Dagelijks archief: 5 maart 2010
De keerzijde van de medaille: Bouwstop nederzettingen Westelijke Jordaanoever zet tienduizenden Palestijnen zonder werk
Door de tijdelijke Israëlische bouwstop op de Westelijke Jordaanoever vallen 30.000 Palestijnse bouwvakkers 10 maanden zonder werk... en zonder inkomen (met 'dank' aan de VS, de Europese Unie, de Verenigde Naties en Rusland...)
Op 25 november 2009 kondigde eerste-minister Benjamin Netanjahoe officieel een bouwstop af voor de uitbreiding en aanbouw van nieuwe Israëlische steden en gemeenten op de Westelijke Jordaanoever, door sommigen gemeenzaam ‘bezette’ gebieden genoemd alhoewel juridisch beschouwd ‘betwiste’ gebieden een eind dichter bij de waarheid ligt. Theoretisch is de 10-maanden durende bouwstop bedoelt om de Palestijnse Zaak te dienen en een nieuwe opening naar onderhandelingen voor de vrede tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit mogelijk te maken.
Maar een en ander is intussen als een boemerang keihard teruggeslagen op de tienduizenden Palestijnse arbeiders wier enige inkomen afhangt van werk dat hen door de Israëliërs wordt aangeboden op de Westelijke Jordaanoever. Die Palestijnen die thans zonder inkomen vallen, beleven zwarte tijden. Journaliste Ilene R. Prusher van The Christian Science Monitor ging poolshoogte nemen van de huidige situatie in het vluchtelingenkamp van Jalazon nabij Ramallah. In de thee- en koffiehuizen van Jalazon klinkt een heel ander verhaal. Een verhaal van werkloosheid, honger en miserie.
Werkloze Palestijnse bouwvakkers in het vluchtelingenkamp Jalazon nabij Ramallah
Deze Palestijnen zijn niet gelukkig met de Israëlische bouwstop
Het is net voor de middag en rondom de thee- en koffiehuizen van het Jalazon vluchtelingenkamp staat het vol met jonge mannen die doelloos rondhangen en duidelijk nergens heen kunnen. Normaal is ongeveer de helft van de gezonde mannen van Jalazon aan het werk in de bouw in de nabijgelegen Joodse nederzettingen. Maar omdat premier Benjamin Netanjahoe, onder druk van president Barack Obama, in oktober 2009 aankondigde de bouw van nederzettingen te bevriezen, is een groot deel van het werk verdwenen.
22 juni 2009. Arabieren besturen bulldozers en leggen een weg aan in de Joodse nederzetting Ma'aleh Adumim, nabij Jeruzalem op de Westelijke Jordaanoever
Op de lange termijn is de bouwstop bedoeld om het stagnerende Israëlisch-Palestijnse vredesproces weer op gang te trekken, en heeft de Palestijnse leider Mahmoud Abbas gezegd dat hij niet zal instemmen met een hervatting van de vredesbesprekingen zonder moratorium op de bouw. Maar op korte termijn zijn de duizenden Palestijnen die werken in de bouw op de Westelijke Jordaanoever letterlijk de pineut van het verhaal. Ze zijn geïrriteerd dat niemand aandacht lijkt te besteden aan het impact op hun leven van dat wat zij zien als een zinloze oefening.
“Het werk in de nederzettingen is de laatste paar maanden dramatisch gedaald en niets is nog zoals het was. Het heeft ons leven helemaal geen beterschap gebracht en de leiders niet dichter bij de vrede, dus wat heeft dit allemaal voor zin?” zegt Walid Mustafa, een soort zelfbenoemde woordvoerder van de werklozen en vader van zeven kinderen die zegt dat hij geluk heeft gehad als hij nog één dag per maand werd vind. “De bouwstop is hoe dan ook slechts tijdelijk. De Israëlische regering bestaat uit kolonisten en zij zullen binnenkort weer genoeg bouwen.”
