Vlaamse Vrienden van Israël

Vandaag 30 januari 2010 is het Toe Bishvat, het Joodse Feest van de Bomen. Foto: jaarlijks herbebossing van Israël ter grootte van bijna 20.000 voetbalvelden

Toe Bishvat (bomenfeest) in Israël

De oorsprong van de Joodse eerbied voor fruit en bomen ligt in de traditie en religie van Tora en Talmoed. Bomen zijn dikwijls een metafoor voor mensen. Al van in de oudheid gaven verstandige legeraanvoerders tijdens het beleg van een stad, het bevel om alles te vernietigen behalve de [fruit]bomen. Zich inspirerend op bijbelse verzen luidt bv. deze uit Deuteronomium. 20:19-20 als volgt: “Wanneer u een stad belegert, verwoest dan niet de fruitbomen. Eet zoveel fruit u wilt, maar hak de bomen niet om. Zij zijn immers geen vijanden die moeten worden gedood! Alleen bomen die geen voedsel leveren, mag u omhakken. Gebruik deze voor ladders, torens en stormrammen voor de belegering.” Lees hier meer over Toe Bishvat in de Joodse traditie.

Netanjahoe plant een boom in Golan, 8 februari 2009

Echter in Israël, dat steeds meer de seculiere weg opgaat, wordt deze van oorsprong religieuze feestdag steeds meer gevierd [evenzo door  de meeste Joden in de rest van de wereld] om drie redelijk politiek gemotiveerde redenen. Eerstens door het eten op deze dag van zoveel mogelijk verschillende soorten vruchten, meer in het bijzonder dan van fruit dat in Israël verbouwd wordt. Een manier om hun steun voor de Joodse staat te bevestigen en te consolideren, wars tegen elke boycot in van pro-Palestijnse NGO’s en van de sterke bijzonder goed gestructureerde en actieve anti-Israëllobby in de wereld.

Anderzijds wordt Toe Bishvat in het bijzonder gevierd door het planten van bomen in Israël. In Israël wordt die feestdag van de bomen door schoolkinderen vaak gevierd door het planten van bomen. Bomen planten geldt ook als symbool voor Joden en hun Joodse leiders in de geest van ‘we zijn hier en we blijven hier’. Het bezoek van premier Benjamin Netanjahoe de voorbije dagen aan de Joodse gemeenten en blokken nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever om er telkens een boom te planten gebeurt niet toevallig. Gisteren deed hij dat nog in Ariel, een paar dagen terug in Ma’aleh Adumim en Gush Etzion, eraan toevoegend: “De blokken nederzettingen van Ariel, Ma’aleh Adumim en Gush Etzion maken onbetwistbaar deel uit van Israël.” Een politiek statement in de vorm van een boomplanting.

En dan is er nog een derde belangrijke (minder politieke) reden die aan de basis ligt van de Israëlische passie voor bomen en groenvoorziening in het algemeen: het milieubewustzijn, de bekommernis om de verontreiniging van aarde, water en lucht en uiteraard de opwarming van de aarde die ook in Israël en de rest van het Midden-Oosten zware sporen achterlaat. Israël is pionier in het ontwikkelen van groene energie en haar irrigatiemethoden, waterzuiveringsstations en recyclage technieken worden door Israël overal in de wereld verbreid, aangeleerd en benut.

Aanplanting van bomen in 1947 (foto: Zultan Kluger)

Het groene mirakel van Israël: Herbebossing van het land

Senator Edward Kennedy plant een boom in Israël in 1966 nabij het J-F Kennedy Memoriaal

Die symboliek die achter het boomplanten schuilgaat, gaat een heel eind terug in de geschiedenis, lang voor de onafhankelijkheid van Israël, toen op het einde van de 19de eeuw de eerste zionistische pioniers naar Israël trokken en terecht kwamen in een land waar na 400 jaar kaalslag door Turken en Arabieren er nauwelijks nog groen te vinden was in Israël. Nagenoeg alle bomen waren gekapt, bestemd voor huizenbouw en als brandstof voor keukens en verwarming en in het bijzonder voor de uitvoer voor eenzelfde doeleinden naar de thuislanden van de bezetters. Het land werd letterlijk eeuwenlang kaal geroofd tijdens eeuwen van vreemde bezetting.

Geconfronteerd met dit compleet verwaarloosde en uitgedroogde gebied, besloot Theodor Herzl in 1901 op het Vijfde Zionistische Congres tot de oprichting van het Joods Nationaal Fonds (Keren Kayemeth LeIsraël of ook Fonds voor het Voortbestaan van Israël). Het JNF (KKL) werd aldus het uitvoerend orgaan voor de redding en de ontwikkeling van de grond in Israël. In de eerste plaats ging de aandacht van het JNF uit naar het verwerven van gronden en de installatie van Joodse pioniers. Maar vanaf 1904 begon Herzl, in aanvulling op dit werk, aan een project voor het kweken van olijfbomen op de gronden van Ben Shemen en Hulda die de KKL-JNF pas had aangekocht. Het idee was om topkwaliteit planten en vruchtendragende bomen te kweken waar veel vraag naar bestond.

