Barack Obama’s speech in Kaïro aan de moslimwereld: ‘We’re sorry!’

Een Egyptische man koopt een souvenir waarop staat te lezen: 'Obama de nieuwe Toetankamon van de wereld'
Een Egyptische man koopt een souvenir waarop staat te lezen: 'Obama de nieuwe Toetankamon van de wereld'

Barack Obama’s toespraak in Caïro (zie hier videobeelden) is een van de meest bizarre redevoeringen die ooit werden gehouden door een Amerikaanse president. Geen toelichting over het buitenlands beleid, maar veeleer iets dat door Obama zélf was uitgevonden en dat meer weg had van een internationale campagne toespraak, alsof zijn belangrijkste doel was het ronselen van stemmen voor de volgende Egyptische parlementsverkiezingen. Die benadering omschreef de fundamentele thema’s van Obama als volgt: de Islam is geweldig. Amerika is goed. Het spijt ons. Wees gematigd (niet dat je dat voorheen ook niet altijd was). Laten we vrienden zijn.

amerikislamHier volgde Obama het gezegde dat, wanneer je wilt dat iemand je graag ziet, tracht het dan in bijna alles eens te zijn met wat hij zegt. Obama heeft ook, zij het dan op enkele kleine verschillen na, de toespraak gedaan die evengoed door een leider van een moslimland in de Derde Wereld had kunnen worden gegeven, door op voorhand en haast verontschuldigend te beweren, dat Amerika tenslotte toch ook een groot islamitisch land is.

Uiteraard heeft zijn toespraak een geweldig – zij het slechts tijdelijk – effect, gecombineerd met haar contraproductief strategisch impact. Het zal zijn populariteit nog doen toenemen. Het zal Amerika wat minder populair maken. Maar het effect ervan op het Midden-Oosten en de Amerikaanse belangen is een totaal andere zaak.

Het eerste probleem is dat Obama veel dingen zegt die feitelijk volkomen onjuist zijn en zelfs belachelijk klinken. Hele bladzijden zouden nodig zijn om al deze onjuistheden te weerleggen. [Obama verklaarde eerder dat “if you actually took the number of Muslims Americans, we’d be one of the largest Muslim countries in the world“, maar dat is pertinent onjuist. In de VS wonen naar schatting tussen 1,8 en 3 miljoen moslims op een totaal van 310 miljoen Amerikanen, in feite nauwelijks 0,6 procent van de bevolking, waarmee het niet eens in de top-50 van de islamitische landen raakt; brabosh] Een interessante vraag is of Obama nu bewust gelogen heeft dan wel of hij het allemaal werkelijk meende. Ik verkies dat hij heeft gelogen want als hij inderdaad zo onwetend is, dan zit Amerika en de wereld in zeer diepe problemen.

Als hij werkelijk meent dat de sociale rol van de islam zo perfect is, radicale islamieten slechts een kleine minderheid vormen, de Palestijnen enorm hebben geleden buiten hun schuld, enzovoort, dan leeft hij in een fantasie wereld. Helaas doen wij dat niet. De botsing tussen droom en werkelijkheid zal verschrikkelijk zijn.

President Barack Obama bezoekt de Sultan Hassan Moskee in Caïro, Egypte, 4 juni 2009 (foto: Larry Downing/Reuters)
President Barack Obama bezoekt de Sultan Hassan Moskee in Caïro, Egypte, 4 juni 2009 (foto: Larry Downing/Reuters)

Het tweede probleem is dat de toespraak onnodig extreem eenzijdig was. Obama stelde het Westen voor als de schuldige partij. Ondanks een korte verwijzing naar de aanslag van 11 september – die hij zelfs wist te presenteren als een Amerikaanse wandaad gevolgd door een onterechte afkeer voor de islam: gaf hij geen enkel voorbeeld van islamitische of moslim verantwoordelijkheid van gelijk wat er ook maar ooit is misgelopen in de wereld.

