Analyse ontmoeting Obama en Netanjahoe [1] Wat heeft Obama gezegd?

Persconferentie van Obama en Netanyahoe van 18 mei 2009

Brabosh: De voorbije dagen werden er nogal wat analyses gepubliceerd over de inhoud van de ontmoeting tussen Barack Obama en Premier Netanjahoe, en in dat moeras van visies en interpretaties heeft ook Barry Rubin alles nauwlettend beluisterd en dit is zijn analyse. Noem het gerust de ‘analyse van de analyses’ en één waar ik mij persoonlijk perfect bij aansluit.

Eerste deel ‘Wat heeft Obama gezegd?‘ en een tweede deel: ‘Wat heeft Netanjahoe gezegd?‘

Tekstvertaling en toevoeging van afbeeldingen: Brabosh.

The Rubin Report Part 1: Detailed Analysis of the Obama-Netanyahu Meeting/Part 1: Obama’s Statement.

Barry Rubin op 19 mei 2009:

Zo, wat heeft President Barack Obama gezegd na de ontmoeting met Eerste-Minister Benjamin Netanjahoe en wat betekent het?

Ten eerste drukte hij erg uitgebreid zijn geloof uit in de speciale relatie die de twee landen met elkaar onderhouden, wetende dat zijn trouw in deze (begrijpelijk en terecht) wordt aangevochten. Hij schroefde dit beeld bewust nog wat op door het een “buitengewone relatie” te noemen eraan nog aan toevoegend de “historische banden, emotionele banden” de “enige ware democratie in het Midden-Oosten” en “een bron van bewondering en inspiratie voor het Amerikaanse volk.” Vervolgens ging hij verder door te zeggen dat de veiligheid van Israël “van het hoogste belang is” in zijn beleid.

Geen spoor van slijtage hier van [zijn] steun aan Arabische regimes of aan Iran. Dit is het gedeelte waar ze op zaten te wachten en dat wist hij. Dit is geen keukenpraat. Door de lat zo hoog te leggen zegt hij dat de relatie centraal en belangrijk is en één die niet lichtvaardig mag worden ondermijnd. Dat betekent niet dat hij niets zal doen in die richting, maar hij hoedt zich ervoor om publiek iets van een fundamentele wijziging te laten kennen.

Natuurlijk, kunnen en zullen hij en zijn regering de dingen die ze doen rechtvaardigen, van wat ze denken wat volgens hen ‘goed is voor Israël’. Maar nogmaals, de opening van deze verklaring is belangrijk en zeer doelgericht.

A. Omtrent Iran

Obama focuste zich daarna op “de diepe bezorgdheid omtrent de potentiële verwerving van een atoomwapen door Iran.” Sommige [analysten] hebben zich meer gericht op diens volgende opmerking namelijk dat Netanyahoe “zeer ‘vocaal’ was in zijn bezorgdheid over”, alsof Obama dit sarcastisch bedoelde, maar de president voegde er meteen aan toe dat “deze bezorgdheid wordt gedeeld door al zijn landgenoten vanuit het gehele politieke spectrum” Met andere woorden, hij associeerde Amerika ‘s standpunt met deze zienswijze.

Een sleutelwoord is natuurlijk het ‘potentiële’. Betekent dit dat hij niet gelooft dat Teheran probeert aan kernwapens te raken? Nee, maar hij argumenteert dat de uitkomst daarvan nog steeds open ligt en dat hij gelooft dat hij door met hen te praten hij hen wel van dat idee kan afbrengen. Dat is natuurlijk een vergissing. [lees ook op deze blog: Obama: praten met Iran helpt]

Maar Obama voegde eraan toe:

“Wanneer Iran een nucleair wapen zou bezitten, dan zou dit niet alleen een bedreiging vormen voor Israël en een bedreiging voor de Verenigde Staten, maar zou dit de internationale gemeenschap als geheel diepgaand destabiliseren en een nucleaire wapenwedloop in het Midden-Oosten op gang trekken, die buitengewoon gevaarlijk zou zijn voor alle betrokkenen, Iran inbegrepen.”

Dat is een vrij sterke uitspraak. Hij sprak over hoe de Verenigde Staten zal proberen Iran om te praten om dit te doen, zonder hardere acties in de toekomst uit te sluiten. Hoeveel zorgen iemand zich over dit ook mag maken, dit is veruit de best mogelijke verklaring die men had kunnen verwachten van deze Amerikaanse president. Vergeet niet dat hij niet alleen praat tegen Netanyahoe, maar tegelijk ook aan het Iraanse regime en de hele regio het Amerikaanse standpunt definiërend.

