Categorie archief: Darwinjaar 2009
Was Israël de geboorteplaats van de moderne mens?
Professor Avi Gopher en Dr. Ran Barkai, onderzoekers van het Instituut voor Archeologie van de Universiteit van Tel Aviv staan hier bij de ingang van de Kessemgrot, een opgravingssite nabij Rosh Ha’ayin op ongeveer 20 km ten oosten van Tel Aviv.
Was Israel the Birthplace of Modern Man?
Lang werd werd aangenomen dat de moderne mens is voortgekomen uit het continent Afrika zo’n 200.000 jaar geleden. Nu hebben archeologen van de universiteit van Tel Aviv het bewijs geleverd dat de Homo sapiens 400.000 jaar geleden over land heeft rond gezworven dat tegenwoordig Israël wordt genoemd – het vroegste bewijs voor het bestaan van de moderne mens overal in de wereld.
Prof. Avi Gopher toont een tand die in de Kessemgrot werd gevonden (foto: AP Images/Oded Balilty)
De bevindingen werden ontdekt in de Kessem Grot, een pre-historische site die gelegen is in de buurt van Rosh Ha’ayin waar voor het eerst in 2000 opgravingen plaatsvonden. Professor Avi Gopher en Dokter Ran Barkai van het Departement Archeologie aan de Universiteit van Tel Aviv, die de opgravingen leiden alsmede professor Israël Hershkowitz van het Departement voor Anatomie en Antropologie van de universiteit en van de Sackler School voor Geneeskunde, hebben samen met een internationaal team van wetenschappers, een morfologische analyse uitgevoerd op acht menselijke tanden die werden gevonden in de Kessem Grot [Qesem Cave].
Deze analyse, waaronder ook CT-scans en röntgenfoto’s, geeft aan dat de grootte en vorm van de tanden zeer vergelijkbaar zijn met die van de moderne mens. De tanden die werden gevonden in de Kessem Grot zijn zeer gelijkaardig aan andere bewijzen van de moderne mens uit Israël, die gedateerd zijn op ongeveer 100.000 jaar geleden en die ontdekt werden in de Skhul Cave in de Karmel en Qafzeh Cave in de Lager Galilea in de buurt van Nazareth. De resultaten van de bevindingen van de onderzoekers worden gepubliceerd in het American Journal of Physical Anthropology.
Een rij skeletten die de evolutie van de mens moet voorstellen in het Peabody Museum, New Haven, Conn., circa 1935. Toen gingen wetenschappers er nog vanuit dat de mens rechtstreeks van de aap stamde, stelling die een storm van verontwaardiging en protest veroorzaakte vooral onder religieuzen. 75 jaar later weet men dat een en ander wel wat simplistisch werd voorgesteld en dat de evolutie en het ontstaan van de moderne mens complexer in elkaar zit dan vroeger werd aangenomen. Volgens Darwins evolutietheorieën is die het resultaat van voortdurend aanpassen aan veranderende omstandigheden. Aanpassen of verdwijnen: The Survival of the Fittest zou dan ook beter vervangen worden door de “De overleving van de meest aangepaste“.
Het verleden lezen
Kaskraker 'Planet of the Apes' uit 1968 met Charlton Heston en Kim Hunter
De Grot van Kessem wordt gedateerd op een periode tussen 400.000 en 200.000 jaar geleden, en de archeologen die er aan het werk zijn, zijn van mening dat de bevindingen een belangrijke evolutie aantonen van het gedrag van de antieke mens. Deze periode was cruciaal in de geschiedenis van de mensheid uit culturele en biologische perspectieven. De tanden die worden onderzocht geven aan dat deze veranderingen kennelijk gerelateerd zijn aan evolutionaire veranderingen die zich op dat moment voordeden.
Professor Gopher en Dokter Barkai hebben vastgesteld dat de vondsten in verband staan met de cultuur van degenen die in de Kessem Grot leefden – met inbegrip van de systematische productie van messen in vuursteen messen, het regelmatig gebruik van vuur; bewijs voor de jacht, het snijden en het delen van dierlijk vlees; mijnbouw voor het opdelven van grondstoffen voor de productie van vuurstenen werktuigen uit ondergrondse bronnen. Al deze vondsten versterken de hypothese dat dit in feite een innovatief en baanbrekend gedrag was dat kan overeenkomen met de verschijning van de moderne mens.
Een ontdekking zonder voorgaande
Volgens de onderzoekers kunnen de ontdekkingen in de Kessem Grot erop wijzen dat de theorie, die zegt dat de moderne mens is ontstaan op het continent van Afrika, mogelijk moet herzien worden. In de afgelopen jaren, werd archeologische bewijsmateriaal en menselijke skeletten gevonden in Spanje en ook in China die deze stelling ondermijnden, maar de vondsten in de Kessem Grot zijn vanwege hun recente leeftijd een ongekende ontdekking.
De opgravingen in de Kessem Grot worden voortgezet en de onderzoekers hopen dat nieuwe vondsten hen in staat zullen stellen om hun theorieën nog meer te staven die tot nog toe werden gepubliceerd en ons begrip van de evolutie van de mensheid zullen verbeteren – in het bijzonder de opkomst van de moderne mens.
Bronnen: American Friends of Tel Aviv University: Was Israel the Birthplace of Modern Man? van 30 december 2010; All Voices: World’s Oldest’s Remains of Modern Man Discovered in the Kessem Cave near Rosh Ha’Ayin van 28 december 2010; Msn Science: Is human evolution speeding up? van 10 december 2007
De evolutieleer van Darwin en de Joodse Orthodoxie
Openlucht expositie van kunstig beschilderde dinosauriërs in de Israëlische havenstad Haïfa in 2008. Echter, de moderne Joodse orthodoxie ziet geen graten in de evolutieleer van Darwin...
