Israël’s economie: een succesverhaal

Het Technion Instituut voor Technologie  Israël in Haïfa werd opgericht in 1924 en is de oudste universiteit van Israël. Eind 2008 werd zij gerangschikt in de Top 110 van beste universiteiten ter wereld
Het Technion Instituut voor Technologie Israël in Haïfa werd opgericht in 1924 en is de oudste universiteit van Israël. Eind 2008 werd zij gerangschikt in de Top 110 van beste universiteiten ter wereld

economie1

Het zal velen van ons ontgaan, maar daar waar Israël’s autoweg no. 2 in de buitenwijken van Tel Aviv aan zijn bijna 100 km lange tocht naar Haifa begint, zijn ook de contouren van Israël’s Silicon Valley, ook wel Silicon Wadi genoemd, waar te nemen. Maar ook verder op de route, zoals bij Caesarea en vooral in de omgeving van Haifa met z’n Technion Universiteit, zijn sterke concentraties van de high-tech industrie waar te nemen. In feite is Israël één grote verzameling (cluster) van deze industriën. De Technion Universiteit werd in 1924 opgericht door diverse Duitse wetenschappers, waaronder Paul Nathan en Albert Einstein. Daarmee is het de oudste universiteit van het huidige Israël. De campus van het Technion ligt op het Karmelgebergte, aan de rand van Haïfa.

Onlangs werd Silicon Wadi door het toonaangevende blad “The Economist” wereldwijd als eervolle tweede gerangschikt na haar tegenhanger in Californië. Vooral het niveau van innovatie en vindingrijkheid worden als belangrijke factoren voor het succes aangemerkt. Vele multinationals hebben onderzoek en ontwikkelingscentra (R & D) in Silicon Wadi. Om er een paar te noemen: Intel, IBM, HP, Google, Philips, Cisco Systems, SAP, Microsoft, Motorola, enz. De eigen hi-tech industrie is ook sterk vertegenwoordigd: Tadiran Telecon, Elbit, Israeli Aircraft Industries, Solel en nog vele andere. De meeste bedrijven staan dan ook op de technologiebeurs Nasdaq genoteerd.

Deze technologiesector is sinds 1991 aan een imposante opmars begonnen met groeicijfers van gemiddeld 9,5% p/jaar. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze sector nu geldt als één van de aanjagers van de Israëlische economie met een exportaandeel van rond 25% (2006). Jaarlijks wordt er dan ook fors in deze sector geïnvesteerd: alleen al in 2007 voor ruim $ 1,5 miljard: een stijging van 8,5% t.o.v. 2006. Vergelijk Europa’s investeringen in datzelfde jaar: $7 miljard -5% t.o.v. 2006!

Enkele cijfers ter illustratie:

Silicon Wadi in Israël
Silicon Wadi in Israël, wereldwijd als 2de gerangschikt direct na haar tegenhanger Silicon Valley in Californië (VS)

De handelsbalans voor 2006 had een overschot van 5.6% t.o.v. het Bruto Nationaal Product.(BNP) Mede door de uitstekend presterende technologiesector heeft de economie van Israël zich goed hersteld van de recessie die het gevolg was van de 2e Intifada. Als men de ontwikkeling van de economie van Israël sinds de oprichting van de Staat in 1948 nader onder de loep neemt, valt een duidelijke verschuiving waar te nemen van een centralistisch, doelgericht en export georiënteerd beleid met name in de landbouwsector in de eerste decennia, naar een kenniseconomie waar factoren als innovatie en ondernemerschap van vitaal belang zijn.

Door het hoge opleidingsniveau op universiteiten (o.a. Technion) en technische faculteiten (o.a. Weizmann Instituut te Rehovot) nam het aantal technisch geschoolde afgestudeerden van universiteiten toe van 3.963 in 1994 tot 9.458 in 2004 (26% van alle afgestudeerden in dat jaar). Gevoegd bij een actief stimulerend overheidsbeleid, kan gesproken worden van een ideale “mix” om de groei van de Israëlische economie, in het bijzonder in de kennisintensieve en technologie-industrie, te verzekeren. Ook mag niet onvermeld blijven dat in de jaren ‘90 bijna 1 miljoen burgers uit de voormalige Sovjet-Unie, onder wie veel technisch geschoolden naar Israël zijn geëmigreerd. Concluderend kan worden gesteld dat de Israëlische industrie zich voortvarend heeft ontwikkeld. Onderstaande groei-indicatoren zijn daar het sprekende bewijs van.

economie2

Bronnen: The Economist; Genootschap Nederland-Israël nieuwsbrief september 2008