Obama kon gemakkelijk dezelfde standpunten op een meer evenwichtige manier hebben voorgesteld: Jij hebt ons dingen aangedaan, wij hebben jullie dingen aangedaan. En na dat te hebben vastgesteld, zeg ik je dat ik je respecteer en laat me nu je vertellen wat de Amerikanen voelen en wat er moet gedaan worden.

Maar dat is helemaal niet hoe hij verkoos het te doen. Zo bang was Obama om te kwetsen – en dus niet het ten allen prijze maximaliseren van zijn populariteit met deze missie – maakte hij het politieke equivalent van het scoren in eigen doel. President Bill Clinton zei: “Ik voel uw pijn.” Obama verklaarde in feite: “Wij zijn uw pijn.”

Dus als moslims altijd de onschuldige slachtoffers zijn, is het dan niet juist wat Osama bin Laden en anderen zeggen dat al het geweld en het terrorisme tot op heden slechts een “defensieve Jihad” is tegen externe agressie en dat die gerechtvaardigd is? Waarom zou er dan iets moeten veranderen omdat Obama zegt dat hij dit heeft “toegelaten” en nu vraagt om opnieuw met een propere lei te beginnen?

Toen hij voorbeelden van onderdrukking aanhaalde, vermeldde Obama enkel Bosnië (waar hij het niet eens had over de Amerikaanse rol in het helpen van moslims), samen met Israël, en ook het moslimgeweld tegen moslims in Darfoer. Hij maakte geen melding van het terroristische geweld en mishandelingen van niet-moslims door moslims in Indonesië, Thailand, de Filippijnen, Pakistan, India, Irak, Soedan, de Gazastrook, tegen Israël, Europa en al evenmin in Egypte zélf.

apologizeDit is het waarmerk van het soort denken dat het hedendaagse westerse denken erg domineert, uitgebreid met iets dat alleen werkt in hun eigen samenlevingen – waar zelfkritiek, verontschuldiging en eenzijdige concessies, werkelijk kunnen overgaan in vergevingsgezindheid en compromittering – en dat net op die plaatsen waar het niét werkt.

Wanneer je in het Midden-Oosten zegt dat je schuldig bent, betekent dat voor de andere zijde dat hun zaak de juiste is en dat zij recht hebben op alles wat ze willen. Wanneer je je verontschuldigingen aanbiedt, wordt dat gezien als een teken van zwakheid. Zeker, sommige relatief verwesterde stedelijke liberalen zullen Obama op de juiste manier hebben begrepen, maar ik betwijfel of radicale staten en politieke machten, alsmede de massa’s, dat ook zullen doen.

Het belangrijkste ingrediënt in de toespraak van Obama was vleierij. Er is een bumper sticker die zegt: Geen excuses. Uw vrienden hoeven het niet te horen en uw vijanden kan het niks schelen.

President Barack Obama op 4 juni op de Universiteit van Kaïro
President Barack Obama op 4 juni 2009 aan de Universiteit van Kaïro: 'We're sorry'

Obama’s situatie kan worden omschreven als: niet door het stof kruipen. Je vrienden zouden zich een bult schrikken en het overtuigt je vijanden ervan dat je ze nog heel wat schuldig bent.

Als gevolg daarvan krijgt zullen ze in het algemeen in de regio zeggen: “Zie je wel. We hadden de hele tijd gelijk. Obama heeft het zelf toegegeven!” Terwijl de extremistische radicalen zullen zeggen: “We hebben gewonnen! Amerika capituleert!”

Maar als het er voor Obama op aan komt, en daar heeft het toch de schijn van weg, om de populairste politieker in die regio te worden – en niet te vergeten bij de Amerikaanse bondgenoten – zal hij nog veel meer zaken moeten opgeven als hij die twijfelachtige eer wil verdienen.

Ten derde: Obama ondermijnt de bestaande staten. Het is waar en dat pleit voor Obama, dat hij heeft gesproken over hervormingen, democratie en gelijke rechten voor vrouwen. Maar in zijn toespraak suggereert hij dat de Islam een opwaardering voor de democratie betekent. Als de Islam zo perfect is en zoveel heeft bijgedragen aan de wereld – uitgezonderd dan een kleine minderheid van extremisten – waarom zou die dan niet regeren? Sinds algemeen wordt aangenomen dat de extremisten zich bij al-Qaeda bevinden, zullen de Egyptische parlementariërs van de Moslim Broederschap die zich tussen het publiek bevonden, heel wat gehoord hebben om voor te applaudiseren.