Darwin en de Joodse Orthodoxie
200 jaar na zijn geboorte, 150 jaar na zijn evolutietheorie
door Dr. Henri Jakubowicz
In november 1859 publiceerde de Londense uitgever John Murray een boek van Charles Darwin, onder de titel ‘On the Origin of Species’. Het werk werd een mijlpaal in de geschiedenis van de biologische en universele wetenschappen, en wijzigde voorgoed het aanzicht van die disciplines. Het beinvloedde sterk het denkpatroon van filosofen en theologen, en werd achter de kar gespannen van sociale en politieke ideologieën. Al hadden illustere voorgangers als Lamarck de bouwstenen gelegd, Darwin kwam met een innoverende leer, de evolutie door natuurlijke selectie.
Eenvoudig gesteld postuleerde de auteur dat schepsels in hun eigen een verscheidenheid aan kenmerken vertonen, vele overgeërfd, en dat deze schepsels in competitie treden met elkaar voor de karige middelen nodig om te overleven en zich te vermenigvuldigen. Indien nu bepaalde kenmerken een voordeel betekenen in deze competitie, is aannemelijkheid groter dat deze kenmerken overgedragen worden op de volgende generatie. De soort zal dan, op die wijze, evolueren. Een voorbeeld: indien onvoldoende voedsel aanwezig is om een hele groep mussen te bevoorraden, zullen zij in concurrentie treden voor de begrensde bestaansmiddelen. Indien nu sommige mussen sneller vliegen dan andere, en zo rapper bij het voedsel geraken, zullen zij meer kans maken om te overleven dan de tragere vogels. En als de biologische basis deze snelheid naar opeenvolgende generaties overgaat, is met de duur te verwachten dat de snelheid van deze vogelsoort, de mussen, gaat stijgen. De soort ondergaat dus een gedaantewisseling.
Creationisten 'geloven' dat 6000 jaar geleden dino's tegelijk met de mens de aarde bewoonden. Zij hebben ook geen andere keuze dan dit te 'geloven'
Volgens deze benadering evolueren soorten in functie van lokale omstandigheden, zoals de beschikbaarheid van voedsel, de aanwezigheid van roofdieren, en dergelijke. Zij bepalen mee de ontwikkeling en de uitdeining van een soort. ‘Survival of the fittest‘ heet dat clan, waarbij ‘fittest’ niet voor ‘sterkste’ staat, zoals soms gedacht, maar voor ‘meest aangepaste’.
Al biedt de theorie geen antwoord op de vraag waar het leven vandaan komt of hoe het ontstaan is, toch zaaiden de godsdienstige uitlopers van deze zienswijze ongemak bij theologen, onder wie Darwin zelf, omdat de visie de notie ondermijnde van de Providentiele God die met elke individuele creatie het beste voorheeft. Evolutie kent immers geen goed of kwaad, alleen verandering, en die is ethisch neutraal.
Ook het beeld van de Superintelligente Schepper die het planten-, dieren- en menselijke rijk op een wonderbaar mooie, complexe, unieke wijze neerzette, en elke soort een bepaalde functie meegaf als integrerend deel van een geheel (het zogenaamde concept van ‘Intelligent Design’, vooral gepopulariseerd in Engelse en Amerikaanse christelijke geschriften uit de negentiende eeuw), raakte door de evolutietheorie vertroebeld. Aanhangers van ‘Intelligent Design’ beweren dat hun visie steunt op wetenschappelijk onderzoek en dat hun wetenschappers kritisch staan tegenover het darwinisme. Ze stellen ook dat ‘Intelligent Design’ een theologische manier is om Gods handelen inzichtelijker te maken.
Gelovigen konden weliswaar in de evoluerende soorten de hand Gods blijven zien, die een vernuftig systeem had opgebouwd, maar met het aangereikte darwiniaanse model beschouwden andersdenkenden het goddelijke scenario als overbodig. In het geschetste wetenschappelijke kader was hulp van bovenaf immers niet meer nodig om soorten te laten evolueren, vonden ze. Op dit atheistische (of op zijn minst agnostische) alternatief, met het buitenspel zetten van de Providentiële God, kwam uiteraard hevige kritiek uit religieuze hoek, christelijke fundamentalisten op kop. In de jaren 1920 groeiden ze in de VS uit tot een heuse politieke beweging, die voor de rechter de vrijheid afdwong om in religieuze scholen de theorie van Darwin al clan niet te onderrichten. Deze laatste kreeg begin jaren 60 nog een tegenpool, het zogenaamde wetenschappelijke creationisme, dat de centrale plaats van God in de schepping benadrukt. De discipline werd, waar mogelijk, door godsdienstige activisten in het onderwijspakket gegooid, als pendant voor het Darwinisme.
Het religieuze jodendom liet zich in de hetze ook niet onbetuigd, al reageerde het met minder ophef. Een stellingname van zijn leiders lag in de lijn der verwachtingen, mede omdat de evolutietheorie van Darwin het Bijbelse scheppingsverhaal leek te ontwrichten, met een heel verschillende schatting van de ouderdom van het universum (miljarden jaren versus 5770 jaar in de joodse traditie).
Twee tendensen tekenden zich af, een zeer behoudsgezinde en een meer progressieve. Daarnaast stond, vooral in de VS, een generatie joodsorthodoxe wetenschappers op, die hun eigen opgedane academische kennis toetsten aan Thora en rabbijnse literatuur.
