Interview met Richard Dawkins over religie en andere sprookjes voor volwassenen

atheis1

Op deze middag wordt het Nieuwe Atheïsme uitgelegd en toegelicht. De activiteit loopt van 13u30 tot 17u30 en vindt plaats in de Aula in Academiegebouw, Domplein 21 te Utrecht. Toegang is 20 euro (studenten 10 euro).

Meer info op http://www.atheismecampagne.nl/


dawkinsEen fragment uit het interview met Richard Dawkins door Dirk Draulans, dat verscheen in Knack nr. 19 van 6 mei 2009 en opnieuw opgenomen werd door Liberales als De wens om de wereld te redden, is heel anti-evolutionair van 29 mei 2009. Op 29 april 2009 kreeg Richard Dawkins, die verbonden is aan de Universiteit van Oxford, in dit Darwin-jaar een eredoctoraat uitgereikt door de faculteit Wetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Dit interview werd hem toen afgenomen door Dirk Draulans.

De Britse bioloog Richard Dawkins begon zijn professionele loopbaan met wetenschappelijk onderzoek naar de pikorde van kippen, onder de vleugels van Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen aan de gerenommeerde universiteit van Oxford. Ten tijde van Charles Darwin werd de evolutietheorie vooral verdedigd door Thomas Huxley, op zéér assertieve wijze, waardoor de man de bijnaam ‘Darwins bulldog’ kreeg. Naar analogie daarmee wordt Dawkins soms als ‘Darwins pitbull’ omschreven.

Van de keiharde manier waarop hij in zijn laatste bestseller, The God Delusion (vertaald als God als Misvatting), afrekent met godsdienst en gelovigen, schrok zelfs een aantal van zijn volgelingen. Het zal Dawkins worst wezen. Van het boek zijn ondertussen anderhalf miljoen exemplaren verkocht, en hij doet de controverse erover af als een ‘stormpje’.

Veel mensen geloven in sprookjes en bovennatuurlijke verschijnselen. Is dat te verklaren?

Richard Dawkins: Ik weet het niet. Ik weet niet zeker of wij een natuurlijke neiging hebben om in zulke zaken te geloven, dan wel dat we ze aangeleerd krijgen door onze ouders en andere mensen in onze omgeving, door onze cultuur dus. We lezen sprookjes voor aan onze kinderen, waarin we vertellen dat een kikker een prins wordt als je hem kust. Ik weet nog altijd niet of dat goed of slecht is. Het zou kunnen dat je zo de ontwikkeling van een kritische ingesteldheid van kinderen remt, en dat zou erg zijn, maar sprookjes kunnen ook gewoon leuk zijn, en ik zou niet graag het plezier van de mensen bederven.

U hebt in ‘The God Delusion’ onwaarschijnlijk hard uitgehaald naar godsdienst en gelovigen. Was het echt nodig om zo zwaar uit de hoek te komen?

Richard Dawkins: Het is toch godgeklaagd dat zoveel mensen zo klakkeloos geloven in het bestaan van een opperwezen, als er geen enkel gegeven is dat het bestaan van zo’n wezen bewijst?

Toch is geloof bijna universeel verspreid.

Richard Dawkins: Inderdaad, je vindt het bijna overal in een of andere vorm. Maar ik heb sterk het gevoel dat op zijn minst bij ons steeds meer mensen het beu zijn om voortdurend, en vanaf het begin, geïntimideerd te worden met religieuze argumenten. Als je in de Verenigde Staten carrière wilt maken, moet je godsdienstig zijn, of je loopbaan wordt gefnuikt.

Zelfs verstandige mensen kunnen geloven.

Richard Dawkins: Kun je echt verstandig zijn als je blind gelooft in het bestaan van een mysterieus wezen waar je nooit iets van ziet? Als je gelooft dat er iemand was die water in wijn veranderde, kun je mijns inziens niet echt intelligent zijn.

Als godsdienst een probleem is, zou de natuur het dan niet wegselecteren?

Richard Dawkins: Niet noodzakelijk. Het kan biologisch voordelig zijn te geloven in iets dat niet bestaat, hoewel ik er niet van overtuigd ben dat dat ook voor godsdienst geldt. Godsdienst kan een psychologisch gevolg zijn van een voorbestemdheid tot gehoorzamen aan een soort autoriteit, zoals ouders of leiders. Wat niet wil zeggen dat het geen fundamenteel voordeel op zichzelf kan hebben.

U aanvaardt dat godsdienst een voordeel kan hebben?

Richard Dawkins: Het is mogelijk, maar dat verantwoordt niet dat godsdienst in eender welke vorm gepresenteerd wordt als alternatief voor de evolutietheorie. Ik vind het een schande dat in vele scholen godsdienst wordt onderwezen aan jonge kinderen, die nog openstaan voor alles wat ze te horen krijgen, zonder dat er over evolutiebiologie wordt gepraat. Godsdienst is dikwijls vooral een kwestie van indoctrinatie van kinderen. Ik hoorde zelf pas op mijn vijftiende over evolutie, en gelukkig was ik kritisch genoeg om meteen te beseffen dat alles wat ik tot dan toe over het ontstaan van de wereld en het leven vernomen had, onzin was.

Zou een wereld met alleen ongelovigen of atheïsten een betere wereld zijn?

Richard Dawkins: De wereld zou in ieder geval een stuk beter zijn als mensen genoeg kritische geest zouden hebben, genoeg gezond scepticisme, om niet zomaar alles wat ze horen voor waar te aanvaarden, als ze zich niet zomaar zouden overgeven aan geloof, godsdienst of traditie en alleen iets aanvaarden als er aanwijsbare bewijzen voor zijn. Wat ik met mijn boek vooral heb willen bereiken, is dat mensen in alle omstandigheden kritisch zouden nadenken en niet klakkeloos aanvaarden wat ze ingelepeld krijgen. Kinderen moeten leren alles ter discussie te stellen, en niet zomaar te geloven wat autoriteiten hen voorschotelen.

Waarom hebben wij het zo graag logisch?

Richard Dawkins: Omdat het volgen van logische redeneringen een excellent systeem blijkt om tot goede beslissingen te komen. Als je je ideeën op logica en redeneren steunt, ben je geneigd bruikbare antwoorden op je vragen te krijgen.

De Ark van Noah (hoe het werkelijk is afgelopen..)

dino

Bronnen: Interview met Richard Dawkins door Dirk Draulans, dat verscheen in Knack nr. 19 van 6 mei 2009; Liberales: De wens om de wereld te redden, is heel anti-evolutionair van 29 mei 2009; Eredoctoraat voor Richard Dawkins door de Universiteit van Antwerpen van 30 april 2009; Universiteit Antwerpen: Eredoctoraten 2009 Universiteit Antwerpen; Richard Dawkins.net: Honourary doctorate from the University of Antwerp; M & C Science: Turkey bans biologist Richard Dawkins’ website van 17 sep. 2008; The New Humanist: Richard Dawkins’s website banned in Turkey – courtesy of Harun Yahya van 19 september 2008; website van Richard Dawkins: Richard Dawkins.net; RKNieuws.net: Bioloog en atheïst Richard Dawkins krijgt eredoctoraat Universiteit Antwerpen van 1 maart 2009; op deze blog: Richard Dawkins over The God Delusion (God als misvatting)