En zo begon meer dan honderd jaar geleden het andere mirakel van Israël: de herbebossing en bebossing van het land. In 1901 waren er over het ganse grondgebied van Israël nauwelijks meer 14.000 dunam bossen over gebleven, voornamelijk ten noorden van Israël [1 dunam = 1.000 m² of 1 hectare]. Tachtig jaar later in 1980 was de oppervlakte in herbebossing spectaculair toegenomen tot 556.000 dunam en tegenwoordig worden 855.563 dunam van het hele grondgebied met bomen en bossen bedekt. In de honderd jaar van haar bestaan heeft de KKL-JNF alzo meer dan 240 miljoen bomen aangeplant. Elk jaar beplant de JNF ongeveer 15.000 tot 20.000 dunam met bomen. Hiermee is Israël het enige land in de wereld dat meer bomen en bossen heeft dan er honderd jaar voordien bestonden.

Februari, 1923 op de Scopusberg in Israël: Albert Einstein plant een boom waar de Hebreeuwse Universiteit gebouwd zal worden

Bomen planten in Israël: een Joodse nationale en internationale passie

Veel beroemdheden hebben in het verleden een boom geplant in Israël, zoals foto’s in het artikel vertellen. Ook mensen overzee deden en doen dat nog steeds. Niet enkel Joden doen dat maar ook talloze niet-Joden uit sympathie met de Joodse staat. Telkens zich een gelegenheid (afbeelding rechts) voordoet bestellen Joden of Joodse families een boom of meerdere bomen in Israël. Bij huwelijk, een bar mitzwah, een goede zakendeal, met bepaalde Joodse feestdagen enz.

In een recente opiniepeiling, die werd gehouden door het Joods Nationaal Fonds, bleek dat 80 procent van de Israëli’s een boom wenst te planten terwijl 71 procent zeggen dat reeds gedaan te hebben. Uit een statistisch samengesteld groep van 500 mensen gaf 27 procent van de bevraagden dat zij het planten van bomen associëren met met groenvoorziening. Ongeveer 25 procent zei dat zuivere lucht in hun voordeel speelde, terwijl 21 procent zeiden dat het planten van bomen hen herinnert aan Toe Bishvat. De meerderheid van de deelnemers noteerden dat zij het Joods Nationaal Fonds zien als de officiële organisatie voor de promotie van het planten van bomen en het behoud van de bossen van Israël.

Het Joods Nationaal Fonds heeft het plan opgevat om de komende tien jaren zeven miljoen bomen aan te planten met het doel koolstofdioxide te absorberen en als steun aan de strijd tegen de opwarming van de aarde. Met dit doel heeft het projecten opgestart gespreid over drie centra in Israël, als toevoeging aan een ander initiatief als onderdeel waarin het boomzaden levert aan de locale autoriteiten.

Effi Stenzler, de voorzitter van JNF World zei: “Het resultaat van het onderzoek bevestigt wat wij al heel lang hebben verwacht. Het publiek wil planten, en daarom hebben we voor dit jaar een campagne gelanceerd die het publiek oproept om samen met ons bomen aan te planten.” Hij merkte op dat op de komende feestdag van Toe Bishvat iedereen zal uitgenodigd worden in de centra van de JNF om samen bomen te planten. Ook online (via het internet) kan men opdrachten bestellen om bomen te bestellen en te laten planten. In ruil krijgt men dan later een certificaat van donorschap toegezonden. Via de KKL-JNF website, wordt als onderdeel van een project de planting mogelijk gemaakt van 50.000 bomen die besteld werden door 10.000 donoren afkomstig uit 43 landen in de wereld.

Voor de geïnteresseerden die een boom (of meerdere bomen) wenst te planten in Israël, heeft het Joods Nationaal Fonds ook kantoren overzee. Dat voor België: Fonds National Juif; 19 A, Avenue Marnix Bte. 20; 1000 Bruxelles; emailadres: kkl@skynet.be en hun website: http://www.kkl.be. Dat voor Nederland: Joods Nationaal Fonds (JNF); P.O.B. 78030; 1070 LP Amsterdam; emailadres: info@jnf.nl en hun website: www.jnf.nl

Chinese president Jiang Zemin plant een boom in het Hanassi woud in Eshtaol nabij Beit Shemesh tijdens zijn bezoek aan Israël in 2000

Bronnen: Ynet News: JNF: 240 million trees planted since 1901 van 26 januari 2010; Chabad.org: Tu B’Shevat The New Year for Trees; Give Trees… Give Life: Trees for the Holy Land