1. De joodse ultraorthodoxie
Vrome oden die het gedeeltelijke seculiere onderwijs voor hun kinderen aanvaarden, enkel en alleen omdat het opgedrongen is door de overheid en de school subsidies kan krijgen, verwerpen drastisch het vak wetenschappen, indien het elementen bevat die zij als onverenigbaar ervaren met de Thora. Conform deze lijn is de aanbeveling van rabbijn Moshe FEINSTEIN (1895-1986), een prominente geestelijke leider in de VS, die een responsum als volgt beeindigt: “Seculiere leerboeken waarin ketterse dingen staan met betrekking tot de schepping van de wereld, zijn heretische boeken waarvan de studie verboden is. Men dient er goed op te letten dat de seculiere leerkrachten deze dingen niet onderwijzen aan hun leerlingen, en indien men geen andere boeken kan bemachtigen moeten de kwestieuze bladzijden afgescheurd worden uit de leerboeken” (responsa Igrot Moshe, Yoreh Deah 3: 73).
Vooral ultraorthodoxe scholen volgen tot vandaag de richtlijn scrupuleus op, en verwijderen passages uit tekstboeken die de darwiniaanse leer voorstellen.
Rabbijn Menachem Mendel Schneersohn (1902-1994)
In dezelfde periode, meer bepaald in 1962, maakt een andere joodse spirituele grootheid, rabbijn Menachem Mendel SCHNEERSOHN (1902-1994), de laatste rebbe van Lubavitch, brandhout van de evolutietheorie. In een brief over het ontstaan van het universum relativeert hij de bewijskracht van de wetenschap. Hij schenkt enkel waarde aan de empirische of experimentele wetenschap die zich beperkt tot de beschrijving en ordening van waarneembare fenomenen. Extrapolatie behoort tot de speculatieve, niet te betrouwen wetenschap, vindt hij. In die optiek drijft, volgens hem, de theorie van de evolutie op los zand Verder schrijft hij dat ‘zelfs indien de evolutietheorie vandaag hard gemaakt was, (…) dit nog steeds geen tegenspraak zou betekenen voor de mogelijkheid dat de wereld geschapen werd zoals geponeerd in de Thora, eerder dan via een evolutieproces”(brief in archieven van Chabad, onder de titel ‘The Age of the Universe’).
Het geloof in het bestaan van dinosaurussen past niet in dit denkpatroon, en zo komt het dat, in de jaren 90, ultraorthodoxe joden heftig protesteerden toen een Israëlische firma voor een publiciteitscampagne uitpakte met afbeeldingen van deze prehistorische dieren. De aanwending ervan billijkte immers een idee niet in overeenstemming met de waarheid in de Thora, in de ogen van de betogers.
In dezelfde jaren 90 publiceerde een toen jonge ultraorthodoxe rabbijn, Nosson Slifkin, een reeks boeken die de dierkunde in een traditioneel joods kader plaatsten. Aanvankelijk geprezen door alle lagen van de orthodoxie als welgekomen educatieve instrumenten, werden zijn geschriften in 2004 als ketters bestempeld in invloedrijke rabbijnse kringen, omdat de evolutieleer er een positief rapport meekreeg en omwille van de bewering dat de aarde miljoenen jaren oud was. Slifkin, bijgenaamd de ‘zoo rabbi’, kwam aldus in een ultraorthodoxe controverse terecht, die de innerlijke verdeling binnen de beweging blootlegde.
Nochtans wordt het bestaan van dinosaurussen en mammoets bekrachtigd door de prestigieuze rabbijn Israel LIFSHITS (1782-1860), ter gelegenheid van een toespraak aan het adres van zijn geloofsgenoten tijdens het paasfeest van, nota bene, 1840 (pro memorie: het boek van Darwin kwam uit in 1859). De tekst staat als ‘Drush Or ha’Chayim’ afgedrukt achteraan in de edities van de Misjna (deel van de Talmoed), waarvan hij als een van de geijkte commentatoren geldt, onder de naam Tiferet Israel (Yakhin en Boaz).
De verwerping van het darwiniaanse model door ultraorthodoxejoden is echter niet assimileerbaar met het christelijke fundamentalisme, dat weliswaar een identieke attitude predikt. Maar orthodoxejoden, met hun eigen Bijbelse en exegetische referenties, distantieren zich van het christelijke creationisme dat steunt op de King James Bijbel. Naast een verschil in interpretatie van de Bijbelse teksten, hebben joodse orthodoxen een ander frictiepunt met deze fundamentalisten, die hun invloedrijke Creation Research Society een specifiek christelijk karakter meegeven, met de eis dat hun leden Jezus als hun heil erkennen.
2. De moderne orthodoxie
Anders dan rabbijn Feinstein en, in mindere mate, rabbijn Schneersohn, zien boegbeelden uit de moderne joodse orthodoxie geen graten in de evolutieleer, in hun ogen perfect verenigbaar met het joodse geloof.
Einde 19e eeuw schrijft de vermaarde rabbijn Samson Raphael HIRSCH (1808-1888), grondlegger van het concept ‘Torah im Derech Eretz’ (Thora gekoppeld aan wereldlijke levensbeschouwing), bezieler van de zgn. neo-orthodoxie, dat hij niet sterk gelooft in het idee van de gemeenschappelijke afstamming, in de aanname dat alle levens zich ontwikkelden vanuit een gemeenschappelijk organisme (“een vage hypothese, nog niet ondersteund door feiten”). Maar zelfs indien de wetenschap het bewijs leverde van de evolutietheorie, dan nog vindt hij daarin geen dreiging voor het orthodoxe geloof. Integendeel, de theorie kan de mens met meer eerbied doen opkijken naar God, door een glimp op te vangen van Zijn wonderen.