Walid Mustafa schat dat ongeveer 80 procent van de kamp bewoners die gewoonlijk werken in de bouw nu werkloos zijn, terwijl sommigen die nog werken, baantjes aannemen voor 50 sjekel per dag (13 dollar) in plaats van de 150 sjekel (40 dollar) die ze gewoonlijk krijgen van de Israëli’s. “De bouwstop van de nederzettingen heeft alleen maar meer armoede gebracht,” klaagt Abdel Aziz Othman. “Er is nergens nog werk te vinden,” beaamt Issa Mohammed Mahmoud, een jonge man die zijn tijd verslijt met alle dagen daar te zitten, te babbelen en thee te drinken bij gebrek aan iets anders. “Ik ging vroeger altijd werken op bouwwerven in Israël, maar tegenwoordig geven ze geen arbeidsvergunningen meer voor dat en ze brengen nu arbeiders uit China, Thaïland en Turkije binnen om het werk te doen dat wij vroeger voor hen deden.”
Palestijnse bouwvakkers aan de slag in de Joodse nederzetting Ma'aleh Adumim, nabij Jeruzalem, zondag 7 juni 2009
Palestijn: ‘Ik wordt niet veroordeeld omdat ik in de nederzettingen werk’
Tot op vandaag legde de Palestijnse Autoriteit niks in de weg van de Palestijnen die willen werken in de nederzettingen, alhoewel haar vertegenwoordigers zeggen dat ze de Palestijnen liever elders zien werken. “Wij kunnen de arbeiders niet vragen om thuis te blijven zonder hen een andere oplossing aan te bieden,” geeft een Palestijnse ambtenaar in Ramallah toe. “We spreken hier over duizenden gezinnen op de Westelijke Jordaanoever die afhankelijk zijn van dit werk als hun enige bron van inkomsten.”
Palestijns vluchtelingenkamp van Jalazon
“Wij doen helemaal niks verkeerd,“legt Ibrahim Abu Tair uit, een 42-jarige vader van acht kinderen afkomstig uit het dorpje Um Tuba in het zuidwesten van Jeruzalem gelegen. “Wij zijn geen collaborateurs en geen terroristen. Het enige wat wij willen is werken.” Hij vertelde dat tijdens de Eerste Intifada, die uitbrak op het einde van 1987, dat sommige Palestijnse groepen hen wilde beletten dat ze naar hun werk trokken in de nederzettingen. “In het begin waren er bedreigingen en lichamelijke aanvallen op sommige arbeiders,” zei hij. “Maar de leiders van de Intifada realiseerden zich later dat als zij de arbeiders hun broodwinning zouden ontnemen dit als een boemerang zou terugkeren op de hoofden van de Palestijnen. Dat is waarom zij het de arbeiders toestonden om naar de nederzettingen te trekken [voor werk].”
Jawdat Uwaisat, 44 jaar oud en afkomstig uit het dorpje Sawahreh in de omgeving van Bethlehem vertelde dat hij en zijn collega’s die voor de Israëli ’s werken, ongeveer drie keer zoveel dan wat ze voor hetzelfde werk zouden krijgen voor Palestijnse bedrijven. “De Palestijnse werkgevers betalen ons 100 tot 150 NIS per dag,” vertelde Uwaisat. “Vergelijk dat met Israëlische bedrijven die lonen uitbetalen van 350 tot 450 NIS per dag. Dat is waarom velen van ons verkiezen om te werken voor Israëlische bedrijven zelfs als we daarvoor nederzettingen moeten bouwen.” Hij voegde er nog aan toe dat zelfs Palestijnen, die bekend zijn als aanhangers van Hamas en de Islamitische Jihad, aangeworven werden om te werken in de nederzettingen. “Ik ken enkele mensen van Hamas die bouwvakkers zijn in de nederzetting Ariel,” zei hij. “Wanneer mensen hun kinderen moeten voeden, hoeven ze daar geen twee keer over na te denken.”
