Dagelijks archief: 19 juni 2010

Teddy Kollek in 1980 foto door Jill Uris

“Heden is Jeruzalem een prachtige stad en ik wens vaak dat ik mensen in de tijd mee kon terugnemen en hen de stad van voor 1967 kon laten zien: de droefheid van het niemandsland, de muren, het prikkeldraad, de verlaten straten en de verkrottende wijken langs de grens. Om de een of andere reden kwam deze stad alleen onder joods bestuur tot bloei. Niemand anders heeft ooit veel aandacht aan de stad besteed. De kruisvaarders hadden een grote verering voor Jeruzalem en waren bereid daar hun leven voor te geven. De Britten hadden er een historisch gevoel voor. Maar alleen onder joden – zowel in oude als moderne tijden – is het de hoofdstad van een natie geweest.

Toen de Arabieren de keuze hadden, gingen zij aan Jeruzalem voorbij en bouwden Ramle als hun hoofdstad – voor die korte periode dat zij dan een hoofdstad hadden. Zij hebben Jeruzalem nooit ontwikkeld, maar voelden zich alleen tot Jeruzalem aangetrokken als het door anderen geregeerd werd. De Arabieren lieten van hartstocht voor Jeruzalem blijken toen de kruisvaarders de stad regeerden en opnieuw sinds wij aan het bewind zijn. Tussen deze periodes was er weinig gevoel voor de stad, die onmiskenbaar verwaarloosd werd.

. . . de stad is de ziel en het hart van het joodse volk. Een lichaam kan zonder arm of been leven, maar niet zonder hoofd, hart en ziel … de eenheid van Jeruzalem is nu een onherroepelijk historisch feit. De schok van de Yom Kippoeroorlog, waar wij nog met overheen zijn, is niets vergeleken met de kwetsuur die de joden van Israël en in de diaspora toegebracht zou worden door Jeruzalem opnieuw te verdelen. Ik kan mij niet indenken hoe het joodse volk en de staat Israël die klap zouden kunnen overleven.”

Van 1965 tot 1993 burgemeester van Jeruzalem Teddy Kollek (1911-2007) in zijn autobiografie For Jerusalem: A life dat hij in 1978 samen met zijn zoon Amos Kollek schreef.

De Allenby Brug over de Jordaan is de grens tussen het koninkrijk Jordanië en de westoever die sinds juni 1967 door Israël wordt bestuurd. Gedurende het Jordaans bestuur mochten de Arabieren uit Israël niet in Arabische landen reizen. Sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967 heeft Israël een openbrugpolitiek gevoerd, die toestaat dat alle Arabieren onder Israëls staatsgezag vrijelijk met hun familieleden verenigd kunnen worden en dat zij vrij zijn om in Arabische landen te gaan werken of te studeren. De producten die de westoever opleveren worden vrij geëxporteerd naar de Arabische wereld. De Allenby Brug is een krachtig getuigenis van het begrip dat in Israël leeft voor de verlangens van de Arabische bevolking en van Israëls wens naar vrede.

Tango dansen op twee maten

door Léon Uris

Geen mens zal ontkennen dat de Palestijnse Arabier, en zeer zeker de Arabische boer, een diepgewortelde liefde voor zijn geboorteland heeft. Evenmin kan iemand ontkennen dat het Palestijnse volk gewettigde aanspraak heeft op alle mensenrechten. Het Palestijnse vluchtelingenprobleem is echter buiten alle verhoudingen opgeblazen door de mentaliteit die de Assassins bewondert.

Allereerst zij vastgesteld dat het vluchtelingenprobleem grotendeels veroorzaakt en duurzaam gemaakt is door de leiding van de Arabische wereld. Het wordt gehandhaafd door mensen die de waardigheid niet bezitten om zich te verheffen en hun eigen levensomstandigheden zelf te gaan verbeteren, maar die met genoegen het leven laten rekken door weldadigheid en armenzorg en die vooral graag hun haat uitleven.