Rabbijn Abraham Isaak KOOK (1865-1935)
“De evolutietheorie, die nu wereldwijd zo geprezen wordt, komt meer overeen met de verheven doctrine van de kabbala don eender welke andere filosofische doctrine”; schrijft in het eerste deel van de twintigste eeuw rabbijn Abraham Isaak KOOK (1865-1935), opperrabbijn van de latere staat Israel. Sinds haar schepping evolueert de wereld geleidelijk in een opwaartse, positieve richting, weliswaar soms met horten en stoten, vindt de rabbijn. Het proces kan onstabiel lijken, maar het vertegenwoordigt Gods zegening, en dat overstijgt alle nood aan standvastigheid. Zowel de materiële als de spirituele wereld ondergaan voortdurende bewegingen – niet altijd in harmonie met elkaar – naar een opstijgend niveau toe van geestelijkheid of van meer complexe fysische vormen. Voor rabbijn Kook is de evolutieleer dan ook gewoon een bevestiging van deze theologische visie, namelijk dat elke generatie een verbetering inhoudt ten overstaan van de voorgaande, en dat de vooruitgang cumulatief werkt. De studie van het fenomeen bezit dus een positieve, religieuze waarde, met grond voor optimisme in de toekomst van het mensdom.
De reflectie van rabbijn Kook situeert zich op het zuiver theologische vlak en richt de blik weg van de traditionele biologische twistpunten tussen wetenschap en religie, die later in de eeuw de kop zouden opsteken.
Enkele decennia na rabbijn Kook ontpopte zich in de VS rabbijn Joseph B. SOLOVEITCHIK (1903-1993) tot spirituele leider van de moderne orthodoxie. Ook hij liet een karrenvracht aan theologische geschriften achter, met op tijd en stond commentaren op de interactie tussen godsdienst en wetenschap. De echte wetenschapper, zoals rabbijn Soloveitchik hem ziet, is mijlenver verwijderd van het stereotiep van de koele atheïst, zoals vaak beschreven door godsdienstige schrijvers. Integendeel, in de geschiedenis van de westerse wetenschap ontmoeten wij vaak grote denkers (Newton, Galilei) die achter het geordende functioneren van het universum de diepere zin trachtten te ontleden van Gods rol in de wetten der natuur. Achter de wetenschapper schuilt dan, zoals het hoort, de religieuze man die zich vragen stelt bij het geheim van het bestaan. Hij toont zich niet voldaan met de wetenschappelijke, kwantitatieve beschrijving van het heelal, maar zoekt naar een meer verheven betekenis, die ver boven zijn waarnemingen uitstijgt. Vanuit dit oogpunt schrijft rabbijn Soloveitchik: “Ik ben nooit ernstig gestoord geweest door het probleem van de Bijbelse doctrine van de schepping vergeleken met de wetenschappelijke doctrine van de schepping, zowel op het kosmische als op het organische niveau.”
3. Joodsorthodoxe wetenschappers
Ook prominente joodsorthodoxe fysici en andere natuurkundigen, niet toevallig bijna allemaal Amerikanen, geschoold volgens het model ‘Torah u’ Maddah (Tora en seculiere kennis) ingevoerd door rabbijn J.B. Soloveitvhik, mengen zich in het debat, met wisselende besluitvormingen. Zo zijn de ingenieur Baruch Sterman en de fysicus Cyril Domb het oneens met hun collega’s Leo Levy, Nathan Aviezer, Herman Branover en Gerald Schroeder die, ieder op hun manier, de evolutieleer van de hand wijzen en het Bijbelse scheppingsverhaal in ere herstellen.
In zijn boeken tracht AVIEZER de joodsorthodoxe lezer ervan te overtuigen dat er geen tegenstelling is tussen bewezen wetenschappelijke feiten en zijn eigen letterlijke interpretatie van Genesis, bekeken vanuit zijn functie als (uit de VS geëmigreerde) fysicus aan de Israëlische universiteit van Bar-Ilan.
De geschriften van SCHROEDER, bestemd voor een Joods en christelijk publiek, gaan dezelfde richting uit als Aviezer, in een wat gewijzigde vorm. Ook hij bestempelt de theorie van Darwin als niet echt wetenschappelijk, maar “eerder als een beschrijving van de punctuele sprongen in het fossielenbestand”. Hij verwerpt de theorie verder ook nog omdat “alle kansberekeningen neen zeggen tegen de veronderstelling dot toevalligheden de drijvende kracht zijn achter de levensontwikkeling.” Net als Aviezer leest ook Schroeder het scheppingsverhaal in Genesis letterlijk, hij brengt het op zijn wijze in overeenkomst met de moderne wetenschap.
In tegenstelling tot Aviezeren Schroeder, integreert een andere joodsorthodoxe fysicus, Judah LANDA, de evolutieleer wel in de teksten van de Thora. Hij richt zich tot zijn orthodoxe geloofsgenoten en vraagt hen hun koppige afwijzing van bewezen wetenschappelijke verschijnselen te laten varen. De evidentie negeren is potsierlijk, en het weigerachtige gedrag is helemaal niet nodig om het geloof te vrijwaren, vindt hij. Hij reikt hen, vanuit zijn religieuze en academische opleiding, een exegetische interpretatie die de schijnbare tegenstellingen tussen wetenschap en Genesis opheft.