Obama voegde er zelfs aan toe:

Het enige doel van Iran: Israël fysiek van de kaart vegen

“Het minste waar wij ons ook van bewust zijn is het feit dat in de geschiedenis van onderhandelingen met Iran, er veel gepraat werd maar dat die gesprekken niet altijd hebben geleid tot actie en doorgedreven opvolging. En dat is waarom het voor ons belangrijk is, denk ik, dat we zonder dat we een kunstmatige termijn moeten voorop zetten, we er mee rekening moeten houden dat we niet eeuwig kunnen blijven discuteren. We gaan geen situatie creëren waar gesprekken een excuus zouden worden om helemaal niets te ondernemen, terwijl Iran verder doorgaat met de ontwikkeling van een nucleair – en het inzetten van – een nucleair wapen. Dat is uiteraard iets waar Israël zich zorgen over maakt, maar dat is ook het onderwerp van ongerustheid voor de Verenigde Staten en voor de internationale gemeenschap in haar geheel.”

Hier zegt hij dat hij niet naïef is en niet zal toestaan dat Iran hem voor de gek houdt. Of dat in de praktijk ook zo is valt nog te bezien, maar hij is zich ten minste toch al bewust van het gevaar. Over iets anders heeft hij er nog steeds niets van begrepen. Op de vraag of zijn inspanningen om te praten en trachten compromissen te bereiken, of die door Amerika ’s vijanden kunnen worden uitgelegd als een teken van zwakheid reageerde hij: “Wel, het is me niet duidelijk waarom mijn uitgestrekte hand wordt geïnterpreteerd als zwakte.”

Helaas, toont dit nogmaals aan dat hij niets begrijpt van het Midden-Oosten. Zijn fundamentele mantra is: kordaatheid werd uitgeprobeerd en het heeft niet gewerkt dus proberen we het nu op de vriendelijke manier. Als Obama ooit een ramp wil voorkomen in de regio, voor minder kan hij niet gaan, zal hij moeten afstappen van dit simplistische concept.

B. Omtrent de Israëlisch-Palestijnse kwestie

Over de Israëlisch-Palestijnse onderhandelingen, zei Obama dat “een twee-staten-oplossing, waar Israëli ‘s en Palestijnen naast elkaar kunnen leven in vrede en veiligheid,” in ieders belang is. Ik denk dat de manier waarop dit werd geformuleerd erg belangrijk is. De grote meerderheid van de Israëliërs – zelfs Netanyahoe zou dat naar mijn mening doen – vind dat een twee-staten-oplossing die écht werkt, een goede uitkomst [uit de impasse] biedt.

Het probleem is dat de meeste Israëliërs op dit ogenblik niet geloven dat een twee-staten-oplossing zou werken omdat de Palestijnse Autoriteit, Fatah, Hamas, Iran, Syrië, Hezbollah en andere krachten ofwel ervoor zouden zorgen dat het in de eerste plaats nooit zover zou komen of snel zou worden ontwricht. Dus de manier waarop Obama dit heeft gezegd – en hij deed dat met opzet – is niet in tegenspraak met de Israëlische standpunten en belangen.

Merk ook op hoe hij zijn uiteenzetting over iets anders formuleerde: “Die verplichtingen [van beide zijden] werden uiteengezet in de road map en werden uitgebreid besproken in Annapolis.” Vergeet niet dat de minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman werd bekritiseerd voor zijn opmerking dat Israël zich zal houden aan de road map maar niet aan Annapolis. Dit standpunt bevestigt die interpretatie. De road map handelde over de [wederzijdse] verplichtingen; Annapolis is niet bindend, enkel een discussie in de marge. Deze formulering werd heel bewust zo gedaan.

En uiteraard voegde Obama eraan toe dat iedereen deze kans moet grijpen om vorderingen te maken en vermeldde in dat verband vijf specifieke punten, een lijst in het voordeel van Israël: de veiligheid van Israël verzekeren, halt aan het terrorisme en ophouden met raketaanvallen, alsmede economische ontwikkeling voor de Palestijnen (zoals die ook werd gefraseerd door Netanyahoe) in een onafhankelijke Palestijnse staat [naast Israël]. Inderdaad, Obama ging nog verder in het tegemoet komen aan het standpunt van Netanyahoe.

Ramallah, 27 april 2009. Mahmoud Abbas herhaalde opnieuw het standpunt van de PA: 'Ik weiger de Joodse staat te erkennen'

Hij praatte niet enkel – ondanks wat ik gelezen heb in sommige analyses – over Israëlische concessies of verplichtingen, maar ook heel veel over de Palestijnse, zoals bijvoorbeeld dit: “Erkenning dat de Palestijnen betere inspanningen zullen moeten leveren om Israël betere veiligheidsgaranties te geven zodat zij een twee-staten-oplossing kunnen accepteren, en dat de leiders van de Palestijnen meer legitimiteit en geloofwaardigheid moeten bereiken bij hun eigen volk om aan die eisen te kunnen voldoen. En dat is iets waarin de Verenigde Staten en Israël hen behulpzaam kunnen zijn in het volbrengen [van die taak].”