Het feit dat zovele Palestijnen werken op de bouwwerven op de ‘bezette’ Westelijke Jordaanoever ligt nogal gevoelig, alhoewel de meeste bouwvakkers hier in Jalazon toch vrijuit over praten. Van de ene kant worden de nederzettingen in het algemeen beschouwd als een beletsel voor de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat en staat duidelijk in de weg van Palestijnse territoriale begrenzing op de Westelijke Jordaanoever. De 120 nederzettingen die Israël heeft gebouwd op de Westelijke Jordaanoever sinds 1967 worden door de internationale wetten als illegaal beschouwd en Israël heeft nooit het territorium geannexeerd.
Maar van de andere kant beschouwen de meeste Palestijnen het werken in de nederzettingen als een vorm van realpolitiek toegepast op thuiseconomie. Palestijnen die onderlegd zijn in metselwerk, constructie en andere aanverwante vaardigheden hebben de grote meerderheid van de huizen van Israël’s controversiële nederzettingen opgetrokken om aan hun dagelijkse behoeften tegemoet te komen. “Terwijl de politici de maanden wegtreuzelen, moeten wij wel onze gezinnen voeden,” zegt Fawzi Aqraba, een Palestijn uit Nabloes die geinterviewed werd terwijl hij een huis aan het afwerken was in de Israëlische nederzetting van Kiryat Netafim. “Iedereen in mijn dorp weet wat ik doen en ik denk dat niemand mij daarvoor zal veroordelen. Wij moeten overleven.”
Nieuw ‘Waardigheidsfonds’ voor Palestijnen
Mahmoud Abbas heeft het aanbod van Netanjahoe voor een bouwstop van 10 maanden eind vorig jaar afgewezen, omdat wat hem betreft dit niet enkel geldt voor de bevriezing van de bouwwerken aan de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever maar ook de bouw in Oost-Jeruzalem. Netanjahoe heeft ongeveer 3.000 gebouwen – projecten die reeds begonnen zijn – van de bouwstop vrijgesteld en heeft alle oproepen tot een beperking van de bouw gelijk waar in Jeruzalem van de hand gewezen.
Chinese arbeiders aan het werk in de religieuze nederzetting Maale Zeitum in Oost-Jeruzalem, 18 augustus 2008
George Mitchell, de Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten, was voorbije week in Israël om te trachten een doorbraak in de onderhandelingen te forceren maar is met lege handen terug gekeerd naar de Verenigde Staten.
Palestijnse functionarissen stellen dat het Israëlische aanbod te beperkt in omvang is. “Washington, samen met de internationale gemeenschap, oefent druk uit op de Palestijnen zonder Israël te verplichten met de bouw van nederzettingen te stoppen,” zei Nabil Shaath, een lid van het Centraal Comite van de Fatah partij van Abbas, afgelopen dinsdag in een verklaring die ge-emaild werd aan de verslaggevers.
Ziad Toame, directeur-generaal bij het Palestijnse ministerie van Nationale Economie, zegt dat de Palestijnse Autoriteit (PA) erkent dat veel Palestijnse arbeiders afhankelijk zijn van banen in de nederzettingen. Het miniserie van Toame is belast met de uitvoering van een nieuwe PA campagne om Palestijnen zover te krijgen dat ze stoppen met het kopen van goederen die in de nederzettingen worden geproduceerd.
Als onderdeel van de campagne, heeft de Palestijnse premier Salam Fayyad een ‘Waardigheidsfonds’ opgezet van 2 miljoen dollar om de Palestijnse handelaren te compenseren voor hun verliezen. “We hopen dat het Waardigheidfonds zal worden uitgebreid, als we meer donoren kunnnen krijgen, en dan worden we misschien in staat zijn om ook de werknemers in de bouw te compenseren,” zei Toame. “Of misschien opleidingsprogramma’s starten, zodat ze iets anders kunnen doen.”