Dat laatste doet ook Carl FEIT, een orthodoxe professor in de biologie, die zijn opleiding genoot aan de universiteit van Yale. In zijn wandeling doorheen de rabbijnse oude geschriften staat hij eerst stil bij een Talmoedische passage (Misjna Hagiga 2:1) die stelt dat het verboden is het stuk over het scheppingsverhaal te onderwijzen aan twee studenten tegelijk. Verder vergelijkt hij de inzichten over de schepping van het heelal, zoals ze geformuleerd worden bij de aanvang van Genesis door twee Bijbelse basis commentatoren, RASHI (1040-1105) en NAHMANIDES (=Ramban, 1194-1270), elk met een eigen versie. Hij belicht vooral de stelling van deze laatste, die algemeen in zijn exegese dichter tracht aan te leunen bij de traditionele rabbijnse gezegden, al dan niet van kabbalistische inhoud. Zo introduceert het esoterische werk Sefer ha-Bahir, uit de eerste eeuw, een concept, later overgenomen door de Midrash (joods homiletisch werk, Bereshit Rabbah 3:7), door de Talmoed (Sanhedrin 97a) en door vooraanstaande rabbijnen als Nahmanides zelf, Rabbeinu Bahyia en, uitvoerig, door de hoger aangehaalde Israel Lifshits in zijn fameuze toespraak. In grote lijnen gaat het om een cyclus van werelden, zeven in totaal, werelden die God opbouwt, afbreekt en opnieuw opbouwt in een steeds verbeterde vorm, tot het niveau van perfectie, in de Messiaanse tijden.
“In het licht van deze opvatting mogen de wetenschappelijke bevindingen uit de negentiende en twintigste eeuw, die wijzen op een lang en traag ontwikkelingsproces van zowel de kosmos als de biologische wereld, geen probleem vormen voor joodse denkers”, besluit Feit.
Een van die denkers is de illustere orthodoxe professor Yeshayahu LEIBOWITZ (1903-1994). De wetenschappelijke benadering van de eerste Bijbelse verzen uit Genesis is helemaal niet naar zijn zin. Voor hem is de Bijbel allesbehalve een historische kroniek en zeker geen verhaal over ontstaan en ontwikkeling van het universum. Dit aspect is van geen tel, wat aanbelangt is de positie van de mens tegenover God. Leibowitz illustreert zijn betoog met veelbetekenende cijfers: aan het ontstaan van de wereld wijdt de Bijbel, hoop en al, een dertigtal verzen, terwijl de bouw en de bediening van de ‘misjkan’, het tabernakel (‘een houten hut; dixit Leibowitz) meer dan 400 verzen in beslag nemen, merkt hij fijntjes op. De discrepantie spreekt boekdelen, stelt de professor.
Is Darwin nu koosjer of niet? De vraag is simpeler dan het antwoord. Zoals uit voorgaande duidelijk is gebleken, zijn de meningen over het uitdagende onderwerp uiterst verscheiden.
De Ark van Noah – hoe het werkelijk is afgelopen… 
Bronnen: Joods Actueel Magazine Nr. 32 september 2009 – blz 112-115; Darwin en de joodse orthodoxie door Dr. Henri Jakubowitz; Dinos in Haifa exposition, pictures on flickr; Eredoctoraten 2009 Universiteit Antwerpen; Richard Dawkins.net: Honourary doctorate from the University of Antwerp; M & C Science: Turkey bans biologist Richard Dawkins’ website van 17 sep. 2008; The New Humanist: Richard Dawkins’s website banned in Turkey – courtesy of Harun Yahya van 19 september 2008; website van Richard Dawkins: Richard Dawkins.net; RKNieuws.net: Bioloog en atheïst Richard Dawkins krijgt eredoctoraat Universiteit Antwerpen van 1 maart 2009; op deze blog: Richard Dawkins over The God Delusion (God als misvatting)
Senator van Arizona: ‘Deze aarde bestaat al 6.000 jaren…’
Terwijl in het Italiaanse L’Aquila de G8-Top alarm letterlijk warm en koud blaast om de opwarming van de aarde tegen te gaan, gaat het in het land van Obama van kwaad naar erger. De Republikeinse senator van de Amerikaanse staat Arizona Sylvia Allen verzet andermaal de creationistische bakens. In deze openbare toespraak van 25 juni 2009 om de uraniumwinning in haar staat te promoten, gaat ze flink uit de bocht in haar strijd tegen de ‘groene’ oppositie. Aldus luidt haar betoog dat, vermits de aarde al 6.000 jaar bestaat en het al die tijd prima heeft gedaan zonder milieuwetten, zal de aarde het ook in de toekomst wel verder redden zonder milieuwetten. Na nog eens 6.000 jaar te hebben herhaald… en kijk, alles lijkt weer prima in orde.
Senator Sylvia Allen: “I can’t say enough how it’s time that we get beyond, and, and start focusing on the technology we have, and move forward into the future so that our grandchildren and, can have the same lifestyle we have, and, and, this earth’s been here 6,000 years and I know I’m goin’ on and on and I’ll shut up … It’s been here 6,000 years, long before anybody had environmental laws, and somehow it hasn’t been done away with.”
Interview met Richard Dawkins over religie en andere sprookjes voor volwassenen
Op deze middag wordt het Nieuwe Atheïsme uitgelegd en toegelicht. De activiteit loopt van 13u30 tot 17u30 en vindt plaats in de Aula in Academiegebouw, Domplein 21 te Utrecht. Toegang is 20 euro (studenten 10 euro).
