Oppositie in Iran tegen president Ahmadinejad groeit (12 juni a.s. presidentsverkiezingen)

Mehdi Karoubi wil betere betrekkingen met het westen

Volgende maand, op 12 juni 2009, worden in Iran nieuwe presidentsverkiezingen gehouden. De oppositie neemt toe tegen de conservatieve hardliner president Mahmoud Ahmadinejad (°28 oktober 1956), die volgens de meeste gematigden, de relaties tussen Iran enerzijds en de Verenigde Staten en het Westen anderzijds, op het grootste dieptepunt heeft gebracht sinds de Iraanse Revolutie van februari 1979. Zijn opponenten van de vorige verkiezingen duiken ook nu weer op.

Tijdens de vorige verkiezingen behaalde Ahmadinejad op 17 juni 2005 in de eerste ronde 19,43% van de stemmen, net achter zittend president Ali Akbar Hashemi Rafsanjani met 21,13%. Gevolgd op de 3de plaats met 17,13% van de stemmen de gematigde Mehdi Karoubi. In de 2de ronde van 24 juni 2005 versloeg Ahmadinejad met 62,2% Rafsanjani en werd aldus de nieuwe president voor de volgende legislatuur. Een andere kandidaat voor het presidentschap is de gematigde Mirhossein Mousavi, die eerste minister was tijdens de Iran-Irak oorlog (1980-88).

De belangrijkste tegenkandidaat voor de verkiezingen van 12 juni a.s. Mehdi Karoubi heeft veel kritiek op het beleid van president Mahmoud Ahmadinejad. Hij beschuldigt de president ervan de relaties met het Westen en met de internationale gemeenschap grondig te hebben verstoord. “De spanningen verminderen met het Westen is één van mijn belangrijkste prioriteiten,” zei Karoubi op een persconferentie, er nog aan toevoegend: “De uitspraken van de president hebben de belangen van Iran geschaad.”

Mashdad, 21 maart 2009. Hoogste religieuze leider van Iran: Ayatollah Ali Khamenei

Hervormers zoals Medi Karoubi en Mirhossein Mousavi, die naar politieke en sociale veranderingen zoeken, verwijten Ahmadinejad, die aan de macht geraakte in 2005 en sindsdien er alles aan gedaan heeft om de waarden van de Islamitische Revolutie van 1979 te herstellen, dat hij Iran met zijn felle uitspraken heeft geïsoleerd van het Westen. Sinds de verkiezing van Ahmadinejad in 2005 zijn de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Iran blijven verslechteren.  Zo betwiste hij onder meer opnieuw het bestaan van de Holocaust en riep bij herhaling op om ‘Israël van de kaart te vegen’.

Karoubi, een belangrijke religieuze leider en voormalig parlementair woordvoerder, zei dat het in vraag stellen van de Holocaust door Ahmadinejad niet in overeenstemming is met de Islamitische belangen van de staat. “Of de Holocaust nu heeft plaats gevonden of niet, is geen zorg van Iran…. Dergelijke opmerkingen ergeren de andere landen en dagen hen uit om maatregelen te nemen tegen Iran,” zei Karoubi.

Tijdens de VN-Durban Review Conference in Genève van 20-24 april 2009 verklaarde Ahmadinejad in een felle antisemitische haatspeech tegen Israël die hij een ‘totalitaire racistische staat’ noemde, opgericht ‘onder voorwendsel van het Joodse lijden‘ tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tientallen Europese diplomaten, waaronder ook de Belgische ambassadeur, verlieten de zaal op de Genève Conferentie. Terwijl voornamelijk Europese diplomaten wegliepen, oogstte de president van Iran veel bijval van de Islamitische diplomaten die in de zaal achterbleven. President Barack Obama van de Verenigde Staten veroordeelde zijn uitspraken als “verschrikkelijk en verwerpelijk.”

Hoewel hij benadrukte dat zijn geloof in het behoud van het Iraanse nationale belangen, zei Karoubi dat de islamitische staat klaar zou staan voor besprekingen met zijn vijanden, met name de Verenigde Staten. “Iran moet zijn buitenlandse politiek in overeenstemming brengen met de nationale belangen,” zei hij. Obama heeft Iran een nieuwe Amerikaanse aanpak beloofd, dat al drie decennia lang geen betrekkingen meer onderhield met Washington, zeggende dat hij Iran de hand van de vrede zou aanreiken wanneer Iran zijn ‘gebalde vuist zou openen’. Iran eist een ‘daadwerkelijke verandering van de VS-politiek’ in plaats van woorden en vage beloften.

Teheran 12 feb. 2004: voormalig Iraans president Mohammad Khatami (L) en eerste minister Mir Hossein Mousavi

De relaties tussen Washington en Teheran werden geblokkeerd omtrent het dispuut over Irans nucleaire programma. Karoubi heeft zijn twijfels over hoe de president de nucleaire kwestie heeft behandeld, zeggende dat zijn vlammende toespraken Iran hebben geïsoleerd en onnodig heeft blootgesteld aan drie vergaderingen van de Verenigde Naties die telkens leidden tot sancties tegen Iran. “Wanneer ik president zal worden, zal ik het nucleaire dispuut tussen het Westen en Iran anders benaderen,” zei hij. Het uiteindelijke woord hierover heeft de Opperste Leider van Iran Ayatollah Ali Khamenei, inbegrepen de nucleaire patstelling met het Westen.

“Meer diplomatie zou beter zijn geweest. De VN-resoluties ‘stukken verscheurd papier noemen’, heeft dit land zeker veel schade berokkend,“ zei Karoubi, die hier duidelijk verwees naar de uitspraak van Ahmadinejad die de VN-resoluties “stukken gescheurd papier” noemde. Het Westen beschuldigt Iran ervan om in het geheim een nucleair wapenarsenaal op te bouwen. Iran ontkent dit en kreeg in drie rondes van de Verenigde Naties, sancties opgelegd voor het niet ophouden met het in het geheim opwerken van nucleair materiaal bestemd voor de aanmaak van atoomwapens.

Karoubi schakelde over naar het hervormingsgezinde kamp tijdens de acht jaar voorzitterschap van de gematigde ex-president Mohammad Khatami, maar krabbelde soms terug onder druk van de Iraanse hardliners van het religieuze instituut, die Khatami’s religieuze hervormingen blokkeerden. Een andere kandidaat is de gematigde Mirhossein Mousavi, die premier was tijdens de oorlog Iran-Irak (1980-1988), die zei dat hij de banden met het Westen opnieuw wil aanhalen. Ahmadinejad is tot dusver de enige vooraanstaande conservatief die heeft laten weten dat hij stand zal houden. Analisten zeggen dat de uitslag van de race naar het presidentschap zou kunnen afhangen van de vraag of Ahmadinejad de steun van Khamenei kan behouden, wiens woorden van invloed kunnen zijn op de miljoenen loyalisten.

Bronnen: Ynetnews: Presidential hopeful: Ahmadinejad isolated Iran van 28 april 2009; Ahmadinejad: Shoah not Germany’s concern 11 april 2009; fact file Mahmoud Ahmadinejad, President of the Islamic Republic of Iran van 5 april 2007; Iran to rule: Was there a Holocaust? van 6 december 2006; Wikipedia: Elections in Iran