Uitzonderlijke publicatie uitgebracht: Mecheln-Auschwitz 1942-1944

Heden, donderdag 23 april 2009 heb ik eindelijk via de post de door mij reeds lang verwachte uitzonderlijke publicatie toegekregen waarop ik drie maanden geleden had op vooringetekend:

Mecheln-Auschwitz 1942-1944
De vernietiging van de Joden en zigeuners van België
28 transporten in 18.500 portretten van gedeporteerden

Het XXste Transport

Van april tot begin juni 2007 liep het project TRANSPORT XX dat op vrijdag 20 april 2007 door het Joods Museum van Deportatie en Verzet (JMDV) aan de internationale pers werd voorgesteld. TRANSPORT XX was een installatie van 1.200 portretten van de 1.636 gevangenen die met de XXste transport per trein vanuit de Kazerne Dossin naar Auschwitz werden gedeporteerd. De portretten werden voor iedereen goed zichtbaar opgesteld langsheen de Mechelse Ring parallel aan het oude spoorwegtraject.

De overval op TRANSPORT XX is een uniek wapenfeit in de Europese geschiedenis toen op 19 april 1943 in Boortmeerbeek 3 jonge mannen, slechts gewapend met een roestige revolver en een lantaarn met rode tape overplakt, een deportatietrein naar het kamp van Auschwitz overvielen en aldus een aantal Joden uit de klauwen van hun vervolgers wisten te redden. Een unieke geschiedenis en tegelijk ook het enige transport in gans Europa dat werd gestopt. Historici Maxime Steinberg en Laurence Schram brachten dit unieke historische feit in een boekje uitgegeven door VUBPress getiteld Transport XX Mechelen-Auschwitz dat in april 2008 in de handel kwam.

portretten

Mecheln-Auschwitz 1942-1944

mecheln-auschwitzEchter, het onderzoeksteam dat dit project gerealiseerd had, was hiermee nog maar aan het begin van haar lange reis doorheen de Jodenvervolging in België gekomen. Gebeten en ontroerd door de vele dramatische en persoonsverhalen die met het eerste onderzoek naar boven werden gebracht, besloot dit bijzondere onderzoeksteam o.l.v. Ward Adriaens, directeur van het JMDV te Mechelen, dit onderzoek verder uit te breiden naar alle gedeporteerden – Joden èn zigeuners – en aan zoveel mogelijk namen van slachtoffers opnieuw een gezicht te geven. Tussen 1942 en 1944 werden 24.906 joden en 351 zigeuners vanuit de Dossinkazerne in Mechelen naar Auschwitz gedeporteerd. Slechts 1.337 van hen zullen de hel van Auschwitz overleven.

Dankzij dit onderzoeksteam van het JMDV bestaande uit Ward Adriaens, Eric Hautermann, Patricia Ramet, Laurence Schram en Maxime Steinberg, konden 18.500 van hen ruim zestig jaar later opnieuw gestalte worden gegeven. Al deze portretten [!] werden opgenomen in het 4-delige werk Mecheln-Auschwitz 1942-1944, en dat in drie talen (Nederlands, Frans en Engels) wordt aangeboden. Het resultaat van dit gigantisch titanenwerk, dat alles samen ongeveer tien jaar in beslag heeft genomen, werden in boekvorm gegoten en ligt vanaf aprili 2009 in de boekhandel. Het is een omvangrijk werk geworden dat werd gebundeld in 4 delen en uitgegeven wordt door het Joods Museum van Deportatie en Verzet (JMDV) en de uitgeverij Academic & Scientific Publishers (ASP)/VUBPRESS. Het historisch belang van deze bijzondere uitgave kan maar niet genoeg onderstreept worden.

mecheln3Mecheln-Auschwitz 1942-1944 kwam tot stand met de steun van de Stichting Belgisch Jodendom onder het voorzitterschap van de welbekende Antwerpenaar Nathan Ramet, die zelf één van die overlevenden van Auschwitz is. De belangrijkste herkomst van die portretten komt uit het archief van de Vreemdelingenpolitie en berust thans bij het Rijksarchief. Dankzij, of desondanks, het feit dat de vreemdelingenwetgeving elke immigrant en elke vluchteling verplichtte zich te laten registeren én te fotograferen konden een groot deel van deze anonieme vervolgden opnieuw visueel zichtbaar worden gebracht. Het is een indrukwekkende en erg aangrijpbare reeks portretfoto’s geworden die niemand die het boek zal doorbladeren onberoerd zal laten. Bejaarden, mannen, vrouwen en kinderen lijken als het ware terug tastbaar te worden en weer even in ons midden te zijn.

Mecheln-Auschwitz. 1942-1944 is een vierdelige, drietalige reeks (Nederlands, Frans, Engels) over de vervolging en deportatie van Joden en zigeuners via het SS-Sammellager in de Kazerne Dossin in Mechelen naar Auschwitz. Van 1942 tot 1944 was de kazerne Dossin een verzamelkamp voor Joden en zigeuners uit België en Noord-Frankrijk voor een reis zonder terugkeer naar Auschwitz.

Het eerste deel van de reeks is een historische synthese van de raciale en antisemitische vervolgingen in België en Noord-Frankrijk. Het brengt het ingewikkelde en bewogen verhaal van de actie, reactie en interactie tussen bezetter, bezetten en vervolgden geconfronteerd met de Endlösung. De geschiedenis van elk transport wordt eveneens verhaald. Delen twee en drie tonen, wagon per wagon en transport na transport, 18 522 portretten van de 25 259 gedeporteerden. Hierdoor krijgt de volkerenmoord een gezicht. Korte biografische schetsen illustreren het lot van de gedeporteerden. Deel vier is de herziene en verbeterde alfabetische namenlijst van de slachtoffers, verrijkt met enkele biografische aantekeningen over hun lot.

Bestellen

De prijs per boekenreeks (4 boekdelen, groot formaat, zeer verzorgde uitgave in vierkleurendruk, volume geschat op 1600 bladzijden) bedraagt 180 euro, BTW inbegrepen, exclusief verzendingskosten (ongeveer 11 €). Het bedrag kan gestort wordt via overschrijving op het bankrekeningnummer 068-2467994-50 op naam van de uitgeverij ASP (Academic & Scientific Publishers N.V.) | Ravensteingalerij 28 | B-1000 Brussel, België. Te vermelden: ‘Mecheln-Auschwitz 1942-1944’. Bestellen kan ook rechtstreeks via de website van de uitgeverij: ASP (Academic & Scientific Publishers)