Hoe zal dit verder overkomen bij de machthebbers die Obama wil als bondgenoten?

Ten slotte speelde Obama in op het stereotiepe beeld dat Israël de centrale politieke kwestie is in de regio. Anderen zijn natuurlijk blij met het opvoeren van de gedoodverfde zondebok. Een krantenkop van Associated Press leest: “Het succes van Obama hangt af van Israël.” Het lijkt wel alsof de hele moslimwereld gewoon staat te wachten tot Israël zal stoppen met het bouwen van jaarlijks enkele duizenden appartementen, alvorens ze kan beslissen dat Amerika groot is, dat hervormingen nodig zijn en dat gematigdheid verstandig is.

Obama spreekt tot de moslimwereld...
Obama spreekt tot de moslimwereld...

Obama’s uitspraken waren zorgvuldig opgesteld. Hij riep de Palestijnen op om te stoppen met geweld, uitte zijn waardering voor hun competentie op het gebied van besturen, dat ze de twee-staten-oplossing moeten accepteren en in vrede moeten leven naast Israël. Hamas werd opgeroepen zich te matigen. Toch leek hij in geen enkel opzicht de Palestijnen warm te maken in een spoedig vooruitzicht van een eigen staat. Zijn administratie zou misschien wel op deze wijze kunnen denken, maar hij maakte dat niet duidelijk.

MuslimObamaMidden-Oosten experts zullen dit aspect niet opmerken – wat één van de oorzaken was waarom zij de toespraak bejubelden – precies op de manier zoals de beleidsmakers in Washington het hadden bedoeld. Aangezien de Verenigde Staten bij hen nu meer geloofwaardigheid krijgen, is dat omdat ze hopen dat dit Israël zal dwingen om toe te geven zonder dat ze daar zelf veel voor moeten doen. Wanneer dit niet zal gebeuren, zal de woede toenemen, versterkt door het feit dat de president ‘gezegd’ heeft dat de Palestijnen in hun recht zijn en meteen hun eigen staat zouden krijgen.

Alles wat de specifieke behoeften en verlangens van Israël aanbelangt, zoals een einde te maken aan haatcampagne, veiligheid voor Israël, het terrorisme stoppen en de hervestiging van vluchtelingen in Palestina, kwamen helemaal niet ter sprake. Hoewel Israël uitdrukkelijk werd gezegd dat het eerdere afspraken over de bouw van nederzettingen kwestie had geschonden -een bewering die helemaal geen steek houdt – is er geen enkele aanwijzing dat de Palestijnen hier ook maar iets aan hadden gedaan.

Ik kan het beeld maar niet van me afzetten van het imago van Obama als dat van die nieuwe jongen op school, net verhuisd naar de wijk, bevreesd voor pestkoppen en die om zich bemind te maken zelfs bereid is om het geld bestemd voor zijn middagmaal weg te geven.

In [de film] ‘Citizen Kane’ komt een beroemde zin voor wanneer een van de karakters zegt dat het heel gemakkelijk is om veel geld te verdienen… als het enige wat je wilt is om veel geld verdienen. Het is ook erg gemakkelijk populair te worden, als dat je enige streefdoel is.

Een Amerikaanse president moet meer doen, heel veel meer.

Bronnen: The Rubin Report: Speaking flattery to power door Barry Rubin van 5 juni 2009, vrij vertaald en bewerkt door Brabosh; The Guardian: Barack Obama’s Cairo speech: Live van 4 juni 2009; De Standaard: Applaus voor een historische speech door Evita Neefs van 5 juni 2009; Ynet News: PA source: Obama to put pressure on Israel van 5 juni 2009

12 gedachtes over “Barack Obama’s speech in Kaïro aan de moslimwereld: ‘We’re sorry!’

