Israël eert Australische aboriginal voor zijn protest tegen de nazi’s na de Kristalnacht van 1938

William Cooper  (c.1861 to 1941)
William Cooper (c.1861 tot 1941)
William Cooper's kleinzoon Alfred Turner (links) met de Australische ambassadeur, James Larsen (foto: Avi Hayun)
William Cooper's kleinzoon Alfred Turner (links) met de Australische ambassadeur, James Larsen (foto: Avi Hayun)

Een Australische aboriginal werd afgelopen week in Israël geëerd in Yad Vashem voor het leiden van een protest tegen de nazi-vervolging van de Joden, dit gebeurde minder dan een maand na de beruchte pogrom de Reichskristallnacht van 1938. William Cooper werd afgelopen dinsdag 28 april 2009 postuum geëerd met het planten van een boom in het erepark van Yad Vashem in Israël.

Op 6 december 1938 voerde William Cooper een delegatie aan van de Australian Aborigines League – liga die hij zelf had gesticht – naar het Duitse consulaat in Melbourne, om er een petitie af te geven met de boodschap een einde te maken aan de ‘vreselijke vervolging’ van het Joodse volk door nazi-Duitsland. Cooper, toen reeds 77 jaar oud, en zijn delegatie werden de toegang tot het gebouw ontzegd.

Het protest vond namelijk plaats op een moment dat de Joodse bevolking in Australië minder dan 30.000 mensen was. Het zou nog 29 jaar duren vooraleer de Australische inheemse bevolking erkend zou worden als de burgers in hun eigen land en ongeveer een halve eeuw voordat Joodse leiders, advocaten en politici leidinggevende functies zouden nemen in de strijd voor inheemse landrechten en nationale verzoening.

william2

De Australische historici Bain Attwood en Andrew Markus merkten Cooper’s empathie voor de Joden op, op het ogenblik dat hij onderwijs volgde onder de voogdij van dominee Daniel Matthews. Volgens hun boek, ‘Thinking Black’ (afbeelding boekomslag links), moedigde Mathhews de Yorta Yorta mensen aan zich te identificeren met de Joden van de Bijbel en eveneens aan zichzelf te denken als een volk, verenigd door een gemeenschappelijke ervaring van machteloosheid en vervolging. De Yorta Yorta mensen, de inheemse aboriginals waartoe ook William Cooper behoorde, waren de traditionele eigenaars van de grond aan de kruising van de Murray en Goulburnrivieren in het noorden van Victoria en in het zuiden van New South Wales.

Ter gelegenheid van de 70e verjaardag van Cooper’s dappere daad, heeft het Joods Nationaal Fonds om Cooper te eren, afgelopen dinsdag 70 bomen geplant tijdens een speciale ceremonie die plaatsvond in het Martelaren Woud nabij Beit Shemesh. Nakomelingen van Cooper waren vanuit verschillende delen vanuit Australië naar Israël over gevlogen om die bijzondere ceremonie bij te wonen. Zij goten water over de pas aangeplante bomen dat ze hadden verzameld in kleine kopjes uit de Murray rivier, voordat ze de aarde die ze verzameld hadden vanuit hun eigen Yorta Yorta land, over de geplante bomen strooiden.

Shmuel Rosenkranz (links), een overlevende van de Kristallnacht die 32 familieleden verloor in de Holocaust, samen met Alfred "Boydie" Turner, de kleinzoon van William Cooper (foto: Peter Haskin)
Shmuel Rosenkranz (links), een overlevende van de Kristallnacht die 32 familieleden verloor in de Holocaust, samen met Alfred "Boydie" Turner, de kleinzoon van William Cooper (foto: Peter Haskin)

Aan de ceremonie werd deelgenomen door de Australische ambassadeur in Israël, James Larsen, evenals Cooper kleinzoon Alfred ‘Boydie’ Turner, die zei dat de plechtigheid erg veel betekende voor hem, vooral omdat hij samen had gewoond met zijn grootvader toen hij nog een kleine jongen was. Turner beschreef de reis van zijn grootvader de reis hoe die te voet van zijn huis in de sloppenwijken van Melbourne naar het protest in het centrum van de stad toog.

Het was erg moeilijk voor hem. Hij leefde van een mager pensioentje en als zijn geld weer eens op was en geen geld over had voor tram of trein dan deed hij alles te voet,” vertelde Turner. “De zuster van mijn moeder was overleden en liet twee andere kleinkinderen achter. Er verbleven aldus vier kleinkinderen bij hem en ik was de jongste.

Volgens Turner, maakte Cooper verhuisde hij van het platteland naar Melbourne omdat het hem zou helpen zijn volk beter te dienen. Cooper overleed in 1941. Maar een aantal van zijn nakomelingen hebben zijn erfenis van activisme binnen de Aboriginal gemeenschap verder gezet, met inbegrip van Turner, die lid is van het bestuur van verscheidene Yorta Yorta organisaties.

William Cooper kreeg zijn officiële erkenning in het parlement van de deelstaat Victoria afgelopen december 2008, tijdens een evenement dat werd bijgewoond door de Israëlische ambassadeur Yuval Rotem, de premier van Victorian John Brumby, de minister van Binnenlandse Zaken Jenny Macklin en door prominente leiders van de lokale lJoodse gemeenschap.

Bronnen: JTA News: Aboriginal leader honored in Israel van 28 april 2009; JIDF: Israel honors Aboriginal Australian who protested against Nazis en Haaretz van 3 mei 2009; Yad Vashem – The Holocaust Martyrs’ and Heroes’ Remembrance Authority; National Museum of Australia Canberra: William Cooper; Wikipedia: Yorta Yorta people; Echuca Victoria: Yorta Yorta Aborigines door Echuca Moama; Wikipedia.nl: Aborigines (Australië); Jewish Times: Jews pay tribute to righteous Aboriginal elder door Dan Goldberg van 19 december 2008