Meer info op http://www.atheismecampagne.nl/
Een fragment uit het interview met Richard Dawkins door Dirk Draulans, dat verscheen in Knack nr. 19 van 6 mei 2009 en opnieuw opgenomen werd door Liberales als De wens om de wereld te redden, is heel anti-evolutionair van 29 mei 2009. Op 29 april 2009 kreeg Richard Dawkins, die verbonden is aan de Universiteit van Oxford, in dit Darwin-jaar een eredoctoraat uitgereikt door de faculteit Wetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Dit interview werd hem toen afgenomen door Dirk Draulans.
De Britse bioloog Richard Dawkins begon zijn professionele loopbaan met wetenschappelijk onderzoek naar de pikorde van kippen, onder de vleugels van Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen aan de gerenommeerde universiteit van Oxford. Ten tijde van Charles Darwin werd de evolutietheorie vooral verdedigd door Thomas Huxley, op zéér assertieve wijze, waardoor de man de bijnaam ‘Darwins bulldog’ kreeg. Naar analogie daarmee wordt Dawkins soms als ‘Darwins pitbull’ omschreven.
Van de keiharde manier waarop hij in zijn laatste bestseller, The God Delusion (vertaald als God als Misvatting), afrekent met godsdienst en gelovigen, schrok zelfs een aantal van zijn volgelingen. Het zal Dawkins worst wezen. Van het boek zijn ondertussen anderhalf miljoen exemplaren verkocht, en hij doet de controverse erover af als een ‘stormpje’.
Veel mensen geloven in sprookjes en bovennatuurlijke verschijnselen. Is dat te verklaren?
Richard Dawkins: Ik weet het niet. Ik weet niet zeker of wij een natuurlijke neiging hebben om in zulke zaken te geloven, dan wel dat we ze aangeleerd krijgen door onze ouders en andere mensen in onze omgeving, door onze cultuur dus. We lezen sprookjes voor aan onze kinderen, waarin we vertellen dat een kikker een prins wordt als je hem kust. Ik weet nog altijd niet of dat goed of slecht is. Het zou kunnen dat je zo de ontwikkeling van een kritische ingesteldheid van kinderen remt, en dat zou erg zijn, maar sprookjes kunnen ook gewoon leuk zijn, en ik zou niet graag het plezier van de mensen bederven.
U hebt in ‘The God Delusion’ onwaarschijnlijk hard uitgehaald naar godsdienst en gelovigen. Was het echt nodig om zo zwaar uit de hoek te komen?
Richard Dawkins: Het is toch godgeklaagd dat zoveel mensen zo klakkeloos geloven in het bestaan van een opperwezen, als er geen enkel gegeven is dat het bestaan van zo’n wezen bewijst?
Toch is geloof bijna universeel verspreid.
Richard Dawkins: Inderdaad, je vindt het bijna overal in een of andere vorm. Maar ik heb sterk het gevoel dat op zijn minst bij ons steeds meer mensen het beu zijn om voortdurend, en vanaf het begin, geïntimideerd te worden met religieuze argumenten. Als je in de Verenigde Staten carrière wilt maken, moet je godsdienstig zijn, of je loopbaan wordt gefnuikt.
Zelfs verstandige mensen kunnen geloven.
Richard Dawkins: Kun je echt verstandig zijn als je blind gelooft in het bestaan van een mysterieus wezen waar je nooit iets van ziet? Als je gelooft dat er iemand was die water in wijn veranderde, kun je mijns inziens niet echt intelligent zijn.
Als godsdienst een probleem is, zou de natuur het dan niet wegselecteren?
Richard Dawkins: Niet noodzakelijk. Het kan biologisch voordelig zijn te geloven in iets dat niet bestaat, hoewel ik er niet van overtuigd ben dat dat ook voor godsdienst geldt. Godsdienst kan een psychologisch gevolg zijn van een voorbestemdheid tot gehoorzamen aan een soort autoriteit, zoals ouders of leiders. Wat niet wil zeggen dat het geen fundamenteel voordeel op zichzelf kan hebben.
U aanvaardt dat godsdienst een voordeel kan hebben?
Richard Dawkins: Het is mogelijk, maar dat verantwoordt niet dat godsdienst in eender welke vorm gepresenteerd wordt als alternatief voor de evolutietheorie. Ik vind het een schande dat in vele scholen godsdienst wordt onderwezen aan jonge kinderen, die nog openstaan voor alles wat ze te horen krijgen, zonder dat er over evolutiebiologie wordt gepraat. Godsdienst is dikwijls vooral een kwestie van indoctrinatie van kinderen. Ik hoorde zelf pas op mijn vijftiende over evolutie, en gelukkig was ik kritisch genoeg om meteen te beseffen dat alles wat ik tot dan toe over het ontstaan van de wereld en het leven vernomen had, onzin was.
Zou een wereld met alleen ongelovigen of atheïsten een betere wereld zijn?
Richard Dawkins: De wereld zou in ieder geval een stuk beter zijn als mensen genoeg kritische geest zouden hebben, genoeg gezond scepticisme, om niet zomaar alles wat ze horen voor waar te aanvaarden, als ze zich niet zomaar zouden overgeven aan geloof, godsdienst of traditie en alleen iets aanvaarden als er aanwijsbare bewijzen voor zijn. Wat ik met mijn boek vooral heb willen bereiken, is dat mensen in alle omstandigheden kritisch zouden nadenken en niet klakkeloos aanvaarden wat ze ingelepeld krijgen. Kinderen moeten leren alles ter discussie te stellen, en niet zomaar te geloven wat autoriteiten hen voorschotelen.