Vervolgens heeft dat Palestijnse volk, dat als een keurcorps Arabieren uitgespeeld wordt nooit enige neiging getoond zichzelf te willen regeren. Zelfbeschikkingsrecht en wettige rechten zijn lekker liggende kreten, lege vaten die als je er op hamert een verbazende hoeveelheid herrie kunnen maken. Je zou gaan geloven dat de Palestijn een traditie van democratisch samenleven gekend heeft, die hem hardhandig afgepakt is en dat zijn vrijheidsstrijd een van de diepste oorzaken zijn kan van de vooruitgang van de mensen in deze
eeuw.

Sinds de Tweede Wereldoorlog kent de wereld meer dan honderd miljoen vluchtelingen. Meer dan een miljoen vluchtelingen verkeren vandaag in Afrika op de rand van hongersnood. De tragedie die zich in Ethiopië en in Somalië afspeelt, haalt de voorpagina van de nieuwsbladen niet. Een miljoen vluchtelingen, meer dan het dubbele van het aantal Palestijnen indertijd, zijn Afghanistan ontvlucht en leven nu in vuil en ontbering in Pakistan. De tweede helft van deze eeuw is vervuld met een voortgaande reeks van verschrikkelijke getuigenissen, van de onmenselijkheid van mensen tegenover elkaar: volkenmoord in Cambodja, de moord op de Ibo’s in Nigeria, de bootvluchtelingen van Vietnam en uit Cuba.

Er zijn andere volken, die verspreid over de wereld moeten leven, behalve de Palestijnen. De joden zijn het voorbeeld van een volk in verstrooiing. Miljoenen Ieren zagen zich gedwongen hun land te verlaten en met miljoenen Chinezen, Italianen, Fransen, Grieken en Russen is het niet anders gesteld. De wereld is steeds in opschudding geweest omdat mensen in drommen verdreven werden door oorlogen, politieke omwentelingen en hongersnood. Maar als u en ik de bepaalde dagbladen lezen waarin steun wordt betuigd aan de terroristen, dan moeten we wel tot de conclusie komen dat de Palestijnen toch het allermeest mogen gelden als de ware vrijheidsstrijders, vechters voor rechtvaardigheid en menselijke waardigheid zoals geen andere sedert de wereld begon. Niets is evenwel meer in tegenspraak met de feiten. Als de PLO ons komt vertellen van een `niet-kerkelijke democratische staat’ die zij op de westoever willen stichten, clan is dat je reinste kletskoek. Zij hebben geen benul en zij zullen nooit enig benul hebben van de wijze waarop een democratie functioneert. Door deze mensen toe staan een staat te stichten en te leiden die een tumor in het Midden-Oosten zal blijken te zijn, zou de wereld zich als de legendarische struisvogel gedragen, de schijn aannemen om de dreigende ramp met te zien en maar te hopen dat het wel goed af zal lopen. Op het ogenblik dat zo’n staat in het leven geroepen wordt, zijn het Midden-Oosten, West-Europa en de hele wereld in levensgevaar.

Een militaire bezetting is nog nooit een toestand geweest waarin welwillend bestuur de overhand had, maar sommige militaire besturen zijn beter dan andere. Laat het iedereen duidelijk zijn dat het leven beter is voor een Arabier onder Israëlisch bestuur dan anders om. Sedert Israël een militair bestuur heeft ingesteld van de westoever en van de Gaza Strook is een open brug politiek gevolgd, waarbij de Palestijnse Arabier volledig vrij is om Arabisch gebied binnen te gaan. De Palestijn kan vrijelijk gaan studeren in Caïro of in Damascus. In tegenstelling daarmee wilden de Jordaniërs de Arabieren die in Israël woonden nog niet eens toestaan om de Mandelbaumpoort over te gaan en in de Al-Aqsa moskee te bidden.

Sinds 1967 heeft Israël vele vluchtelingenkampen opgeheven door het verschaffen van nieuwe huizen en nieuw werk. Misschien is het aardig op te merken dat de hulpverleners van de Verenigde Naties om een overbodige administratie op de been te houden, als directeuren van een groot aantal volkomen lege kampen fungeren en zodoende voort kunnen gaan fondsen in ontvangst te nemen.

