaren – verschillende keren door het oog van de naald gekropen. Het meeste deel ervan had ik niet eens zelf in de hand, maar lag in de handen van anderen. Ik heb geen formule voor een lang leven. Het is enkel door het toeval en af en toe met de hulp van anderen, dat ik er nog ben. Ik ben er noch gelukkig noch rouwig om. Het leven leidt zichzelf wel. Tussen veel hoogtepunten en helaas ook veel dieptepunten.

De laatste weken zijn nogal wat voormalige idolen van me van het aardse toneel verdwenen: zangeres en presentatrice Yasmine (Hilde Rens), King of Pop Michael Jackson, schipper Nand Buyl, Farrah Fawcett van Charlie’s Angels, socialistisch boegbeeld Karel Van Miert… Een week geleden was ik nog op de begrafenis van een collega van mijn werk. Tom B. was amper 29 jaar oud en heeft zich op 15 juni j.l. haast eenzelfde wijze als Yasmine gezelfmoord: verhangen, met als variant via een elektriciteitsdraad aan een deur. Verhanging schijnt een snelle dood te zijn. Het eeuwige leven zou daarna komen… zeggen religieuzen. Ik weet het niet. Ik heb nog nooit iemand ontmoet die zichtbaar en tastbaar terug op deze wereld is weergekomen. Dus zal dat ook wel weer een fabeltje zijn. Dag Tom B., tot nooit meer.

JackLondon02Sinds ik als knaap ooit het boek De Zeewolf (Sea-Wolf) uit 1904 van Jack London (afb. links in 1900) heb gelezen, is mijn mening over leven en dood al veertig jaar ongewijzigd gebleven: de mens als een klomp gist, eens uitgegist hebben we het wel gehad. Ouder worden is niet altijd leuk. In feite neem je haast voortdurend afscheid van nabestaanden en bekenden uit je omgeving, dichtbij of verder weg, die het om de een of andere reden niet meer hebben gehaald. Ik kan de doden haast niet meer tellen waar ik op de een of andere wijze een meer of minder intieme band mee heb gehad. Eén ding is zeker: wennen doet het nooit. Als er iemand van je gekenden of geliefden sterft, sterf je altijd zelf ook een beetje mee tot…  je zelf aan de beurt bent en het doek definitief valt.

Het leven is relatief. Wat laten we na? Welk en wiens leven was belangrijker dan dat van de ander? Het is gemakkelijk gezegd: elk leven is er één dat vast de moeite waard was. Voor velen is het leven het hoogste goed: het leven is heilig, zeggen de religieuzen. Persoonlijk heb ik het meeste respect voor zij die alles hebben gedaan om anderen een menswaardig leven te geven. Een oude Hebreeuwse spreuk klinkt als volgt: wie het leven redt van één mens, redt een gans volk. Op dit ogenblik kreperen meer dan 1 miljard mensen op deze aardbol van de honger. Wat dan te denken van Vicente Ferrer, die op 19 juni 2009 overleed en haast door niemand gekend is? Tot mijn grote schaamte had ik tot deze ochtend nooit over hem gehoord. Vandaar mijn hommage aan de man die niemand kent maar miljoenen mensen het leven heeft gered en ontelbaren een menswaardig leven heeft geschonken.

Bij de dood van een héél goed mens

Door EDWIN WINKELS

vicenteVicente Ferrer werd geboren in Barcelona (Spanje) op 9 april 1920 en overleed op 19 juni 2009, 89 jaar oud. In Nederland en België zal niemand hem kennen. In Spanje is hij een fenomeen. En in Anantapur, één van de armste streken van Indië, is hij een soort god, zonder dat hij zelf voor god speelde. Een bescheiden man, een goed mens, één die slechts leefde voor de armen. En ongelooflijk veel voor hen heeft gedaan. ,,Over armoede moet je niet praten, je moet het uitroeien,” was zijn filosofie.

En hij deed dat, tussen de allerarmsten, 56 jaar lang. In 1953 vertrok de in Barcelona geboren jezuïet voor het eerst naar India. Hij sloofde zich zo uit voor de armen, dat de plaatselijke autoriteiten hem bedreigend begonnen te vinden en hem in 1968 het land uitzetten. Toen bemoeide Indira Gandhi zich ermee. ,,Meneer Ferrer is slechts op een korte vakantie; hij zal terugkeren,” was haar bevel.

In 1969 vestigde de Catalaan zich in Anantapur, waar hij zich terugtrok uit de jezuïeten-orde en het project Rural Development Trust opstartte. Hij liet scholen, hospitaals en huizen bouwen voor de mensen uit 300 verschillende dorpen, contracteerde onderwijzers en artsen. Vanaf 1996, toen in Spanje de Stichting Vicente Ferrer werd opgericht, kwam al zijn werk in een enorme stroomversnelling. In 2007 kreeg de stichting 39,8 miljoen van zijn 135.000 leden en het bedrijfsleven binnen; vrijwel al dat geld ging direct naar de projecten voor de behoeftigen in Anantapur, waar rond het complex van de oude weldoener een nieuwe wereld ontstond.

Tot zijn dood had Ferrer er 26.000 woningen, 1.696 scholen, drie ziekenhuizen en 16 gezondheidscentra laten bouwen. Bijna 2,5 miljoen mensen werden door hem geholpen. Zijn vrouw, de Engelse journaliste Anne Perry, en zijn zoon Moncho, geboren in Indië, zullen het project voortzetten, samen met de Indiase directeuren die zij zelf hebben opgeleid. ,,Vicente is niet vertrokken, hij zal nu meer aanwezig zijn dan ooit,” schreef zijn weduwe vandaag. Ferrer zelf, die twee maanden geleden door een hersenbloeding werd getroffen, was klaar voor de dood in Anantapur, dat in de lokale taal ‘de oneindige stad’ betekent.

Bronnen: AD De Wereld: Bij de dood van een héél goed mens door Edwin Winkels van 19 juni 2009; Website van de stichting: Fundacion Vicente Ferrer; The Times: British veteran Henry Allingham becomes world’s oldest man van 20 juni 2009