Bronnen: Commentary Magazine: Targeting Israel, Hitting Palestinians door Evelyn Gordon van 26 februari 2010; WAFA Palestinian News Agency: PCBS: Unemployment Rate Highest in Hebron door Khan Younis van 21 februari 2010; EJ Press: EU highest court: Israeli goods produced in the West Bank not free from custom duties van 25 februari 2010; DM World DE: EU rules against Israeli goods produced in West Bank van 25 februari 2010; The Washington Post: Israelis to Quit Gaza Industrial Zone – many Palestinians Will Lose Jobs at Border Site door Robin Shulman van 9 juni 2004; CS Monitor: These Palestinians aren’t happy about Israel settlement freeze van 26 januari 2010; op Brabosh.com: De Europese Unie boycot Israël en de gevolgen zijn voor de Palestijnen van 3 maart 2010; Palestijnen willen (Joodse) nederzettingen blijven bouwen op de Westelijke Jordaanoever van 28 juni 2009; Grote Leugens deel 4: De kwestie van de nederzettingen van 21 november 2009; Netanjahoe bereid tot bouwstop in Judea en Samaria in ruil voor vrede van 6 september 2009; De Joden hebben het historisch recht om te leven en te wonen op de Westelijke Jordaanoever van 8 juli 2009; Netanjahoe plant bomen in enkele Israëlische gemeenten op de Westelijke Jordaanoever van 24 januari 2010; Olmert’s plan voor vrede met de Palestijnen van 20 december 2009; Een goede reden waarom het herenigde Jeruzalem de hoofdstad van Israël is en dat zal blijven… van 6 december 2009
Geen onafhankelijke Palestijnse staat maar confederatie met Jordanië
Ehud Olmert, Mahmoud Abbas en de Jordaanse Koning Abdullah II, samen werken aan de Jordaanse Optie?
De onderhandelingen over vrede in het Midden-Oostenconflict zitten in het slop. Een twee-statenoplossing is verder weg dan ooit. Die kon gewerkt hebben in 1948 maar werd toen verworpen door de Arabische wereld. Een gemiste kans zoals blijkt en één van de zovelen die nog zouden volgen.
Als bewijs van goodwill heeft Israël op 25 november 2009 voor 10 maanden een bouwstop uitgevaardigd op de Westelijke Jordaanoever, behalve dan in Jeruzalem want dat is de ongedeelde hoofdstad van de Joodse staat, alleen Arabieren en Westerlingen doen over dat laatste nog een beetje moeilijk over. Die 10 maanden bouwstop is bedoeld om een opening te creëren voor nieuwe onderhandelingen met de Palestijnse Autoriteit maar daar lijkt niets van in huis te komen.
Het overtuigde njet van Mahmoud Abbas klonk al een kwartier nadat Netanjahoe de bouwstop bekend had gemaakt. De schoppen en truwelen liggen ondertussen klaar in de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en binnen een half jaar [eind september wellicht] kunnen de [overwegend Palestijnse] bouwvakkers weer aan de slag. Israël lijkt dus helemaal niet gehaast om de onderhandelingen weer op gang te trekken want de tijd werkt in haar voordeel.
Intussen reist Mahmoud Abbas de Arabische wereld rond op zoek naar bondgenoten die Israël onder druk moeten zetten, maar die Arabische ‘broeders’ lijken vooralsnog weinig geneigd om Abbas te helpen, behoudens dan wat vage beloftes, de gebruikelijke schouderklopjes, een klassiek rondje Israëlbashen aan tafel en hun verbale steun via de Verenigde Naties [die zij al decennialang in hun zak hebben] aan het Goldstone Rapport. Maar ook dat manoeuvre werd weer vijf maanden in de tijd opgeschoven door Palestijnen en Israëliërs opnieuw terug naar AF te sturen en hun ‘huiswerk’ te laten hermaken.