Dit is iets heel belangrijks en hij zei zelfs dat hij dit punt zou voorleggen aan Mahmoud Abbas, de leider van de PA, wanneer die binnenkort naar Washington komt voor een bespreking. Aan Israëlische kant zei hij dat de bouw van nederzettingen moet worden gestopt, al zijn er geen nieuwe nederzettingen of uitbreidingen van nederzettingen in strikt territoriale termen, een punt dat vaak wordt vergeten te vermelden. Er moet sprake zijn van de wederopbouw van de Gazastrook, samen met een einde te maken aan de raketaanvallen, wat een versoepeling van de grenscontroles impliceert. Dit is niet zo moeilijk voor Israël om te verwezenlijken: sommige buitenposten sluiten, geplande nieuwe nederzettingen ongedaan maken en herziening van de grenscontroles met de Gazastrook. Dit zijn allemaal dingen die Netanjahoe bereid is te doen om de goede betrekkingen met de Verenigde Staten te bestendigen.

Antwerpen, 6 mei 2009. Karim Hassoun, voorzitter AEL-België: 'Geen 2-statenoplossing. Wij zullen Israël NOOIT erkennen. Ons einddoel is een Islamitische Republiek Palestina, ZONDER Joden'

Een ander belangrijk punt waar Obama gewoon niets van begrijpt vanwege zijn gebrek aan kennis over het Midden-Oosten betreft de volgende koppeling: “In de mate dat wij vrede kunnen bereiken met de Palestijnen – tussen Palestijnen en Israëliërs – denk ik dat het onze invloed in de internationale gemeenschap zal versterken in verband met een potentiële Iraanse dreiging …. Stel je voor hoe veel minder wanorde Hezbollah of Hamas kan veroorzaken als we de Palestijns-Israëlische kwestie in een spoor kunnen zetten die het Palestijnse volk hoop geeft. En als Hezbollah en Hamas dan verzwakt zijn, welk impact dat zal hebben op Iran om nog onheil te stichten en vice versa.” Zoals ik elders al heb uitgelegd zouden dergelijke inspanningen daadwerkelijk Iran, Hezbollah en Hamas versterken, omdat elke overeenkomst in compromis – er vanuit gaande dat zulke zaken ooit mogelijk zouden zijn – het radicalisme nog verder zou aanwakkeren. Andermaal valt dit moeilijk te begrijpen omdat Obama niks van het Midden-Oosten begrijpt en dat is nog het minste.

Maar in het algemeen gesproken was de vergadering een succes. Het is belangrijk te benadrukken dat dit niet alleen geldt in de geest of aan de oppervlakte [van de meeting]. De oorspronkelijke ideologie en de oorspronkelijke bedoelingen van Obama en zijn administratie zijn gewijzigd doordat ze rekening houden met de standpunten en de belangen van Israël alsmede meer voeling werd gekregen met de werkelijkheid zoals ze is de regio. In andere opzichten is er niet zoveel gewijzigd. De naald op de schaal van de regio in het algemeen is gedraaid van ‘catastrofaal’ naar ‘zeer slecht’ en van ‘confronterend’ naar ‘vrij goed’ op het vlak van de bilaterale verhoudingen tussen de Verenigde Staten en Israël. De rest hangt af van de vraag hoeveel prioriteit de overheid zal geven aan haar ideeën of van haar ervaringen in de toekomst.

Bronnen: The Rubin Report: Detailed Analysis of the Obama-Netanyahu Meeting/Part 1: Obama’s Statement door Barry Rubin van 19 mei 2009, vertaald door Brabosh; Elsevier.nl: Obama dringt bij Netanyahu aan op Palestijnse staat van 19 mei 2009; De Volkskrant: Netanyahu vangt bot in Washington door Alex Burghoorn van 19 mei 2009; Middle East and Terrorism: Obama’s latest calculated move against the Jewish State door Anne Bayefsky van 18 mei 2009; Ynet News: PA source: Netanyahu doesn’t want peace door Ali Waked van 19 mei 2009; Obama says will present new regional peace initiative door Yitzhak Benhorin van 19 mei 2009; Obama tells Netanyahu US backs two-state solution door Roni Sofer van 18 mei 2009; Jerusalem Post: Netanyahu: Obama will present new Mideast peace plan soon door Hilary Leila Krieger en Herb Keino van 18 mei 2009; Analysis: Obama lays down the law… door David Horovitz van 19 mei 2009; Haaretz: U.S. says ‘more work to do’ in bridging gaps with Israel van 19 mei 2009; Palestinians: Obama encouraging, Netanyahu disappointing door Natasha Mozgovaya van 19 mei 2009