Waarom hebben wij het zo graag logisch?
Richard Dawkins: Omdat het volgen van logische redeneringen een excellent systeem blijkt om tot goede beslissingen te komen. Als je je ideeën op logica en redeneren steunt, ben je geneigd bruikbare antwoorden op je vragen te krijgen.
De Ark van Noah (hoe het werkelijk is afgelopen..)
Bronnen: Interview met Richard Dawkins door Dirk Draulans, dat verscheen in Knack nr. 19 van 6 mei 2009; Liberales: De wens om de wereld te redden, is heel anti-evolutionair van 29 mei 2009; Eredoctoraat voor Richard Dawkins door de Universiteit van Antwerpen van 30 april 2009; Universiteit Antwerpen: Eredoctoraten 2009 Universiteit Antwerpen; Richard Dawkins.net: Honourary doctorate from the University of Antwerp; M & C Science: Turkey bans biologist Richard Dawkins’ website van 17 sep. 2008; The New Humanist: Richard Dawkins’s website banned in Turkey – courtesy of Harun Yahya van 19 september 2008; website van Richard Dawkins: Richard Dawkins.net; RKNieuws.net: Bioloog en atheïst Richard Dawkins krijgt eredoctoraat Universiteit Antwerpen van 1 maart 2009; op deze blog: Richard Dawkins over The God Delusion (God als misvatting)
Charles Darwin in Jeruzalem: ‘Darwin Now’-voorstelling reist de wereld rond
Darwins werkkamer zoals ze op de tentoonstelling wordt gepresenteerd
Zoals bekend wordt in 2009 internationaal de 200ste verjaardag van de geboorte van Charles Darwin gevierd, de schepper van de evolutietheorie, alsook de 150ste verjaardag van het verschijnen van zijn beroemde boek De oorsprong der soorten (The Origin of the Species). In dit boek introduceerde Charles Darwin het concept van natuurlijke selectie, dat zelfs tot op vandaag protesten doet oplaaien van alle leden van de monotheïstische religies en dat is ook zo het geval met het Judaïsme.
Echter, Israël is een democratische staat waar vrijheid van meningsuiting tot het hoogste goed behoort en verschillende meningen, religies en theorieën naast elkaar kunnen bestaan, ongeacht van welke oorsprong, sexe, huidskleur ze ook moge zijn. Dit wordt nog maar eens aangetoond, door de opening van de reizende tentoonstelling Darwin Now die dit jaar ook Israël aandoet – meer bepaald de hoofdstad Jeruzalem – en een gans jaar te bezoeken is. Voor wie het interesseert, de tentoonstelling bezoekt geen enkele moslimstaat van de Arabische Liga noch Iran, maar wie kijkt daar nog van op…
Afgelopen donderdag 14 mei 2009 werd in het Museum voor Wetenschap te Jeruzalem (Bloomfield Science Museum Jerusalem) de tentoonstelling Darwin Now geopend, die te bezoeken is tot 14 mei 2010. De tentoonstelling is een concept van een Britse raad die Darwin en zijn vele theorieën presenteert voor het grote publiek, jong en oud, in een onderhoudende en visueel aantrekkelijke vorm. In het museum van Jeruzalem wordt de voorstelling gepresenteerd in het Engels, het Hebreeuws en in het Arabisch. De tentoonstelling wordt begeleid door vele foto’s en documenten uit het leven van de beroemde wetenschapper en brengt tegelijk ook sketches die Darwins ideeën over de oorsprong der soorten uitbeelden.
Er zijn ook bladzijden van het originele exemplaar van zijn beroemde boek te bekijken alsook een portret van Darwin in aquarel. In deze expositie worden ook zijn theorieën ontvouwd en getoetst aan de huidige wetenschap. Parallel aan de show plant het museum een congres over de ontwikkelingen in wetenschap en kunst. Bovendien worden over het ganse jaar dat de voorstelling loopt, 11 vergaderingen gehouden in een coffeeshop in Jeruzalem, waar informele gesprekken zullen plaatsvinden tussen universitaire onderzoekers en het publiek. Alle evenementen zijn gratis toegankelijk en open voor het publiek.
Professor Richard Dawkins over Charles Darwin
Bronnen: Ynetnews: Darwin comes to Jerusalem van 15 mei 2009; Jerusalem.com: Exhibits > Darwin Now May 14, 2009 – May 14, 2010 ; Bloomfield Science Museum Jerusalem; Jerusalem Post: Darwin is a problem for Jews van 18 april 2006; Brussel Nieuws: Islam zet evolutietheorie in het verdomhoekje van 9 februari 2009
‘Kohoutek ziet u, hier gelooft men niet’
Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA gaf vandaag 12 mei 2009 een uniek beeld vrij van een ruimtefenomeen met de vorm van een oog. De planetaire nevel Kohoutek 4-55 bestaat uit een wolk van gas en stof. Het natuurverschijnsel werd gefotografeerd door de ruimtetelescoop Hubble
Bron: Nasa Pretty as a picture
YouTubewedstrijd, de winnaar is: ‘Laughing at religion’
Voor het geval dat je het nog niet moest weten, de afgelopen maand was er op YouTube een wedstrijd gaande (The Funniest Pwnage Olympics video) met als thema waar de deelnemers werd gevraagd om de ‘argumenten’ van creationisten of simpel weg ‘theïsten’ van tafel te vegen.
De winnaar van deze wedstrijd werd de jonge Canadees FactVsReligion met Laughing at religion (‘Lachen met religie’). Helaas voor de Canadezen, is de persoon die ze als tweede kozen een van de meest belachelijke Canadezen ooit (VenomFangX ).