In plaatsen als Gaza waar elke man die werken wil werk kan krijgen tegen behoorlijke betaling en onder behoorlijke arbeidsvoorwaarden, deelt de Verenigde Naties elke maand rantsoenen uit, ook al zijn die sedert tien jaar overbodig. De Verenigde Naties zijn niet in staat gebleken zelf maar het aantal vluchtelingen dat in kampen verblijft, bij te houden. Palestijnen die nieuwe huizen gebouwd hebben of die naar andere landen vertrokken zijn, houden hun vluchtelingenkampadres aan, want dan komen zij zoals vroeger in aanmerking voor hun aandeel in de schenkingen.

Het onderwijs in de bezette gebieden is geheel en al in handen van op de westoever geboortige Arabieren. Zij volgen het Jordaanse onderwijssysteem en gebruiken de Jordaanse leerboeken. Een nieuwe Arabische universiteit is in functie, in weerwil van het felt dat het een broeinest is waar PLO-recruten worden aangeworven.

De gerechtshoven worden bemand door Arabieren van de westoever en uit de Gaza Strook. De rechters behandelen alle rechtzaken met uitzondering van de binnenlandse veiligheid en zij passen het Jordaanse rechtstelsel toe. Als punt van informatie voeg ik toe dat de gerechtshoven op de westoever verdrinken in hun pogingen om de grondrechten en landeigenaren naar behoren te behandelen. Het blijkt namelijk dat enige Arabieren die hun leven in verre landen doorbrengen hun geheiligde grond tien of twaalf keer aan tien of twaalf verschillende klanten hebben verkocht.

De Arabieren op de westoever en in de Gaza Strook leven nu onder betere economische omstandigheden en met betere medische voorzieningen dan ooit vroeger in de geschiedenis van Palestina het geval was.

Men staat versteld dat de Arabische regeringen, allemaal en zonder uitzondering, voor de Palestijnen politieke vrijheden eisen die zij hun eigen bevolking onthouden. Als dezelfde vrijheid van meningsuiting en meningsverschil in Saoedi-Arabië, Syrië of Irak eens geprobeerd zou worden dan zou zo’n dissident dood zijn, gevangen zitten, of zijn tong werd uitgesneden.

De Saoedi’s in het bijzonder staan luidkeels te blaten over de teruggave van Oost-Jeruzalem en hun heilige plaatsen. Geen Arabische monarch zette een voet op de Haram esh Sharif of ging bidden in de Al-Aqsa moskee gedurende de negentien jaar dat zij door Jordanië beheerd werden.

Vroeger en nu dansen we de tango op twee maten.

Laten we bijvoorbeeld eens veronderstellen dat joodse terroristen dood en verderf in Europa gezaaid hadden, vliegtuigen gekaapt, ambassadeurs gegijzeld, terroristenbendes ondersteund, massamoorden gepleegd hadden in luchthavens, en ter gelegenheid van sportmanifestaties. Zijn we het er over eens dat de Europeanen daar helemaal met het begrip voor zouden hebben als nu het geval is met de PLO?

Laten we eens veronderstellen, bijvoorbeeld, dat het Israël geweest was en niet de PLO, die geweigerd zou hebben dertig jaar lang en langer over vrede te onderhandelen en laten we eens veronderstellen dat de joden een plechtige onderlinge overeenkomst hadden om het Arabische volk uit te roeien zoals de PLO die heeft tegen het joodse volk.

Laten we eens veronderstellen, bijvoorbeeld, dat Arabische legers het land Israël onder de voet zouden lopen en dat Israël om een wapenstilstand zou vragen. Gelooft nu heus iemand dat de Arabische legers dan op de plaats halt zouden hebben gehouden?

Laten we eens veronderstellen, bijvoorbeeld, dat Jordanië West-Jeruzalem veroverd had. Gelooft iemand werkelijk, dat Jordanië daarna in de verdeling van Jeruzalem zou hebben toegestemd of zou Jordanië de joden Jeruzalem uitgejaagd hebben?

Toen de joden in 1967 Jeruzalem weer tot een stad gemaakt hadden, was hen gedurende negentien jaar de toegang tot de Klaagmuur ontzegd. Veronderstel eens dat de joden nu de Arabieren zou verbieden in de Al-Aksa moskee te gaan bidden.