  1. Wat een onzin. Volgens mij heeft u de speech niet begrepen. Of bent u voor oorlog en discriminatie en tegen vrede, wederzijds respect en samenwerking, dat u dit schrijft.

    Obama streeft juist naar vrede en goede internationale contacten.
    Hij staat boven het onderdrukken en manipuleren van mensen. Maar gebruikt in plaats daarvan zijn macht om mensen samen te brengen, vrede te stichten en samen te werken.
    Wat hij zegt hadden de vorige presidenten al lang moeten zeggen.
    Een paar punten uit zijn speech:
    – We moeten de goede weg zoeken, niet alleen de makkelijke.
    – We hebben goede contacten met Israel maar zullen de Palestijnse niet de rug toekeren.
    – Ik zal vechten tegen slechte stereotypen van de islam (bijv. Taliban)
    – We moeten streven naar een wereld waar geen één land nucleaire wapens mag hebben (niet alleen naar anderen wijzen)
    – het is makkelijker een oorlog te beginnen dan die te eindigen.
    – Het is makkelijker om anderen de schuld te geven dan kritisch naar jezelf te kijken.
    – We moeten niet alleen naar de verschillen kijken maar juist naar de overeenkomsten.
    – We moeten naar de toekomst kijken voor onze kinderen.

    De boodschap is dus juist: a new beginning! (van vrede en samenwerking)
    I.p.v. de negatieve en zwakke: We’re sorry! Die u hier suggereert.

    Like

  2. Hoe is het mogelijk om hier zo belachelijk negatief te reageren.
    Wat Obama zegt kan bruggen bouwen ook wat hij zopas gezegd heeft in buchenwald samen met de al even vredelievende boodschap van Elie Wiesel
    Het is niet met hard op tafel te kloppen en harde taal te gebruiken dat je ook gelijk hebt

    Like

  3. @Leo van Egmond
    De opsomming die je geeft van al die nietszeggende uitspraken van Obama tijdens die speech in Kaïro, illustreren perfect wat in deze opinietekst van Barry Rubin wordt gezegd. Dat dan ook nog eens kapittelen als een ‘historische toespraak’ die de wereld gaat veranderen (zoals vele media blokletteren), doet me vermoeden dat het internationale IQ ongeveer gedaald is tot het niveau van een Neanderthaler. Zelfs een kind van zes had al deze nonsens in enkele tellen bij elkaar kunnen verzinnen.

    Like

  4. @André de Meyer
    Obama mag wat mij betreft zoveel bruggen bouwen als hij wenst, en ik kan dat alleen maar toejuichen. Alleen mag dat niet ten koste gaan van de veiligheid en het welzijn van de burgers van de Israëlische staat. Zoals in andere artikelen op deze blog reeds overduidelijk werd aangetoond, is er haast geen enkele moslim-arabier in het Midden-Oosten te vinden voor de 2-statenoplossing, tenzij die tegelijk ook de vernietiging van de Israëlische staat inhoudt. Obama kan de leiders van het M-O en de Palestijnen wel beloven dat die 2-statenoplossing in het verschiet ligt, maar dan zal hij Israël toch harde garanties moeten bieden dat die ‘oplossing’ ook wel degelijk leidt tot vrede in het M-O en simultaan de veiligheid van de Joden van Israël wordt gewaarborgd. Tot nog toe is daar op het terrein geen gram van te merken. Wat mij betreft is het enige wat op dit ogenblik realistisch is: de 57-statenoplossing van de Jordaanse koning Abdallah II, waarin de 57 landen van de Arabische Liga PLUS Iran, na 61 jaar oorlogsretoriek en gevoerde aanvalsoorlogen, eindelijk de soevereiniteit en het bestaansrecht van Israël zullen erkennen. Als dat geen mooie start zou zijn van hernieuwde vredesonderhandelingen in het M-O, dan weet ik het ook niet meer.