Hier is de winnende video:
Bronnen: The Atheïst Jew: And The Winner Of Youtube’s Pwnage Olympics Is… van 26 april 2009; YouTube kanaal van Facts vs Religion (FactVsReligion); YouTube kanaal van VenomFangX; website: VenomFangX’s Official Website
Eredoctoraat voor Richard Dawkins door de Universiteit van Antwerpen
Aan de Universiteit van Antwerpen werden op 29 april 2009 vijf eredoctoraten uitgereikt. Naast de bekende kunstenaar Jan Fabre (2de van links) kregen ook een eredoctoraat: prof. dr. Robert Alexy (Rechten), em. prof. dr. Richard Dawkins (Wetenschappen) helemaal rechts, prof. dr. Raimond Gaita (Letteren en Wijsbegeerte) en prof. dr. Henk Timmerman (Farmaceutische, Biomedische en Diergeneeskundige Wetenschappen). In het midden UA-rector Alain Verschoren. Foto’s: John Moussiaux (Indymedia.be)
Richard Dawkins
Gisteren woensdag 29 april 2009 om 10.30 uur vond aan de Universiteit Antwerpen de plechtige uitreiking van de eredoctoraten plaats. De universiteit reikte vijf eredoctoraten uit: vier voor wetenschappelijke verdiensten en één voor algemene verdiensten.
Richard Dawkins, verbonden aan de Universiteit van Oxford, ontvangt in dit Darwin-jaar het eredoctoraat van de faculteit Wetenschappen. Dawkins maakte naam met zijn boek “Het zelfzuchtige gen” (1976) waarin hij uitlegt hoe natuurlijke selectie, als centraal mechanisme van de biologische evolutie, inwerkt op individuele genen eerder dan op volledige organismen. Dit concept vormt nog steeds het basiskader voor modern evolutionair onderzoek en heeft op die manier de hele kijk op biologie veranderd.
Ook in latere boeken slaagde Dawkins erin om ideeën uit de evolutiebiologie op zeer bevattelijke wijze toegankelijk te maken. Bij het grote publiek raakte Dawkins vooral bekend (berucht in sommige kringen) omdat hij de evolutietheorie doortrekt naar andere domeinen en daar o.a. levensbeschouwelijke consequenties aan verbindt. In 2007 stond Dawkins op de lijst van de 100 invloedrijkste mensen gepubliceerd door Time Life. Promotor: prof. Herwig Leirs
Website van Richard Dawkins geband van het internet in Turkije…
Rot op met je 'natuurlijke selectie', laat ons snel die dikke mooie jongsten opvreten... (www.cartoonstock.com)
Dat niet even gelukkig was met dit eredoctoraat voor Richard Dawkins bleek vooral uit religieuze hoek, getuige onderstaande kritiek van Theo Borgermans op RKNieuws.net: “Bij het grote publiek werd Dawkins bekend en berucht door zijn boek God als misvatting (2006). Daarin ontpopte hij zich als de felste atheïstische polemist. Zijn hevige verzet vanuit het darwinisme tegen elke vorm van geloof, leverde hem de bijnaam op van ‘Darwins rottweiler’. De oorzaak van religie ligt volgens Dawkins bij een kwaadaardig ‘Godvirus’ of bij de ‘memen’. Zoals de genen drager zijn van de biologische evolutie, zo geven de memen de culturele evolutie door. Mensen geloven in God omdat ze drager zijn van een Godmeme of een Godvirus. Met die verklaring van religie vervalt Dawkins in pseudowetenschappelijke bespiegelingen omdat het bestaan van zo’n Godvirus of Godmeme niet empirisch is onderbouwd. Dat hij de grenzen van de natuurwetenschap overschrijdt, maakt hem bij menswetenschappers en biologen ongeloofwaardig. Het mag dan positief zijn dat Dawkins een poging doet om natuurwetenschappelijke inzichten bekend te maken bij het brede publiek en dat hij de relevantie daarvan aantoont voor cultuur en levensbeschouwing, toch kunnen we ons afvragen of een eredoctoraat voor iemand die vervalt in pseudowetenschap en die agressief en intolerant het geloof als iets achterlijks bekampt, een goed idee is. Al krijgt Dawkins dat eredoctoraat voor zijn wetenschappelijke verdiensten en niet voor algemene verdiensten, je kunt zijn biologische werk toch niet afzonderen van zijn oeuvre en persoonlijkheid. Zijn militant antireligieuze houding die elke dialoog met gelovigen onmogelijk maakt, lijkt net een aanfluiting van het actief pluralisme dat de UA voorstaat. Dat Dawkins geen oog heeft voor de eigen logica en redelijkheid van de menswetenschappen en uitgaat van clichés over religie, is een vorm van intellectuele oneerlijkheid.”
De Ark van Noah (hoe het werkelijk is afgelopen..)
Bronnen: Universiteit Antwerpen: Eredoctoraten 2009 Universiteit Antwerpen; Richard Dawkins.net: Honourary doctorate from the University of Antwerp; M & C Science: Turkey bans biologist Richard Dawkins’ website van 17 sep. 2008; The New Humanist: Richard Dawkins’s website banned in Turkey – courtesy of Harun Yahya van 19 september 2008; website van Richard Dawkins: Richard Dawkins.net; RKNieuws.net: Bioloog en atheïst Richard Dawkins krijgt eredoctoraat Universiteit Antwerpen van 1 maart 2009; op deze blog: Richard Dawkins over The God Delusion (God als misvatting)