Laten we eens veronderstellen, bijvoorbeeld, dat toen de Arabieren Haram esj Sharif benutten als een militaire post, de Israëli hun artillerie er op hadden laten schieten. Veronderstel eens, bijvoorbeeld, dat Israel de Koepelkerk op de Rots met dynamiet had opgeblazen net zoals de Jordaniërs de Hurva Synagoge met dynamiet verwoest hebben? Toen de stad weer geheel in Israëls bezit was, kon worden vastgesteld dat de Arabieren de joodse wijk opzettelijk en tot de laatste steen.verwoest hebben. Dat was in de Oude Stad en zij hebben de eeuwenoude begraafplaats op de Olijfberg eveneens ontheiligd en verwoest. Grafstenen hebben zij omvergehaald en als bouwmateriaal voor Jordaanse gebouwen gebruikt met inbegrip van een legerbarak van het Arabische Legioen.

Wijlen paus Paulus en het Vaticaan hebben de joden wekelijks er op gewezen hoe immoreel het was om de PLO die de joodse burgers vermoordde, de rekening te sturen. Datzelfde Vaticaan neemt nauwkeurig een stilzwijgen in acht als het de pogingen betreft om de christenbevolking van Libanon uit te roeien.

Ofschoon de islamitische wereld veertig jaar lang het piepkleine staatje Israël over de hekel gehaald heeft, hebben zij zich heel neutraal opgesteld nu het de Sovjet-invasie in Afghanistan betreft, waarbij hun moslim broeders over de kling worden gejaagd. Het is heel wat anders om een paar joden fors aan te pakken dan de Sovjet-Unie duidelijk te maken waar zij zich aan te houden heeft.

Om deze stad Jeruzalem opnieuw in tweeën te splitsen zou de meest laaghartige misdaad zijn die de wereld kan begaan. Jeruzalem is nu vereerd met een eerbied, een waardigheid en een groothartigheid waar vroeger niets van bestond. Eeuwen van Arabische verwaarlozing culmineerden in het breken van een gelofte waarmee de Arabieren afdoende bewezen dat zij voor andere religies geen respect hebben. Onder joods bestuur zal deze stad onveranderlijk bescherming bieden aan een ieders heilige plaatsen. Geen mens zal belet worden zijn godsdienstige gevoelens vrij te beleven.

Jawel, het enige koninkrijk voor rechtvaardigen is het koninkrijk der hemelen. De koninkrijken der aarde houden zich drijvende op olie. Wat zal de slotprijs van de olie zijn? Onze ethische waarden? Onze vrijheid om onze eigen belangen te behartigen zonder dat van buiten af de duimschroeven aangedraaid worden? Het is tijd hierover na te denken.

Per slot van rekening kan het Westen zichzelf tot op zekere hoogte verloochenen, maar er is een grens. Als een wereldgeweten over is gebleven, dan is dat geweten de gevangene van Auschwitz, even zeker als de joden het slachtoffer waren. Als het Westen eens de vlag van mensenrechten en menselijke waarden strijken zal, heeft het zijn eigen lot bezegeld en zijn eigen graf gegraven.

Teddy Kollek in 1978 over ‘zijn’ stad Jeruzalem:

“Wij zijn zoals mieren die de mooiste mierenhoop bouwen die er ooit is geweest en wij hopen dat hij ongestoord zal blijven staan. Maar wie weet? Misschien komt er een man langs die met zijn stok in onze mierenhoop port waardoor hij gedeeltelijk instort. Als dat gebeurt dan zijn wij er nog, zoals mieren. En wij zullen hem steeds opnieuw opbouwen en zo mooi zoals wij alleen dat kunnen.”

---

Bron: Léon Uris en Jill Uris, zijn echtgenote: Jerusalem: A Song of Songs (1981): Tango dansen op twee maten; verschenen in het nederlands als ‘Jeruzalem eeuwige stad’ bij Hollandia te Baarn; ; dit boek werd door de auteurs opgedragen aan Teddy Kollek van Jeruzalem, een man die slechts eenmaal in de tweeduizend jaar voorkomt. Léon Uris (1924-2003) is de auteur van o.a. Exodus, Mila 18, Topaz, De dreigende heuvels, Armageddon, Trinity enz.