In Damaskus zaten verleden week drie topleiders in de terreur samen aan een diner, Hezbollahleider Nasrallah, president Assad van Syrië en president Ahmadinejad van Iran. Mahmoud Abbas was niet uitgenodigd. Zijn rol in het conflict tussen de Islam, de Arabische wereld en de Joodse staat is die van een 3de rangsfiguur en veel mee dan een figurantenrol hebben de Palestijnen nooit gespeeld in het vredesproces. De belangrijkste oorlogstokers die het vredesproces afhouden en voortdurend op oorlogspad zijn tegen Israël en de facto aan de touwtjes trekken in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, zijn op dit ogenblik de Drie van Damaskus van afgelopen week.
Dus is er weer tijd op overschot om uit te kijken naar andere opties. Deze week haalt het Reformatorisch Dagblad weer een oude oplossing voor het conflict uit de kast, de zogenaamde Jordaanse Optie. Het politieke idee van een confederatie tussen Jordanië en het door de Palestijnen gecontroleerde deel in Judea en Samaria (op de Westelijke Jordaanoever) vind zowel in Israël als in Washington nog steeds haar aanhangers.
Die zogeheten Jordaanse Optie was erg populair in de jaren 1980 maar werd verlaten toen Israël de vredesakkoorden me de PLO ondertekende in Oslo in 1993. De Jordaanse Optie verzeilde aldus voor vele jaren naar de achtergrond maar sinds de gewelddadige machtsovername op al-Fatah in de Gazastrook door de islamistische terreurorganisatie Hamas in het voorjaar van 2007, is de Jordaanse Optie weer volop in de belangstelling geraakt.
In september 2008 bracht de gepensioneerde Israëlische generaal Giora Eiland in zijn boek Rethinking the Two-State Solution, de Jordaanse Optie opnieuw in de belangstelling. In combinatie met het verregaande vredesplan van ex-premier Ehud Olmert, lijkt mij persoonlijk op dit ogenblik een reële toekomst weggelegd. Wel op voorwaarde dat elke overeenkomst die wordt gesloten met de Joodse staat bezegeld wordt door een generaal akkoord met de landen van de Arabische Liga en met Iran. Exact een jaar geleden berichtte ik hier al eerder over de Jordaanse Optie door Giora Eiland zie: De toekomst van de 2-statenoplossing van 2 maart 2009.
De Jordaanse optie
Bijna twintig jaar oud is het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen. Een oplossing van het conflict is nog altijd niet in zicht. Vredesonderhandelingen over een tweestatenoplossing liggen stil. De Palestijnen willen pas weer rechtstreeks met Israël praten als het de bouw in de nederzettingen stopzet. Deze patstelling leidt tot het uitdenken van alternatieve plannen. De Palestijnse premier Salam Fayyad overweegt over anderhalf jaar een Palestijnse staat uit te roepen, ook al gaan de Israëliërs daarmee niet akkoord.
Abbas en de Jordaanse koning
De Palestijnse toponderhandelaar Saeb Erekat heeft onlangs in een document gedreigd de Palestijnse Autoriteit op te heffen en te streven naar een binationale staat, één democratische staat voor twee volken tussen de Jordaan en de Middellandse Zee. De Israëlische commentator Ehud Yaari beweert dat pogingen om een akkoord te bereiken op niets zullen uitlopen en dat er een Palestijnse staat met tijdelijke grenzen moet worden opgericht.