    Like

  5. idd brabosh eerst die erkenning,dan heb je al een basis fragiel zeker en vast ,maar tis een begin, erkenning israel,dan kunnen we beginnen praten,ik ben zeker niet tegen palestijnse staat, maar zo een staat mag de veiligheid van Israel niet in het gedrang brengen,maar laat ons beginnen met die erkenning,met beetje geluk en wat vertrouwen komt er mss wel iets uit de lucht vallen,maar of Obama de bruggenbouwer is???? wait and see

    Like

  6. Deze meneer, geboren in Kenia? moet met zijn vingers van het Land en Volk afblijven!
    Zijn bedoelingen zijn duidelijk (de bedoeling(en) van de VM ers)
    Er is al een Arab/pal staat; Jordanië.
    Die ook al een groot deel v/h Originele Israë inneemt.
    Ovrigens: Een volkstelling door de toenmalig Britse Mandaat-regering; gaf aan dat zo’n 90% v/d niet Joodse bevolking, afkomstig was uit zo’n 40 muslim-landen.
    Dezen zijn gekomen na oproepen van de oom van Y (A)rafat al (H)usseini. De illustere hr. (A)min Al (H)usseini.Tevens mede oprichter v/d Muslim Brothethood.
    Samen met Hasan al Bana.Grootvader van Tariq Ram a Dan.
    Als Obama deze luitjes v/e veer voorziet,geeft dat aan dat hij GEEN vrede voor Israël wenst; maar de vernietiging van dit volk.
    Dus wie/wat is/zijn eigenlijk “palestijnen”.

    Like

  7. Jongens,
    Wat een moeilijke oplossingen allemaal. Wie heeft nou zin om hier naar te luisteren?!
    De fout die jullie maken is die heel veel mensen en ook vooral regeringsleiders maken: onduidelijke boodschap, geen duidelijk standpunt, onuitvoerbare plannen, kortom het kweken van onbegrip.

    Je ziet het al in het klein in Europa: overal waar tegen een beter en sterker europa is gestemd, stemmen de mensen eigenlijk tegen hun eigen regering, omdat ze die niet meer vertrouwen, omdat deze te onduidelijk zijn en het nu met die crisis natuurlijk ook niet makkelijk hebben.
    Hierdoor krijg je dat mensen op extreem rechtse partijen gaan stemmen, zoals de PVV. Die de slechtste plannen hebben maar wel de duidelijkste boodschap die te begrijpen is en waar mensen achter kunnen gaan staan.

    En nee je moet de mensen niet dom houden en dat is ook niet de bedoeling. Want als je er echt meer van wil weten is dit allemaal te vinden (interviews, kranten, internet enz.). Maar 80 procent van de mensen is niet geïnteresseerd in de werkelijke plannen en willen (of kunnen) alleen voor of tegen zijn.

    Het begint allemaal bij het communiceren!
    Obama communiceert nu naar de hele wereld en ook vooral naar Arabische landen. Dat hij voor mensenrechten, vrede en vooral ook samenwerking staat. Je moet niet gelijk al je plannen op tafel leggen, de helft van de mensen snapt ze niet, je kweekt onbegrip, de andere helft is er tegen en zo valt het plan uiteindelijk nooit uit te voeren.
    Het eerste wat je moet doen is iedereen aan één kant krijgen (zover dit mogelijk is), de haat weghalen, goed laten zien waar je voor staat. Vanuit daar is het dan veel makkelijk om vertrouwen te winnen, mensen achter je te krijgen, plannen echt door te voeren enz. enz.
    Zonder deze fundering zijn grote plannen (door die verdeeldheid en te grote tegenstand) nooit succesvol uit te voeren.

    Obama is bezig met die fundering. Hij begint niet bij het slot wat jullie allemaal zo goed uitgedacht hebben. Dat slot is niet uit te voeren als je teveel onenigheid, haat, enz. hebt.

    Obama stopt met de weg van zinloos geweld en onderdrukking (wat alle machthebbers doen) wat al jaren bezig is en werkelijk nul oplossingen uit zijn gekomen.
    En hij begint zijn presidentschap hoe een bestuurder van een wereldmacht dat moet doen.

    En ik wens hem succes.

    PS: als hij flopt, doe ik een attje desinteresse.

    Like

Reacties zijn gesloten.