De Israëlische generaal b.d. Giora Eiland haalt de ”Jordaanse optie” uit de kast: Amman moet worden betrokken bij het vinden van een oplossing. In het verleden is daarover ook vaak gedacht, maar nadat de Jordaanse koning Hoessein zich in 1988 heeft gedistantieerd van aanspraken op de Westelijke Jordaanoever behoort deze optie officieel tot het verleden. Eiland gelooft niet dat een tweestatenoplossing kans van slagen heeft, omdat de kloof tussen beide partijen te groot is. Veiligheid, het recht op terugkeer voor Palestijnse vluchtelingen, Jeruzalem met zijn heilige plaatsen, de ontmanteling van Joodse nederzettingen op de Westoever en het vinden van een betrouwbare Palestijnse partner (Hamas kan de leiding overnemen) blokkeren het vinden van een oplossing. De partijen doen er daarom goed aan naar alternatieven te kijken.
Eiland: „Als Israël, de Palestijnen en de Amerikanen geobsedeerd blijven door de tweestatenoplossing, hebben we nog een zeer lang vredesproces voor de boeg, maar zullen we geen oplossing vinden”, stelt Eiland. Eiland is niet de eerste de beste. Hij was directeur van de Nationale Veiligheidsraad in Israël en hoofd van het departement voor planning binnen het Israëlische leger. Nu is hij senior onderzoeker van het Instituut voor Nationale Veiligheidsstudies. De oud-generaal meent dat er een Jordaans-Palestijnse federatie moet ontstaan met drie staten: de Oostelijke Jordaanoever (het huidige Jordanië, met Amman als hoofdstad), de Westelijke Jordaanoever (die Israël in 1967 op Jordanië veroverde) en de Gazastrook (die Israël in 1967 eveneens bezette en in 2005 ontruimde). De drie staten worden zelfstandig, behalve op het gebied van de veiligheid en het buitenlands beleid. Daarover beslist de federale regering in Amman.
Om de uitvoering mogelijk te maken, moeten Israëliërs, Palestijnen, Jordaniërs en Egyptenaren tot een aantal grensveranderingen overgaan. Israël annexeert 12 procent van de Westelijke Jordaanoever. Het gaat om het gebied waarin de meeste nederzettingen liggen. Ter compensatie krijgen de Palestijnen een groter gebied bij de Gazastrook, waarvoor Egypte een stuk land moet inleveren. Egypte krijgt ter compensatie land van de Israëliërs in de Negevwoestijn.
Eiland denkt dat er goede redenen zijn om zijn plan uit te voeren. Israël hoeft bij inlijving van 12 procent van de Westoever slechts 30.000 in plaats van 100.000 Israëliërs te verplaatsen. Het is voor de Israëliërs bovendien beter als Jordanië op de Westelijke Jordaanoever weer de baas wordt. Israël kan er namelijk niet zeker van zijn dat er geen terreuractiviteiten zullen plaatsvinden vanaf de Westoever als de Palestijnen het daar voor het zeggen hebben.
De Palestijnen kunnen volgens hem leven met het idee geen eigen staat te hebben. „Ze willen af van de bezetting”, aldus Eiland. „Dat vinden ze belangrijker dan een eigen staat. De Palestijnen weten ook dat er in de Gazastrook geen levensvatbare staat kan zijn.” Ook de Jordaniërs hebben baat bij het alternatief. Onder hen zou de vrees bestaan dat de Palestijnse staat zal leiden tot een ineenstorting van het Jordaanse koningshuis.
Niet iedereen is het met Eiland eens. Politicoloog prof. Stuart A. Cohen van de universiteit Bar Ilan schrijft in een studie dat Eiland geen bewijs levert dat zijn plan bijval krijgt in Jordanië, onder de Palestijnen en in Egypte. Eiland zegt desgevraagd dat hij indirect met Jordaniërs en Palestijnen overlegd heeft en dat hij positieve reacties heeft gekregen. Tot nu toe lijkt het er niet op dat de politiek Eilands plannen serieus oppakt. Israëlische politici blijven overwegend gefocust op de tweestatenoplossing of de voortzetting van de Israëlische aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever. Zeker is dat de stagnatie in het vredesproces leidt tot nieuwe, creatieve plannen als alternatief vormen voor de tweestatenoplossing.
